Ireki menu nagusia

Pierre Bordazarre

euskal idazlea

Pierre Bordazarre, ezizenez Etxahun-Iruri (Iruri, Zuberoa, 1908ko maiatzaren 28a - Paue, Okzitania, 1979ko urriaren 1a) euskal idazlea, musikaria, eta pastoralgilea izan zen, ogibidez laboraria eta artzaina.

Pierre Bordazarre
Bizitza
Izen osoa Pierre Bordaçarre
Jaiotza Iruri1908ko maiatzaren 28a
Herrialdea  Zuberoa, Euskal Herria
Heriotza Paue1979ko urriaren 1a (71 urte)
Jarduerak
Jarduerak nekazaria, idazlea eta musikaria
Izengoitia(k) Etxahun-Iruri
Literaturaren Zubitegiko fitxa 336

BizitzaAldatu

Iruriko Etxahunian sortua, etxe horretan bizi izan zen. Haur-denboran eskolara joan zelarik (13 urte bete artean), ikasle ona izan omen. Bereziki gustuko omen zituen literatura-gaiak, frantsesez ikasiak, jakina. Geroztik, beti maite izan zuen irakurtzea. Lanbidez, laborantza lanetan aritu zen, hala nola artzain.

Gazterik hasi zen pastoraletan parte hartzen. Harmonika eta txirula jotzen ere ikasi zuen. Hurrengo urratsa kantuak egiten hastea izan zen. Bigarren Mundu Gerran soldadu aritzea egokitu zitzaion, eta gerra horretan galdu zuen anaia. Pierre bederatzi hilabetez preso egon zen Alemanian[1], gero sorterrira itzuliko zelarik; garai horretan bertso gogoangarri hauek idatzi zituen[2]:

Aski sofritüz nik hanitzetan

desir nükean hiltzea

ez bazüntüdan hain maite üken

oi Ama Euskal Herria

Louis Ligetx zuberotar koblakariaren ikasle izan eta gero, harekin ibili zen bertso deman. 1946an sari bat irabazi zuen Hazparnen eta Zuberoan lehiakiderik gabe geratu zenez, batzuetan Xalbador[3] eta Mattinekin egin zituen saioak.

Nolanahi ere, bertsolari baino gehiago kantugile eta pastoral-egile izan zen. Kantuan Alexis Etxekopar Attuli barkoxtarrarekin lehiatu zen. Bordazarreren zenbait kantu oso ezagunak egin dira, bereziki Agur Xiberua.

Euskaltzain urgazlea izan zen.

 
Etxahun Iruriren omenezko oroitarria.

LanakAldatu

KantuakAldatu

Berrehun bat kantu ditu idatziak. Gehienak euskaraz, baina frantsesez ere hainbat egin zuen. Bere kantuetan Euskal Herria bere osotasunean hartzen du, Zuberoako mugetarik haratuago.

PastoralaAldatu

Bederatzi Pastoral edo trajeria idatzi zituen; herri-antzerki mota hau berriztatu zuen, batez ere protagonista euskaldunak sartuz. Mende laurden batez pastoral idazle bakarra izan zen.

Roger Idiartek idatzi eta 2001ean taularatutako Etxahun Iruri pastorala bere omenezkoa da.

ErreferentziakAldatu

  1. http://www.euskomedia.org/PDFAnlt/congresos/11/11439447.pdf
  2. «YouTube» www.youtube.com . Noiz kontsultatua: 2019-01-17.
  3. Biak artzainak zirelako hurbiltasun handia izan zuen urepeldarrarekin.
  4. "Bedatseko lehen beroetan, Orhi delarik berdatzen, harrotürik artzainak dira petik gora abiatzen, beha itzazü kantan ari zure lürraren laidatzen, zuri diren amodiua ez dizie ezabatzen".

Ikus, gaineraAldatu

Kanpo loturakAldatu