Luis Villasante

euskal idazlea

Aita Luis Villasante Kortabitarte (Gernika, Bizkaia, 1920ko martxoaren 22a - Oñati, Gipuzkoa, 2000ko abenduaren 2a) frantziskotarra, euskal hizkuntzalaria eta euskaltzaina izan zen.

Luis Villasante
Luis Villasante euskaltzaina 1989an.jpg
Euskaltzaindia (Zuretzat, Amaiur) - panoramio.jpg
5. euskaltzainburu

1970 - 1988
Manuel Lekuona - Jean Haritxelhar
Bizitza
Izen osoaLuis Villasante Kortabitarte
JaiotzaGernika-Lumo1920ko martxoaren 22a
Herrialdea Bizkaia, Euskal Herria
HeriotzaOñati2000ko abenduaren 2a (80 urte)
Hezkuntza
HeziketaComillasko Pontifize-Unibertsitatea
Hizkuntzakeuskara
gaztelania
Jarduerak
Jarduerakidazlea eta hizkuntzalaria
Jasotako sariak
KidetzaEuskal Itzultzaile, Zuzentzaile eta Interpreteen Elkartea
Euskaltzaindia
Sinesmenak eta ideologia
ErlijioaErromatar Eliza Katolikoa
Erlijio-ordenaAnaia Txikien Ordena

Inguma: luis-villasante-kortabitarte-1920-2000 Literaturaren Zubitegia: 309

BizitzaAldatu

1937an, jaioterriak pairatutako bonbardaketaren lekuko izan zen. 1945ean apaiztu zen frantziskotar. Teologia ikasi zuen Comillasen, eta han aurkeztu zuen doktore tesia, 1950ean La Sierva de Dios M. Angeles, concepcionista franciscana (1873-1921). Estudio místico de su vida izenburuarekin.

Axularren Gero liburu ezaguna sakonki ikertu eta gaztelaniazkotu zuen, eta 1976an edizio kritikoa argitaratu zuen. Eta Villasantek euskalari gisa egindako lanen artean, aipatzekoak dira, orobat, Luis Eleizalde bildumakoak (1970-1988). Bildumako bederatzi liburu horietatik lehenengo zortzietan, Villasantek euskal morfologia eta sintaxia aztertu zituen, euskara idatzia bateratzeko ildoak ezartzeko asmoz. Bederatzigarren eta azken liburuan (Euskararen auziaz, 1988), berriz, bere iritzia azaltzen du, euskarak zer arazo dituen eta zer irtenbide izan daitezkeen.

1950ean euskaltzain oso egin zuten, eta bosgarren euskaltzainburua izan zen 1970etik 1988 arte. Agintaldi hartan, euskara batua sortzeko prozesua zuzendu zuen, sotiltasun handiz zuzendu ere.

EIZIEko ohorezko kide izendatu zuten 1996an, eta Eusko Ikaskuntzako giza eta gizarte zientzietako saria jaso zuen 1997an. 2000ko abenduaren 2an hil zen, Arantzazuko santutegian.

LanakAldatu

 
Lehen lerroan, Luis Villasante eta Juan San Martin, Euskaltzaindiak Euskal Herriko erakunde publikoekin akordioa sinatu zuen egunean. Haien atzean, Federico Krutwig, Patxi Altuna, Alfonso Irigoien eta Pello Salaburu.

Euskal literaturazAldatu

Euskal hizkuntzalaritzaAldatu

  • Axular-en hiztegia. Euskara-Español-Français. Español-Euskara. Français-Euskara. (1973).
  • Arantzazu-Oñati eta inguruko euskal hiztegia (1994). Hiztegiaren beste egilea: Candido Izaguirre.

Luis Eleizalde bildumaAldatu

Euskara idatzia bateratzeari buruzko bilduma horretako bederatzi liburuak argitaratu zituen:

  • Hacia la lengua literaria común (1970).
  • La declinación del vasco literario común (1972).
  • Palabras vascas compuestas y derivadas (1974).
  • Sintaxis de la oracion compuesta (1976).
  • Estudios de sintaxis vasca (1978).
  • La h en la ortografia vasca (1980).
  • Sintaxis de la oracion simple (1980).
  • La oracion causal en vasco (1986).
  • Euskararen auziaz (1988).
 
Korrika97an Villasante omendua (Euskaldunon Egunkaria, 1997-03-22)

ErlijioaAldatu

  • La sierva de Dios M. Ángeles Sorazu, concepcionista franciscana. Estudio místico de su vida (1950).
  • Nere izena zan Plorentxi. Angeles Sorazuren bizitza (1961).
  • Jainkoa (1962).
  • Jesukristo (1969).
  • M. Angeles Sorazu: Un mensaje para tiempos dificiles (1981).
  • Kristau fedearen sustraiak. III. Eliza (1984).
  • Kristau fedea (1986).
  • Angeles Sorazu: bizia eta mezua (1990).
  • Ideario y camino espiritual de Ángeles Sorazu (1994).
  • Nazareteko Jesusi buruz gogarteak (1998).

Sariak edo errekonozimenduakAldatu

  • 1997ko Korrikari hasierako kilometroa egin zuen.

BibliografiaAldatu

Kanpo estekakAldatu