Ireki menu nagusia

Aezkoa Nafarroa Garaiko ipar-ekialdeko ibar bat da, Zangozako merindadean eta Auñamendiko eskualdean kokatua. Oso biztanle gutxi ditu gaur egun, 891 (2016), aetzak izenekoak. Orbaizeta da herririk populatuena 9 udalerrien artean (205 biztanle 2016an).

Picto infobox map.png
Aezkoa
Nafarroa Garaia, Euskal Herria

Abaurrepea 02.JPG

Abaurrepea.
Kokapena

Aezkoa armarria

Aezkoaren kokapena Euskal Herrian eta mapa mutua.svg
Ezaugarriak
Azalera 198,41 km²
Biztanleria 974 (2010)
Dentsitatea 5 biztanle/km²
Udalerriak 9
Herririk handiena Orbaizeta (241 biztanle)

Herri apalena Aribe da (699 m); eta Abaurregaina (1.040 m), ordea, garaiena (bai eta Nafarroa Garaiko nahiz Euskal Herriko herririk garaiena ere).

MugakideakAldatu

Mugakideak hauek ditu: iparraldean Donibane Garaziko Kantonamendua (Nafarroa Beherea); hegoaldean Urraulgoiti ibarra; ekialdean Zaraitzu ibarra; eta mendebaldean Artzibar, Orotz-Betelu, Orreaga eta Auritz herriak.

UdalerriakAldatu

Azalera eta populazioaAldatu

Udalerria Biztanleak (2017) Azalera Dentsitatea
Abaurregaina 124 21.36 5.81
Abaurrepea 34 10.89 3.12
Aria 53 8.32 6.37
Aribe 41 4.04 10.15
Garaioa 89 21.26 4.19
Garralda 184 21.51 8.55
Hiriberri (Aezkoa) 110 21.64 5.08
Orbaitzeta 200 81.72 2.45
Orbara 38 8.99 4.23


Euskaldunen portzentajeaAldatu

  1. Orbaizeta: 220 biztanle zituen 2010ean eta horietatik %36 inguru euskaldunak ziren 2001eko hizkuntza inkestaren arabera.
  2. Garralda: 191 (%30).
  3. Abaurregaina: 138 (%34).
  4. Hiriberri: 124 (%49).
  5. Garaioa: 108 (%16).
  6. Aria: 57 (%37).
  7. Aribe: 47 (%21).
  8. Orbara: 48 (%29).
  9. Abaurrepea: 41 (%8).
 

HistoriaAldatu

OndareaAldatu

Orbaizetako olaAldatu

Eskualdeko arkitektura ondarearen artean, ikur nagusia Orbaizetako ola da XVIII. eta XIX. mendeen artean abian egon zena. Espainiako koroaren arma fabrika izan zen, hainbat liskar belikotan xedea izan zena armada espainiar, frantziar, karlista edo liberalentzat.

Aztarna erromatarrakAldatu

Erromatar garaikoa da Urkuluko dorrea, Orbaizetako mugetan dagoena izen bereko mendiaren magalean. K. a. I. mendean eraiki zuten, eta gaur egun ondarrak baino ez dira gelditzen.

GaraiakAldatu

Aezkoak Euskal Herriko garai kontzentrazio handiena du:

KulturaAldatu

HizkuntzaAldatu

Eskualdeko euskalkiari dagokionez, aezkera edo Aezkoako uskara, gaur egungo sailkapenaren arabera (Koldo Zuazorena) nafarreraren barruan dago.

Gaur egun, euskaldun gehien dituzten herriak (2001eko hizkuntza inkestaren arabera) Hiriberri, Aria, Orbaizeta eta Garralda ditugu, hurrenkera horretan, guztietan % 30etik gora baitira euskaldunak.

JaiakAldatu

Hauek dira ibarreko xei edo jai nagusiak:

Inguru naturalaAldatu

Pertsonaia ezagunakAldatu

Kanpo loturakAldatu