Pago

zuhaitz mota. Hostogalkor, hostoerorkor, kaduzifolio
Pagadi» orritik birbideratua)
Artikulu hau zuhaitzari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Pagoa (argipena)».

Pagoak Fagazeoen familiako hamar espeziez osatutako (Fagus) generoko zuhaitz hostoerorkorrak dira, Europa, Asia eta Ipar Amerikakoak. Hosto osoak edo hortz urridunak dituzte, 5-15 cm luze eta 4-10 cm zabal. Loreak txikiak eta sexu bakarrekoak dira, arrak gerbetan elkartuak, udaberrian agertzen dira hosto berriak haizearen bidez berehala polinizatzen dira. Fruituak, pagatxak edo pagaziak, binaka sortutako hur txiki (10-15 mm luze) eta ebakidura triangeluarrekoak dira: jangarriak dira baina tanino kopuru handikoak eta mingotsak (pago arruntaren pagatxak ez dira mingotsak).

Pago
Buche, Oberkleinich.jpg
Sailkapen zientifikoa
ErreinuaPlantae
OrdenaFagales
FamiliaFagaceae
AzpifamiliaFagoideae (en) Fagoideae
Generoa Fagus
Espezieak
Fagus crenata - pago japoniarra

Fagus engleriana - pago txinatarra
Fagus grandifolia - pago hostandia
Fagus hayatae - Taiwango pagoa
Fagus japonica - pago japoniar urdina
Fagus longipetiolata - Hegotxinako pagoa
Fagus lucida - pago distiratsua
Fagus mexicana - pago mexikarra
Fagus moesiaca - Balkanetako pagoa[1]
Fagus orientalis - sortaldeko pagoa
Fagus sylvatica - pago arrunta[2]

Datu orokorrak
Gizakiak ateratzen dizkion produktuak beechnut (en) Itzuli eta beech wood (en) Itzuli

Lorategietan gehien landatzen den pagoa pago arrunta (Fagus sylvatica) da. Askotan erabiltzen da bai Ipar Amerikan, bai Europa haren jaioterrian.

Lepidoptero batzuek pagoak janaritzat erabiltzen dituzte, besteak beste, Drepana binaria, Geometra papilionaria, Epirrita christyi, Campaea margaritata eta Euproctis chrysorrhoea espezieetakoek.

Hego-pagoak benetako pagoen nahiko antzekoa den beste genero (Nothofagus) batekoak dira. Australia, Zeelanda Berria, Ginea Berria, Kaledonia Berria eta Hego Amerikan dira.


Pago arrunten pagadia


Entziako pagoak. Txumarregi.

IzenaAldatu

Zuhaitzaren euskal izena latinezko fagum izenetik dator. Bestalde, euskalkietan, euskara baturako hartu den pago forma orokorrenaz gainera, bago, fago eta phago formak ere daude.[3]

PagadiakAldatu

Pagadiak dira zuhaitzon basoak. Euskal Herrian, zabalena Iratiko oihana da.

ErreferentziakAldatu

  1. ISBN 86-906937-0-X..
  2. UZEI Biologia/1 Landare eta animalien izenak. Elkar, Donostia. 1984
  3. «pago», in Koldo Mitxelena: Orotariko Euskal Hiztegia, Euskaltzaindia.

Kanpo estekakAldatu