Ireki menu nagusia

Jakako forua Antso V.a Nafarroakoak 1076an edo 1077an Jaka hiribilduari emandako hiri-gutuna izan zen. Foruaren bidez, hiribildua hiri bilakatu zen, Donejakue Bidetik zetozen frankoak erakartzeko asmotan. Latinez idatzi zuten eta 24 xedapen zituen[1].

Erromantzez idatzitako bildumak Aragoi osora zabaldu zituzten eta 1247an Aragoiko foruen oinarri bihurtu zen. Jatorrizko testua ez zaigu ailegatu baina bai bere erromantzezko bildumak. Batzuk biarneraz idatzita daude baina baditugu nafar-aragoierazko bildumak ere. Hona hemen adibide batzuk[2]:

« Muytos infanzons a(n) castiellos e villas en os quals terminos…
Moltz infançons an castels et uilas et altres infançons...
De mulier que avra marido e fara adulterio.
De muller que a marit si fara adulteri con altre.
»

Antso V.ak berak testua beste hirietara zabaldu zuen, adibidez Lizarrara 1090ean. Alfontso I.ak ere 1122an Zangozari eta 1129an San Zernini eman zion. Lizarrako bertsioaren aldetik, Donostiara eta Gipuzkoako kostaldeko hiribilduetara zabaldu zen.

ErreferentziakAldatu

  1. Arnal Purroy, Mª. L., Barrero García, A. Mª., Bielza de Ory, V., et al (2003) El Fuero de Jaca. Estudios Zaragoza: El Justicia de Aragón.
  2. Molho, Mauricio (1964) El Fuero de Jaca. Edición crítica Zaragoza.


  Artikulu hau Aragoiko historiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.