Ireki menu nagusia

San Petri basilika Vatikano Hiriko eraikin garrantzitsuena da. Katolikoentzat eraikin erlijioso garrantzitsuena da munduan, bai tamainagatik (193 metro luze eta 44.5 metro garai), bai bere esanahiagatik ere.

San Petri basilika
Basilica Sancti Petri
Basilica di San Pietro
Seven Pilgrim Churches of Rome
Petersdom Rom 2009.jpg
Eraikinaren barnealdea.
Kokapena
Herrialdea Vatikano Hiria
Koordenatuak 41° 54′ 08″ N, 12° 27′ 12″ E / 41.902194444444°N,12.453305555556°E / 41.902194444444; 12.453305555556Koordenatuak: 41° 54′ 08″ N, 12° 27′ 12″ E / 41.902194444444°N,12.453305555556°E / 41.902194444444; 12.453305555556
Altitudea , itsas mailaren gainetik
Historia eta erabilera
Start of manufacturing or constructiona [[File:Arbcom ru editing.svg 1506-04-18
Dedicationa [[File:Arbcom ru editing.svg 1626-11-18
Erlijioa Erromatar Eliza Katolikoa
Elizbarrutia Roman Catholic Diocese of Rome Itzuli
Dedikazioa Petri
Arkitektura
Arkitektoa Bernardo Rossellino
Giuliano da Sangallo
Donato Bramante
Rafael
Fra Giovanni Giocondo
Antonio da Sangallo (Gaztea)
Baldassare Tommaso Peruzzi
Michelangelo
Giacomo della Porta
Jacopo Barozzi
Pirro Ligorio Itzuli
Carlo Maderno
Gian Lorenzo Bernini
Estiloa Pizkundetar arkitektura
Arkitektura barrokoa
Garaiera 136,6 m
Zabalera 150 m
Luzera 220 m
Gizateriaren ondarea
Irizpidea (i), (ii), (iv) eta (vi)
Eskualdea[I] Europa eta Ipar Amerika
Izen-ematea 1984 (VIII. bilkura)
286
Webgune ofiziala
  1. UNESCOk egindako sailkapenaren arabera

San Petri ez da katedrala, baina bertan egiten ditu Aita Santuak bere elizkizun garrantzitsuenak. Hala ere, Aita Santuaren katedrala Erromako San Joan Laterangoa da.

Margherita Guarducci arkeologoak 1965ean egindako ikerketen arabera, basilikaren azpiko aldean hilobiratuta dago San Petri, Jesusen apostoluetako esanguratsuenetakoa eta tradizioaren arabera historiako lehen Aita Santu izan zena.

HistoriaAldatu

San Petri basilika mende askotako lanaren emaitza da. San Petri hil eta hilobiratu zuten lekuan egindako lehen oroigarritik hasi eta gaur arte aldaketa ikaragarriak izan ditu.

324. urtean, Konstantino enperadoreak lehen basilika eraikitzeko agindu zuen. XV. mendean basilikak zuen egoera kezkagarriaren aurrean, Aita Santuak botatzea eta berri bat egitea erabaki zuen. Julio II.aren garaian hasi ziren basilika berria egiten, 1506ko apirilaren 18an. 1526an amaitu zen, Paulo V.aren agintaldian, eta aita santu horren izena dago basilikaren sarreran idatzita. Garaiko artista asko aritu ziren lanean hor, besteak beste Bramante, Rafael, Michelangelo, Giacomo della Porta, Gianlorenzo Bernini eta Carlo Maderno.

Bramantek egin zuen basilikaren lehen diseinua, gurutze grekoaren oinplanoaz. Hala ere, lanak hasi berritan hil zen, eta Rafaelek jarraitu zuen lan horretan; honek gurutze latindarraren oinplanoaren arabera eraikitzen jarraitu zuen. Michelangelok berriro gurutze grekoaren oinplanoa hartu zuen, eta berak diseinatu zuen Petriren hilobiaren gainean dagoen kupula erraldoia, Giacomo della Portak haren gauzatzea aurrera eraman zuelarik. Guiseppe Cesarik egin zituen kupula barneko margoak, santuen hierarkia eta Jainkoaren zentraltasuna irudikatuz.

Kupularen oinarrian ondoko esaldi hau dago idatzirik:

« TU EST PETRUS, ET SUPER HANC PETRAM AEDIFICABO ECCLESIAM MEAM ET TIBI DABO CLAVES REGNI CAELORUM

Zu Pedro zara, eta harri horren gainean eraikiko dut nire Eliza, eta zuri emango dizkizut Zeruetako erreinuko giltzak
»


Gaur egungo diseinuaren egilea Carlo Maderno da, Paulo V.aren garaian ataria diseinatu zuena. Berninik brontzezko baldakinoa eraiki zuen, Urbano VIII.a aita santuaren garaian.

Beste basilika nagusiakAldatu

Ikus, gaineraAldatu


Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: San Petri basilika