Ireki menu nagusia

Ikasle AbertzaleakIA siglaz ere ezaguna— bere burua abertzale, sozialista iraultzaile eta feminista aldarrikatzen duen Euskal Herriko ikasle antolakunde bat da, Euskal Eskola Nazionala lortzea helburu duena. Gaur egun, Euskal Herriko ikasle antolakundeen artetik, ikastetxe eta militante kopururik handiena hartzen duena da.

Ikasle Abertzaleak
Sorrera 1988ko azaroaren 17a
Egoitza nagusia Ronda kalea 22, 1. esk. - Bilbo
Ideologia politikoa Independentismoa, Marxismoa, Sozialismo iraultzailea, Feminismoa, Internazionalismoa, Antifaxismoa, Komunismoa
www.ikasleabertzaleak.org
Ikasle Abertzaleen Eskola Ibiltaria

ProiektuaAldatu

Ikasle Abertzaleen proiektua Euskal Eskola Nazionala da. Proiektu hau 1991n eginiko I Kongresuan definitu zen eta handik aurrera aldaketa txikiak baino ez ditu jaso (hala nola hezkidetzakoa edo euskalduna edukiz birdefinitzea). Eskola honek honako baldintzak beteko lituzte:

  • Euskalduna hizkuntzaz: euskaraz heziko du
  • Euskalduna edukiz: euskal curriculuma izango da bere gaitegia.
  • Hezkidetzazkoa: sistema heterosexual patriarkalak ezartzen dituen genero-rolak apurtuz generoa kontuan izan gabe era berdinean heziko duen eskola.
  • Herritarra: herriaren zerbitzuan dagoena eta herriak kudeatzen duena.
  • Nazionala: Euskal Herri osoa hartuko duena.
  • Pedagogikoki berritzailea.[1]

HistoriaAldatu

Iruñeko Txantrea auzoan jaio zen 1988an. Handik aurrera Euskal Herri osoan antolatzeari ekin zion, bai unibertsitatean bai institutuetan. Euskal Herri osoan antolatzea 2002eko apirilaren 20an egin zen, Ezpeletan eginiko Antolakunde Nazionaleko ekitaldian.

Lehenengo urteetan herriko aferak (Golkoko Guda, OTAN, Intsumisioaren borroka, euskara, errepresioaren aurkako mobilizazioak...) landu bazituen ere berehala hartu zuen irakaskuntzako lana. Honela, euskaraz ikasteko eskubidearen aldeko borroka hala nola autoritarismoaren aurkako borroka izan ziren 90eko hamarkadako borrokarik garrantzitsuenak.[1]

IdeologiaAldatu

Nahiz eta hezkuntzako eragile bat izan eta hezkuntza nagusiki landu, hezkuntzatik Euskal Herriaren askapen prozesua aurrera eramateko pausoak ematen ditu ere. Bere burua sozialista, independentista eta feminista iraultzailetzat jotzen du. 2011ko abenduan ospatutako VI. Biltzar Nazionalaz geroztik, gatazkaren konponbidean subjektu aktibo gisa jarduteko konpromisoa azaltzen du.

VI. Kongresu NazionalaAldatu

2011. urteko urtarrilean abiarazi zuen Ikasle Abertzaleak antolakundeak bere VI. Kongresu Prozesua. Talaiatik egoeraren azterketa txostenarekin ekin zioten antolakundeko 700 militante inguruk urte betez luzatuko zen eztabaida prozesuari.

2011. urteko abenduaren 14 eta 15ean ospatu zuen VI. kongresu nazionala, "Euskal Herria hezkuntzatik eraikiz" lemapean. Hego Euskal Herriko 250 militantek osatutako ordezkaritzarekin, Euskal Eskola Nazionala lortzeko tresna eta bidea definitu zuten bertan. Ikasle problematika, hezkuntza arloa eta Euskal Herriaren aldeko ildoak izango dira aurrera begira Ikasle Antolakundeak jorratuko dituen zutabe nagusiak.

Besteak beste, ELA, LAB, STEE-EILAS, Sortu, Alternatiba, Aralar, Eusko Alkartasuna, Etxerat, Segi, Hik Hasi, Ikastolen Elkartea, Sortzen-Ikasbatuaz eta UEUko ordezkariak izan ziren kongresuko bukaera ekitaldian.

EkimenakAldatu

"Autoritarismoari kaña!"Aldatu

"Autoritarismoari kaña!" 90eko hamarkadaren azkeneko erdia okupatu zuen. Bertan Unibertsitateetan ematen ari ziren espedienteen aurkako borrokak, ikastetxeetan jartzen ari ziren greba eta batzartzeko eskubideen aurkako debekuen aurkako dinamikak eta polizien sarrerak salatzen ziren. Kanpaina honetan Borroka Egun bat antolatu zen, IAren aurkako iritziak sortu zituenak gerora.

Euskalduntzearen aldeko jarreraAldatu

IAk euskalduntzearen borroka jarri zuen martxan ikastetxeetan 1999an eginiko III. Kongresuaz geroztik. Borroka honetan hiru fase egin zituen.

  • Lehenengo fasea borrokaren nolakotasunaren diseinua egiteko Euskal Ikasleon III. Biltzar Nazionalean eman zen debatea behartu eta euskalduntzea bai hizkuntza bai edukiz ulertzea izan zen. Ondoren Ekin Euskalduntzeari! kanpaina jarri zuen martxan. Azken egunean, 2000ko apirilaren 6an, Greba Orokorra izan zen: 117.000 ikasle atera ziren grebara.

Garai hartan ere, 1997tik aurrera, Herri Eskolen filosofia jartzen da martxan. Bertan euskaraz eta Euskal Herriko edukiak gizarte gaiekin uztartzen ziren Euskal Eskola Nazionalaren nolabaiteko eredua martxan jarriz. Honen adibide dira Usurbilen eginiko Herri Eskola Nazionalak edo presoek prestatutako lanekin eginiko Presoen Herri Eskolak.

  • Ondoren tenkatze fasea etorri zen. Honetan Intsumisio dinamikak martxan jartzea proposatu zuen. Frantziar zein Espainiar eduki, ikasgai, hezkuntza sistema orokorrari, intsumisioa. Hainbat ekintza egon ziren epe honetan. Adierazgarrienak ikasgeletan espainiar edukiak jasotzen zirenean buelta ematea eta selektibitateari uko egin zieten ikasleak. Intsumisioan parte hartu zuten ikasleak gutxi izan ziren.
  • Azkenik erresoluzioa fasean eman zen. 2001eko Udazkenean Euskal Ikasleon IV. Biltzar Nazionalean definitu zen Ikasle Alternatiba bere gain hartu zuen IAk. Honen inguruan hainbat borroka abiatu ziren.

Euskal Ikasleon Eskubideen KartaAldatu

 
Euskal Ikasleon Eskubideen Karta

IAk Iruñeako Arrosadia auzoko Mira Antzokian eginiko IV. Biltzarrean Euskal Ikasleon Eskubideen Karta onartu zuen Euskal Eskola Nazionala lortzeko bidean pauso taktiko gisa. Euskal Ikasleon Eskubideen Kartak 9 eskubide jasotzen ditu:

  • Hezkuntzarako Eskubidea
Euskal herritar ikasle orok, edozein ikas adar edota ikas mailatan ikasteko eskubidea du. Arrazoi politiko, sozial, akademiko, sexual edota ekonomikoengatik baztertua izan gabe.
  • Hizkuntza Eskubideak
Euskalduna (euskaldundua) izateko eskubidea. Euskal ikasle orok, gure herriko hizkuntza hezkuntzaren bidez ezagutu eta erabiltzen jakiteko eskubidea du.
Euskaraz ikasteko eta bizitzeko eskubidea. Edozein euskal ikaslek, euskaraz ikasteko eta bizitzeko eskubidea du edozein lurralde eta ikas adarretan.
  • Kultur Eskubideak
Euskal Herriko ikasle batek, bere herriaren inguruko kulturaren historiaren, zientzia adierazpenen, literaturaren, folklorearen... arabera hezteko eskubidea du. Halaber, Euskal Herriaren garapenaren zerbitzura egongo den hezkuntza jasotzeko eskubidea dugu.
  • Euskal Herrian Ikasteko Eskubidea
Euskal ikasleok gure herrian ikasteko eskubidea dugu. Tuterako ikasle batek Donostian ikasteko eskubidea duen bezala, Lapurdiko ikasle batek Leioan ikasteko eskubidea du.
  • Hezkidetza Eskubideak
Hezkidetza, neska eta mutilen izaera ezberdintasunak onartuz, aukera berdintasunean oinarritutako parekidetasunera abiatzeko eskola bitarteko eraginkorra izateko eskubidea du.
  • Hezkuntza Proiektuan Subjektu izateko Eskubidea
Euskal ikasleok hezkuntzaren subjektu izateko eskubidea du. Hezkuntza prozesuan parte aktiboa izateko eskubidea.
  • Baldintza Duinetan ikasteko Eskubidea
Euskal herritar ikasleok ikasteko baldintza duinetan ikasteko eskubidea dugu: doako hezkuntza herritarra jasoz, tasa eta baldintzapen ekonomikorik gabe, doako garraioarekin... eta noski beharrezkoak diren laguntza ekonomikoak.
  • Eskubide Demokratikoak
Ikasleok adierazteko, antolatzeko, biltzeko, batzartzeko eta greba egiteko eskubideak ditugu, edozein gaien inguruan eta edozein ikas adarretan. Ikasle gisa gure aldarrikapen propioak landu, eztabaidatu eta praktikara eraman ahal izateko.
  • Kolektibo Gisa jarduteko Eskubidea
Euskal herritar ikasleok nahi, behar, erronka eta aldarrikapen komunak ditugu eta arrazoi horregatik, euskal herritar ikasleok kolektibo bat osatzen dugu, euskal herritar ikasleon kolektiboa, hain zuzen. Langileek, emakumeek edota gazteek kolektibo bat osatzen duten bezala. Hala bada, gure burua kolektibo gisa ulertzeko eskubidea eta berau bezala jarduteko eskubidea dugu.

2003/2004 ikasturtetik aurrera Ikasle Abertzaleek Eskubideen Kartaren arabera antolatu dituzte beren ekimenak. Eskubideen Kartaren sinboloa esku bat da, eta hainbat modutan jartzen da, eskubide bakoitza sinbolizatzeko. Ikasleen eskubideen aldarrikapena presente egon da handik aurrera egindako ekimenetan, hala nola 2005eko Apirilaren 21ean eginiko Ikasleok Zaplaztekoa mobilizazio egunean.

2005etik aurrera ekimen ugari egin ditu Unibertsitateetan ere Boloniako prozesuaren aurka. Prozesu hau ere ikasleen eskubideen aurkako erasotzat hartu du IAk. 2005eko Azaroaren 17an, Ikasleon Nazioarteko Eguna, mobilizazioak deitu zituen Ikasleen Eskubideen Karta defendatzeko irakaskuntza ertainetan eta Boloniako prozesuaren aurkako Greba Orokorra deitu zuen Unibertsitatetan. Greba Orokor honetan jarraipen handia egon zen EHUko fakultate gehienetan (%90etik gora), %50 inguru Deustu eta UPNAn eta %100 Mondragon Unibertsitatean.

Herri eskolakAldatu

 
2010eko Ikasle Eguneko kartelak.

Euskal Eskola Nazionalaren proiektuaren alde egindako topaketak dira. Hala ere, azken urteetan, hainbat hitzaldi eta lantegitarako izen generikotzat erabili izan da.

IAk antolatutako lehenengo herri eskolak Usurbilen egin ziren, 1998an, eta handik aurrera ehunka egin zituzten. 2000. urtean Presoen Herri Eskolak antolatu ziren Ibaetako campusean. Herri eskoletarako data garrantzitsuak dira espainiar jaiegunak (abenduak 6, Espainiako Konstituzioaren eguna, eta urriak 12, Hispanitatearen Eguna). Egun horietan ikastetxeak irekitzeko deialdia luzatzen da, eta haietan herri eskolak egin daitezen.

Lapurdin lehenengo herri eskolak 2005eko azaroaren 11n egin ziren, aurreko daten ereduari jarraituz.

Ikasle EgunaAldatu

2000tik hona IAk hainbat lekutan Ikasle Eguna antolatu du azaroaren 17tik gertu dagoen asteburu batean. Milaka ikasle biltzen dira, kontzertuetan eta gainerako ekimenetan parte hartzeko.

IA eta erakunde publikoakAldatu

Ikasle Abertzaleek jokamolde ezberdina izan dute erakunde publikoetan, garaiaren arabera. Honela batzuetan aurkeztu egin da, beste batzuetan abstentzioa bultzatu du eta baita boikotatzera deitu ere.

Azkeneko urteetan instituzioetan parte hartzeko apustua hartu du IAk eta horren ondorioz urtetik urtera ordezkaritza handitu du. Institutuetan Eskola Kontseiluetan parte hartu du, EAE eta Nafarroako eskola kontseiluetan gehiengo absolutua duelarik. Unibertsitateetan Klaustroetan, Fakultate Juntatan eta Ikasle Kontseiluetan parte hartu du.

2000tik aurrera gehiengoa osatu du Euskal Herriko Unibertsitatean (EHU) eta gehiengoa lortu du ere Nafarroako Unibertsitate Publikoan. 2001ean gehiengoa lortu zuen lehenbiziz Pauko Unibertsitateak Baionan duen campusean. Espainiako Gobernuak LOUa aprobatu zuenean boikota egitera deitu zuen eta horregatik EHUko Klaustroan 75 ordezkaritik 24 baino ez ziren hautatu, gainontzeko fakultateetan minimoa zen %90a baino abstentzioa handiagoa izan baitzen. NUPen ere %10a baino gutxiagok bozkatu zuen baina bertan ez dago quorum minimorik.

Hurrengo urteetan IAk parte-hartze erregularra izan du hauteskundeetan. Honela 2003/2004 ikasturtean, boikotaren ondorengo lehenengo ikasturtea, 60 ordezkaritik 35 lortu zituen IAk EHUko klaustroan. 2004/2005 ikasturtean 31 lortu zituen eta gehiengo osoa Nafarroako Unibertsitate Publikoan. Ikasturte honetan ere EHUko Ikasle Kontseilu zentralean Lurgorri eta Izquierda Universitaria ikasle taldeekin eta hainbat ikasle talde independenteekin batera hautagaitza bateratua aurkeztu zen. Hauteskunde hauetan Zerrenda honek irabazi zuen baina hautagaitza galtzaileak eginiko hainbat eskarien arabera bertan behera geratu zen.

Mondragon Unibertsitatean, instituzio ofizialen falta dela eta IAk Ikasle Biltzarra bultzatu zuen. 2012. urtean onartu zuen lehenbizikoz MUk ikasleen ordezkaritza errektoretza kontseiluan, eta 6 hautagaitik IAk 6rak lortu zituen.

2005/2006 ikasturtean 32 klaustrokide lortu zituen EHUn eta 30etik 16 UPNAn, bi unibertsitateetan gehiengo absolutua mantenduz.

2008eko maiatzaren 14an, NUPeko Ikasleen Kontseilurako batzordebururako kargurako aurkeztu ziren. Hautaketara aurkeztutako lau hautagaietatik, lehenengoak geratu ziren 51 botokin (guztira 94 ziren). Boto kopuru honekin Ikasleen Kontseiluko batzorde iraunkorrean sartu ziren.

Nazioarteko harremanakAldatu

Ikasle Abertzaleek sorreratik garatu dute nazioarteko lana, baina 2000tik aurrera handiagotu egin du esparru hau. Espainian, Kataluniako SEPC eta Galiziako Agir taldeekin elkarlana burutu du hainbat deklarazio komun egiteko.

2003tik aurrera Nazioarteko Ikasle Elkarteko kidea da. 2005ean Azaroaren 17a Europako mobilizazio eguna izan zedin bilkurak egin zituen. Urte hauetan ere Europako Hezkuntza Foroaren prestakuntzan jardun du.

Bakaikuko ForoaAldatu

2006ko martxoaren 24tik 26ra, Bakaikun (Nafarroa Garaia) Europako Ikasle Foroa antolatzeaz arduratu zen. Foro honetan, Europa osoko 87 ikasle antolakundeetako ordezkariak elkartu ziren eta handik atera zen Bakaikuko Adierazpena.

ErreferentziakAldatu

Kanpo loturakAldatu

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Ikasle Abertzaleak