Ireki menu nagusia

Android mugikorrentzako sistema eragilea da, Linux nukleoan oinarritutakoa. Hasiera batean Googlek garatu zuen, eta gaur egun Open Handset Allianceek garatzen du. Android sistemaren kaleratze aurkezpena 2007ko azaroaren 5ean izan zen, Open Handset Alliancen jaiotzarekin batera. Elkarte honen helburua gailu mugikorrentzako estandar irekiak zabaltzean datza. Honela, edozein garatzailek garatu ditzake Android plataformarentzako aplikazioak, Googlek banatutako SDK-ren bitartez. Androiden kode gehiena Apache lizentzia libre eta irekian dago argitaratua.

Android new logo 2019.svg Android logo (2007-2014).svg
Android Smartphones.jpg
Jatorria
Sorrera-urtea 2008
Azken bertsioa 10
Honen izena darama Androide
Ezaugarriak
Hizkuntza askotariko hizkuntzaka, ingelesa, txinera, japoniera, Yue txinera eta errusiera
Euskarria ARM architecture Itzuli, MIPS Itzuli eta x86 Itzuli
Programazio-lengoaia Java, C, C++, Kotlin Itzuli eta XML Schema Itzuli
Sistema-eragilea 3GPP file format Itzuli, MP4, Audio Data Transport Stream Itzuli, MPEG-2 transport stream Itzuli, Free Lossless Audio Codec Itzuli, MP3, Standard MIDI File Itzuli, Ogg Itzuli, Matroska, WAV, JPEG File Interchange Format Itzuli, GIF, PNG, Windows Bitmap Itzuli, WebP Lossless Itzuli eta WebM
Idatz dezake 3GPP file format Itzuli, MP4, Audio Data Transport Stream Itzuli, MPEG-2 transport stream Itzuli, WAV, Joint Photographic Experts Group Itzuli, PNG, WebP Lossless Itzuli, WebM eta Matroska
Pakete kudeaketa APK Itzuli, Google Play, F-Droid, Yandex.Store Itzuli eta Samsung Galaxy Store Itzuli
Lizentzia Apache Lizentzia 2.0. eta GPLv2
Deskribapena
Oinarritua Linux kernel Itzuli
UNIX-moduko
Ekoizpena
Garatzailea Open Handset Alliance Itzuli eta Google
Euskaraz
Euskaraz Bai
www.android.com
Iturri-kodea https://android.googlesource.com/ eta https://android-review.googlesource.com/admin/repos
Google Pixel XL

HistoriaAldatu

Android sistema eragilea Android Inc. konpainiak garatu zuen hasieran, 2006an Googlek konpainia erosi zuen arte.[1] Gaur egun Open Handset Allianceen produktu nagusia da, zerbitzu eragileen, software eta hardware garatzaile eta ekoizleen enpresen bilkura dena.

Android sistemak garatzaile komunitate handia du, eta gaur egun Google Play dendak 700.000 aplikazio baino gehiago eskaintzen ditu, zeinetatik bi heren doakoak baitiren.[2] Aplikazioak Java programazio lengoaian idatzita daude.

Android 2007ko azaroaren 5ean aurkeztu zen, Open Handset Alliance enpresen aliantzarekin batera, 78 konpainiaren baturaren ondoren. Googlek Android kodea askatu zuen, Apache lizentzia irekian argitaratuta.

EtimologiaAldatu

Bai Android izena (androide euskaraz) baita Nexus One Googleren smartphonearen izena Philip K. Dick idazlearen Androideek Ardi Elektrikoarekin Amesten Ote Dute? liburutik dator, geroago zinemara pasa zena Blade Runner pelikularen bitartez. Bai liburua zein pelikula Nexus-6 modeloko erreplikante izeneko androideetan oinarritzen da.[3]

Konpainiaren logotipoa Andy robota da.

Googlek konpainia erosteaAldatu

2006ko uztailean Googlek Android Inc. erosi zuen, 2003an jaiotako Palo Altoko (Kalifornia) konpainia txikia.[4] Garaian konpainiari buruz ezagutzen zen gauza bakarra telefono mugikorrentzako softwarea egiten zutela zen, eta zurrumurruak hasi ziren Google telefonoen merkatuan sartuko ote zen.

Googleko taldeak telefono adimentsuentzako plataforma berria garatu zuen, Linux nukleoan oinarrituta, eta mugikor ekoizleei zein telefono eragileei aurkeztu zitzaion. Googleren Android sistemaren kaleratzeari buruzko zurrumurruak 2006ko abenduan nagusitu ziren. BBC kateak eta The Wall Street Journal aldizkariek horri buruzko berriak eman zituzten.

2007ko irailean InformationWeekek azaleratu zuen Google korporazioak telefono mugikorren inguruko patenteak eskatu zituela.[5]

Open Handset AllianceAldatu

2007ko azaroaren 5ean Open Handset Alliance jaio zen, hainbat enpresen partzuergo modura. Horien artean Texas Instruments, Broadcom Corporation, Nvidia, Qualcomm, Samsung, Intel, LG, Motorola eta T-Mobile enpresak daude. Aliantza gailu mugikorretan estandar irekiak garatzeko jaio zen, eta Android izeneko mugikorrentzako plataforma kaleratu zen, Linuxen 2.6 bertsioaren gainean.

2008ko abenduaren 9an beste 14 konpainia aliantzaren Android proiektuan sartuko zirela jakinarazi zuten, nagusiak Sony, Toshiba, Vodafone eta ZTE izanik.[6]

EguneraketakAldatu

Androiden SDK bertsioei gozokien izenak jartzen dizkiete, ingelesez. Izen horiek, lokalizazioa egiterakoan, bere horretan utzi izan dira beti.

API maila Bertsioa Kaleratze data Izena
1 1.0 2008ko irailaren 23a Apple Pie
2 1.1 2009ko otsailaren 9a Banana Bread
3 1.5 2009ko apirilaren 30a Cupcake
4 1.6 2009ko irailaren 15a Donut
5 / 6 / 7 2.0/ 2.0.1 / 2.1 2009ko urriaren 26a
2010eko urtarrilaren 16a
Éclair
8 2.2.x 2010eko maiatzaren 20a Froyo
9 / 10 2.3.x 2010eko abenduaren 6a Gingerbread
11 / 12 / 13 3.0 / 3.1 / 3.2.x 2011ko otsailaren 22a Honeycomb
14 / 15 4.0.x 2011ko urriaren 19a Ice Cream Sandwich
16 / 17 / 18 4.1 / 4.2 / 4.3 2012ko uztailaren 9a
2012ko urriaren 29a
2013ko uztailaren 24a
Jelly Bean
19 4.4.x 2013ko urriaren 31a KitKat
21 / 22 5.0/5.1 2014ko azaroaren 3a
2015eko martxoaren 19a
Lollipop
23 6.0/6.0.1 2015eko urriaren 5a Marshmallow
24 / 25 7.0/7.1 2016eko abuztuaren 22a Nougat
26 / 27 8.0/8.1 2017ko abuztuaren 21a

2017ko abenduaren 5a

Oreo

EuskarazAldatu

Android sistema eragilea euskaraz topa daiteke[7], eta ROM batzuk ere bai, esaterako AOSP, LineageOS, MoKee eta Resurrection Remix OS. ROMak gailuan instala daitezkeen Android "aldaerak" dira, eta batzuk euskaraz topa daitezke. Android aplikazioen Lokalizazioa egiten hainbat boluntario dabiltza[8].

ErreferentziakAldatu

  1. Businessweek.com «Google Buys Android for Its Mobile Arsenal» . Noiz kontsultatua: 2013-06-02.
  2. Xataka Android «Android Market sobrepasa las 250.0000 aplicaciones» . Noiz kontsultatua: 2013-06-02.
  3. Bits Blog - NYTimes.com «Is the Google Phone an Unauthorized Replicant?» . Noiz kontsultatua: 2013-06-02.
  4. Business Week «Google Buys Android for Its Mobile Arsenal» . Noiz kontsultatua: 2013-06-02.
  5. Thomas Claburn - InformationWeek «Google's Secret Patent Portfolio Predicts gPhone» . Noiz kontsultatua: 2013-06-02.
  6. Reuters «More mobile phone makers back Google's Android» . Noiz kontsultatua: 2013-06-02.
  7. Lortu dugu! Zorionak!! | Android Euskaraz . Noiz kontsultatua: 2019-11-17.
  8. «AndroidEuskaraz - Librezale.eus» librezale.eus . Noiz kontsultatua: 2019-11-17.

Kanpo loturakAldatu