Ireki menu nagusia

Berria

euskarazko egunkaria

Berria euskara hutsean argitaratzen den eta Euskal Herri osoan irakurgai dagoen egunkari bakarra da, Euskaldunon Egunkaria itxi ostean sortua. Informazio orokorra eskaintzen du ikuspegi nazional batetik, lurralde esparrutzat Euskal Herria duelarik. Paperezko edizioaz gain edizio digitala ere badauka.

Berria
Berria Logo.svg
Berria.png
Mota informazio orokorreko egunkaria
Fitxa teknikoa
Lehen zenbakia 2003ko ekainaren 21a
Hizkuntza euskara
Argitaratze lekua Andoain, Gipuzkoa
Formatua paperezkoa eta digitala
Kolorea koloreko eta zuri-beltzeko orriak tartekatzen ditu
Argitaletxea Euskal Editorea S.L.
Banaketa
Ekoizpen osoa 13.000 (2018an)
Banatze-eremua Euskal Herria
Maiztasuna asteartetik igandera paperean; egunero webgunean
Salneurria 1,45 € (igandeetan 1,80 €)
Historia
Ideologia euskaltzalea
Zuzendaria Martxelo Otamendi
Erredaktoreak Enekoitz Esnaola, Gari Goikoetxea, Maite Asensio Lozano, Arantxa Iraola, Ivan Santamaria, Iñigo Astiz, Gorka Erostarbe, Mikel Peruarena Ansa
Zutabegileak Andoni Egaña, Angel Erro, Onintza Enbeita, Jose Mari Pastor, Anjel Lertxundi
Identifikadoreak
ISSN 1696-5108
Kanpo loturak
Twitter @berria
Instagram berriaegunkaria
YouTube kanala UC2hbw0O8Z6v0KHjVcT0XfsQ
www.berria.eus

Egunkariaren egoitza nagusia Andoaingo (Gipuzkoa) Martin Ugalde Kultur Parkean kokatua dago, eta ordezkaritzak dauzka Gasteizen, Bilbon, Iruñean eta Baionan. Europako hizkuntza gutxituen egunkarietako elkartea den MIDASeko kidea da.

Paperezko edizioa egunero argitaratzen dute astelehenetan izan ezik. Webgunean eta sare sozialetan, aldiz, etenik gabe ematen du informazioa goizetik gauera egunero. Prezioei dagokienez, paperezko edizioa ordainpekoa da (astelehenetik larunbatera 1,45 euroko salneurria du eta igandeetan 1,80koa), eta edizio digitala doakoa da. Egunkariaren PDF bertsioa ere eskuragarri dago, baina hori lortzeko berrialaguna izan beharra dago.

Papereko egunkariaren azken diseinu aldaketa 2014an egin zen. Aldaketa nabarmenena azaletan eta igandeko egunkarian izan zen, igandeko zenbakiak aldizkari itxura hartu zuelako gai bat sakonean hartuta. Webgunearen diseinua 2017ko urrian berritu zen.

HistoriaAldatu

Berria informazio orokorreko egunkari euskalduna da. Hedabidearen helburu nagusia euskaldunok euskara hutsezko komunikabide bat eskuragarria izatea da, eta horregatik sortu zuten 2003an Espainiako Auzitegi Gorenak Euskaldunon Egunkaria itxi ostean.

ETArekin ustezko erlazioak leporatuta, 2003ko otsailaren 20an Euskaldunon Egunkaria ─euskara hutsean argitaratzen zen egunkari bakarra─ ixteko agindua eman zuen Espainiako Auzitegi Nazionalak, eta Egunkaria-ko zuzendaritzako hamar kide atxilotu zituzten. Honek guztiak iskanbila sortu zuen euskal gizartean, batetik erabakiak neurrigabetzat eta eskubideen zapalketatzat jo zituztelako, eta, bestetik, hamar atxilotuetako bostek torturak eta tratu txarrak salatu zituztelako. Ondorioz, Euskal Herrian protestak, diru-bilketak eta manifestazioak antolatu ziren. Gizartearen erantzuna hain izan zen jendetsua, non lau hilabeteko epe laburrean Berria egunkaria sortuko zen eskaera sozial horri erantzuteko asmoz. Erabaki judizialetik zazpi urtetara, 2010ean, Auzitegi Nazionalak ETArekin erlazio eza onartu zuen eta Euskaldunon Egunkaria ez zela sekula itxi behar izan ebatzi zuen.[1]

Euskaldunon Egunkaria itxi eta lau hilabetetara, 2003ko ekainaren 21ean, Berriaren lehenengo zenbakia kaleratu zen. Andoainen sortutako kazeta hau, beraz, aurreko horren oinordekoa litzateke eta aurrekoaren ekintza askori jarraipena eman die. Esaterako, jatorrian Euskaldunon Egunkariarekin lotura zuen Bilboko "Hor Dago!" konpartsa gerora Berria egunkariarekin lotuta egon da.

2003tik, edizio digitala ere dauka Berriak papereko edizioaz gain[2]. Joan den 2018ko ekainaren 21ean bere hamabosgarren urteurrena ospatu du.

Edizioak eta atalakAldatu

2003tik aurrera, Euskaldunon Egunkaria itxi ondoren, enpresa hartako langile izandakoek Euskarazko Komunikazio Taldea (EKT) sortu zuten, euskarazko egunkari nazional berria sortzearren eta eskualdez eskualde tokian tokiko herri egunkariak sustatzearren.

Ildo horretan, EKTren baitako Bertako Hedabideak S.L enpresak eraginda, hainbat eskualdetan Hitza egunkariak sortu dira 2003az geroztik, tokian tokiko euskara elkarteen eta gizarte eragileen laguntzarekin: Tolosaldeko Hitza, Oarso Bidasoko Hitza, Lea-Artibai eta Mutrikuko Hitza, Urola Kostako Hitza, Goierriko Hitza, Irutxuloko Hitza eta Busturialdeko Hitza. Gerora, 2010ean, herrialde eta lurraldekako Hitzak jarri zituzten abian: Gipuzkoako Hitza, Bizkaiko Hitza, Iparraldeko Hitza, Nafarroako Hitza eta Arabako Hitza. Azken horrek 2016ko urtarrilean Arabako Alea aldizkariarekin bat egin zuen, eta Alea.eus proiektua jarri zuten abian.

Hartara, Euskal Herri osoarentzat Berriak edizio bakarra egiten duen arren, esan daiteke tokian tokiko edizioak ere badituela. Tokiko edizio hauen webguneetarako lotura dago Berriaren webgunean bertan, eta, lotura digitalaz gain, ostiraleko paperezko Berriarekin batera ere banatzen dira edizio hauek, lurraldeko astekari gisa.

Lurraldeko astekariez gain, Berriak bere edizio bakoitzaren baitan atal bereziak argitaratzen ditu: astearteetan, Tantoa, asteburuan izandako kirol ekitaldiei buruzkoa; larunbatetan, Mantagorri gehigarria eta Bizigiro atala, lehena umeentzat bideratuta eta bigarrena bizitza estiloari buruzkoa; eta igandeetako edizio berezian, Nasan, kulturari buruzkoa.

Enpresa egituraAldatu

Berria egunkariaren jabe Euskal Editoreak S.L. da, Euskarazko Komunikazio Taldea S.A. enpresaren menpekoa dena. Euskarazko Komunikazio Taldea, beraz, sozietate anonimo bat da eta jabetza akziotan banatua du. 23.000 akziodun dituzte.

Berria Taldeak hainbat enpresa desberdin (gehienak sozietate mugatuak) ditu, horietako bakoitzaren bitartez bideratzeko enpresa nagusiaren jardunak. Gainera, Berria Taldeak hainbat tokian tokiko hedabide ditu bere gain, eta Bertako Hedabideak S.L. enpresaren bitartez antolatzen ditu. Eskualdetako Hitza-k argitaratzeko tokian tokiko enpresak sortu ziren (hala nola, Oiartzun aldeko Hedabideak S.L. edota Lea-Artibaiko Hedabideak S.L.), eta eskualdetako enpresa horietako bazkide nagusia da Bertako Hedabideak S.L.

Euskarazko Komunikazio Taldearen administrazio kontseiluko presidentea Beatriz Zabalondo da. Iban Arregi da kontseilari ordezkaria (idazkaria izateaz gain), eta Arregiz gain beste bederatzi kontseilari daude administrazio kontseiluan. Berriari dagokionez, Martxelo Otamendi da zuzendaria, Iñaki Petxarromanen zuzendariorde eta Idurre Lazkanorekin edizio arduradun. Egunkariaren egoitza nagusia Gipuzkoan (Andoain) dagoen arren, lurralde ordezkaritzak dituzte Bizkaian (Bilbo), Araban (Gasteiz), Lapurdin (Baiona) eta Nafarroan (Iruñea), eta orotara 250 langilek osatzen dute talde osoa, 23.000 akziodun izan dituztelarik 2018an.

Negozio ereduaAldatu

Berria egunkariaren edukiak ordainduz (fisikoak) zein doan (digitalak) eskuratu daitezke. Baina euskarazko komunikabideen merkatu txikien mugengatik eta negozio eredu errentagarri baten bila, Berria kontsumitzaileei borondatezko ekarpen ekonomikoak eskatzen hasi da (Berrialaguna), trukean abantaila batzuk eskainiz.

Berrialagunak, harpidedunak eta publizitatea egunkariarentzat diru-iturri diren arren, ez dira nahikoa. Diru-laguntza publikoak ere jasotzen ditu. Izan ere, Berria egunkaria euskara hutsezko hedabide bat den heinean, Eusko Jaurlaritzaren eta Nafarroako Gobernuaren diru-laguntzak jasotzen ditu (laguntza handienak Eusko Jaurlaritzako Hizkuntza Politikarako Sailburuordetzak ematen ditu). Eusko Jaurlaritzarekin adostutako azken hitzarmenaren arabera (2018ko azaroa), urtean 2,3 milioi euro bideratuko ditu egunkarira 2021era arte.[3]

Irakurle profilaAldatu

CIES (Centro de Investigación y Estudios Sociales) enpresak 2017an egindako inkesten arabera, ondorengoa litzateke Berria-ren irakurle porfila Hego Euskal Herrian.[4]

Euskarri fisikoko kontsumitzaileaAldatu

Paperezko edizioko irakurlea gizarte estatus ertain-altukoa da, unibertsitateko ikasketa-mailak dituena eta euskaraz hitz egiteko, irakurtzeko eta idazteko gaitasuna duena. Euskal Autonomia Erkidegoko irakurle nagusia 35 eta 44 urte bitarteko gizonezkoa da, gehiengoa gipuzkoarra da eta hiri handietako herritarra da. Nafarroa Garaiko kontsumitzaileari dagokionez, gizon zein emakumeak parekatuta daude eta 25-34 urte bitarteko hiritarrak dira publikoaren gehiengoa.

Kontsumitzaile profil horrekin, 2017an Berriaren euskarri fisikoak 53.000 irakurle izan zituen batez beste Euskal Autonomia Erkidegoan (paperezko prentsaren irakurleen % 6,7), eta 5.000 Nafarroa Garaian (% 2,1).

Euskarri digitaleko kontsumitzaileaAldatu

Edizio digitaleko kontsumitzailea, berriz ere gizarte maila ertainetik altura bitartekoa da, ostera ere unibertsitateko ikasketak dauzkana eta euskaraz hitz egiten, irakurtzen eta idazten dakiena. Euskal Autonomia Erkidegoko (EAE) gehienak 25-44 urte bitarteko gizonezkoak dira, batik bat hiri handietako biztanleak eta, paperean legez, sarean ere nagusitasuna gipuzkoarrek dute. Nafarroa Garaiko kontsumitzaile ohikoenari dagokionez, 25-34 urte bitarteko gizonezkoa da, eta adinaren abanikoa murriztu egiten da EAEkoarekin alderatuz.

Kontsumitzaile profil horrekin, 2017an Berriaren euskarri digitalak 46.000 irakurle izan zituen batez beste EAEn (prentsako euskarri digitalen irakurleen % 7,3), eta 3.000 Nafarroa Garaian (% 1,6).

Medio digitalakAldatu

AplikazioakAldatu

  • Berria: sakelako telefonorako eta tableterako aplikazioa, iOS eta Androiden eskuragarri.
  • Astekaria: larunbatetik ostiralera arteko eduki hautatuak asteburuan irakurtzeko, iOS eta Android sistemetarako eskuragarri.

Sare sozialakAldatu

BlogakAldatu

2005ean hasi ziren funtzionatzen Berriako langile batzuek eta zenbait kolaboratzailek abiatutako blogak.

Webguneko atal bereziakAldatu

  • Oroiteria:[5] memoria historikoari buruzko atari berezia.
  • GAL, 30 urte:[6] GALi buruzko atari berezia.
  • Ahomentan:[7] udako biko eta hiruko elkarrizketen atal berezia.
  • Udako Serieak:[8] udan argitaratutako serieen atal berezia.
  • Euskaldunon Egunkariaren hemeroteka:[9] Euskaldunon Egunkaria zenaren aleak bilatzeko atala.
  • Hilketa matxisten biktimen mapa:[10] 2003tik gaur arte Euskal Herrian izan diren hilketa matxistak Euskal Herriko mapan kokatzeko atala.

SariakAldatu

  • 2003ko abenduaren 13an "Mundua" sailak "Joan B. Cendros" kazetaritza saria eskuratu zuen, Kataluniako hauteskundeetan egindako lanagatik.
  • 2004ko urtarrilaren 23an egunkariak "Merezimenduzko Argia" saria eta bertako "Mundua" sailak prentsa idatziaren saria eskuratu zuten.
  • 2004ko ekainaren 5an "Mundua" sailak beste sari bat lortu zuen, oraingoan MIDAS elkarteko izen berekoa.
  • 2004ko uztailaren 3an "Mundua" saileko erredaktoreburua den Jose Mari Pastorrek "Rikardo Arregi" kazetaritza Sari Nagusia irabazi zuen.
  • 2005eko urtarrilaren 28an Iñigo Aranbarri kazetari eta idazleak ("Hizlandia" artikulu sorta) prentsako "Argia" saria jaso zuen.
  • 2005eko maiatzaren 21ean Martxelo Otamendi zuzendariari "Torredembarra Hiria" sarietako bat eman zioten.
  • 2005eko uztailaren 2an Martxelo Otamendik "Rikardo Arregi" sarietako ohorezko aipamena eskuratu zuen.
  • 2006ko urtarrilaren 27an Fermin Etxegoien kazetari eta idazleari ("Ekografiak" artikulu sorta) prentsako "Argia" saria eman zioten.
  • 2006ko uztailaren 1ean "Harian" saileko kazetaria den Imanol Murua Uriak "Rikardo Arregi" kazetaritza Sari Nagusia eta "Plaza" saileko Ekaitz Agirrek "Kazetari Berria" saria eskuratu zuten.
  • 2008ko urtarrilaren 25ean Politika saileko Imanol Murua Uriak Argia Saria irabazi zuen.
  • 2019ko urtarrilaren 25ean, Maite Asensio Gizartea saileko kazetariak eta Pello Urzelai IKT arduradunak Argia aldizkariaren Sareko Saria irabazi zuten.

ErreferentziakAldatu

  1. Euskaldunon Egunkaria 2019-03-24 . Noiz kontsultatua: 2019-04-01.
  2. «50.000 aleak agortu ziren larunbatean» Argia . Noiz kontsultatua: 2019-04-30.
  3. (Ingelesez) Berria.eus «Laguntza sistema aldatu, eta itun bat egingo du Jaurlaritzak BERRIArekin» Berria . Noiz kontsultatua: 2019-04-30.
  4. «CIES audiencias de medios» www.ciessl.com . Noiz kontsultatua: 2019-05-08.
  5. «Hasiera | Oroiteria» www.berria.eus . Noiz kontsultatua: 2019-05-10.
  6. Berria «GAL 30 urte - Berria.info» berria.info . Noiz kontsultatua: 2019-05-10.
  7. Berria.eus «Ahomentan 2017 | Berria.eus» Berria . Noiz kontsultatua: 2019-05-10.
  8. Berria.eus «Guregaiak | Berria.eus» Berria . Noiz kontsultatua: 2019-05-10.
  9. (Ingelesez) Berria.eus «Euskaldunon Egunkariaren hemeroteka. 1990-2003.» Berria . Noiz kontsultatua: 2019-05-10.
  10. «Hilketa matxisten mapa | Berria» www.berria.eus . Noiz kontsultatua: 2019-05-10.

Ikus, gaineraAldatu

Kanpo estekakAldatu