Ireki menu nagusia
Artikulu hau Nafarroako udalerriari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «ESA».


Esa[2] Nafarroako udalerria da. Zangozako merindadeko herri honek 223 biztanle zituen 2014. urteko erroldaren arabera. Nafarroako hiriburutik 48 kilometrora dago.

Esa
 Nafarroa Garaia, Euskal Herria
Yesa San Esteban 5640.JPG

Esako bandera

Esako armarria

Administrazioa
Estatua Espainia
Erkidegoa Nafarroako Foru Erkidegoa
Merindadea Zangozako merindadea
Eskualdea Zangozaldea
Izen ofiziala Escudo de Yesa.svg Yesa
Alkatea Roberto Martínez Luiando
(IXY, indep.)
Posta kodea 31410
INE kodea 31261
Herritarra esar
Kokapena
Koordenatuak 42° 37′ 12″ N, 1° 11′ 58″ W / 42.62°N,1.1994444444444°W / 42.62; -1.1994444444444Koordenatuak: 42° 37′ 12″ N, 1° 11′ 58″ W / 42.62°N,1.1994444444444°W / 42.62; -1.1994444444444
Esa hemen kokatua: Nafarroa Garaia
Esa
Esa
Esa (Nafarroa Garaia)
Openstreetmap logo.svg Ikusi OpenStreetMapen
Azalera 22,22 km2
Garaiera 500 metro
Distantzia 46,5 km Iruñera
Demografia
Biztanleria 223 biztanle
% 55,79 Twemoji 1f6b9.svg  Twemoji 1f6ba.svg % 44,21
Dentsitatea 10,04 biztanle/km²
Hazkundea
(2003-2013)[1]
Red Arrow Down.svg -% 8,78
Zahartze tasa[1] % 19,55
Ugalkortasun tasa[1] ‰ 20,83
Ekonomia
Jarduera tasa[1] % 71,88 (2011)
Genero desoreka[1] % 0 (2011)
Langabezia erregistratua[1] % 10,82 (2013)
Kultura
Euskaldunak % 6,84 (2010)
Euskararen erabilera % 0,3 (2011)
Datu gehigarriak
Webgunea http://ayuntamientodeyesa.es/

Zangoza Eskualdeko Zerbitzuen Mankomunitatea zaborra biltzeaz arduratzen da Esan eta eskualdeko beste hainbat herritan.

Esa herriaren erdiguneaz gain, Nautica de Leire eta Lasaitasuna izeneko guneak ere daude.

Eduki-taula

GeografiaAldatu

Inguru naturala eta kokapenaAldatu

Herria Nafarroa mendebaldean kokatzen da, Zangozako merindadearen muturrean. Herrira Iruña eta Jaka arteko errepidea hartuta ailegatzen da. Aragon ibaiaren ondoan kokatzen da.

Esak Irunberrirekin egiten du muga iparraldean; Huescako probintziarekin ekialdean; Ledearekin mendebaldean; eta Xabier eta Zangozarekin hegoaldean.

KlimaAldatu

Herrigunearen kanpoaldean, Esako urtegitik gertu eta itsasoaren mailatik 487 metrora, Nafarroako gobernuak jarritako estazio meteorologikoa dago.[3]

Leireko mendizerraz bestalde, itsasoaren mailatik 759 metrora, Nafarroako gobernuak 1973an jarritako beste estazio meteorologiko bat dago.[4]

Esako urtegiaAldatu

Sakontzeko, irakurri: «Esako urtegia»

Udalerriaren ipar-ekialdean dagoen urtegia 1960ko hamarkadan eraiki zen eta Aragon ibaiaren urak hartzen ditu.

DemografiaAldatu

Esako biztanleria
 

2008ko erroldaren arabera, Espainiaz kanpoko hamalau etorkin bizi ziren herrian, biztanleriaren %5,79 (Nafarroako batezbestekoaren azpitik).

PolitikaAldatu

Udal hauteskundeakAldatu

2003an bezala, 2007an Esako alkate kargurako Agrupación de Electores San Virila (AESV) taldeko José Antonio Akerreta Martínez de Lagos; haren taldeak udaleko bost ordezkarietatik lau lortu zituen. Baliogabeko botoak bi izan ziren (emandako boto guztien %0,88). Abstentzioa %22,71ekoa izan zen.

Esako Udala (2007)
Alderdia Botoak Aukeratua?
Maria Angeles Sanchez Pascual (AESV) 123 Bai
Jose Antonio Akerreta Martinez de Lagos (AESV) 118 Bai
Candida Ramallo Sanchez (AESV) 102 Bai
Juan Carlos Rojano Aguirre (AESV) 97 Bai
Roberto Martinez Luiando (VUY-LP) 93 Bai

2011ko udal hauteskundeetan aurreko agintaldian oposizioko zinegotzi bakarra izandako Roberto Martínez Luiando aukeratu zuten alkate, Independientes por Yesa (IXY, 4 zinegotzi) zerrendarekin. AESVk hiru lortu zituen[5].

UdaletxeaAldatu

Alkateen zerrendaAldatu

2003-2007 José Antonio Akerreta Martínez de Lagos
2007-2011 José Antonio Akerreta Martínez de Lagos AESV
2011-2015 Roberto Martínez Luiando IXY
2015-2019 Roberto Martínez Luiando IXY

Azpiegitura eta garraioakAldatu

La Tafallesa izeneko autobus konpainiak Uztarroze eta Iruñea batzen dituen linea ustiatzen du. Lineak bi zerbitzu dauzka norabide bakoitzean, eta honako ibilbidea:

KulturaAldatu

Jaiak eta ospakizunakAldatu

Jaiak abuztuaren 26an hasi eta aste bereko asteazkenean amaitzen dira, arratsaldeko zortzietan jaurtitako txupinazoarekin.

Esako "jai txikiak" abenduaren 26an ospatzen dira.

EuskaraAldatu

Euskararen Foru Legearen arabera alde ez euskaldunean kokatuta dago. Hala ere, 2001eko erroldaren arabera, euskaldunen kopurua %7 ingurukoa zen, eskualdeko altuenetarikoa.

Hezkuntzari dagokionez, Irunberriko ikastola zentrorik gertuena dute esarrek.

Ondasun nabarmenakAldatu

ErreferentziakAldatu

Ikus, gaineraAldatu

Kanpo loturakAldatu