Ireki menu nagusia
Ailuitz mendia, Bizkaian
Txindoki mendiaren ikuspegia Lazkaomenditik (Lazkao).
Erliebe unitate nagusiak.

Euskal Herria oso herri menditsua da. Mendilerro gehienak mendebalde-ekialde ardatzean kokatzen dira. Arrokarik garrantzitsuena kareharria da, baina badira beste material batzuetaz osatutako mendiak, adibidez Aiako Harria granitoz osatuak daude.

Euskal Herriko mendirik altuenak Pirinioetan daude, garaiena Hiru Erregeen Mahaia izanik. Mendilerro hori itsasoan bertan jaio eta ekialderantz igotzen doa, Orhi delarik 2.000 metrotik gaindi dagoen lehenengo mendia.

Araba eta Nafarroako hegoaldean Kantauriar mendilerroaren ekialdeko muga dago. Kodes eta Toloño mendilerroak Kantauriar mendilerroaren parte dira.

Bi mendilerro garrantzitsu horien artean Euskal Herriko arkuko mendiak daude, ekialde-mendebalde orientazio orokorra duten mendilerroak. Besteak beste, Urbasa, Andimendi, Aralar, Anbotoko mendilerroa, Ordunteko mendilerroa eta Aizkorri dira horien adibide.

Eduki-taula

Euskal Herriko mendi altu batzukAldatu

Hauek dira Euskal Herriko mendi altu batzuk. Altuenak ekialdean daude, Larrako mendigunean.


izena itsas mailaren gainetiko altuera honako erakunde administratiboan dago koordenatuak irudia
Hiru Erregeen Mahaia 2446 Erronkari 42° 55′ 13″ N, 0° 44′ 34″ W / 42.920386111111°N,0.74281666666667°W / 42.920386111111; -0.74281666666667
Ezkaurre 2050 Nafarroa Garaia
Huescako probintzia
42° 51′ 15″ N, 0° 50′ 24″ W / 42.85416667°N,0.84°W / 42.85416667; -0.84
Orhi 2017 Zuberoa
Nafarroa Garaia
42° 59′ 23″ N, 1° 00′ 18″ W / 42.989627777778°N,1.0049527777778°W / 42.989627777778; -1.0049527777778
Kartxela 1982 Erronkaribar
Nafarroa Garaia
Zuberoa
42° 57′ 09″ N, 0° 53′ 18″ W / 42.9525°N,0.88833333333333°W / 42.9525; -0.88833333333333
Txamantxoia 1945 Nafarroa Garaia 42° 54′ 12″ N, 0° 48′ 56″ W / 42.9033°N,0.815556°W / 42.9033; -0.815556
Otsogorrigaña 1923 Zuberoa
Nafarroa Garaia
42° 57′ 27″ N, 0° 55′ 07″ W / 42.9575°N,0.91861111°W / 42.9575; -0.91861111
Barazea 1893 Zuberoa
Nafarroa Garaia
42° 57′ 54″ N, 0° 54′ 16″ W / 42.965°N,0.90444444°W / 42.965; -0.90444444
Lakhura 1877 Zuberoa
Nafarroa Garaia
42° 57′ 17″ N, 0° 50′ 13″ W / 42.95478°N,0.83704°W / 42.95478; -0.83704
Lapazarra 1785 Nafarroa Garaia 42° 55′ 51″ N, 0° 47′ 52″ W / 42.93083333°N,0.79777778°W / 42.93083333; -0.79777778
Zazpigaina 1768 Zuberoa 42° 59′ 49″ N, 1° 01′ 01″ W / 42.99694444°N,1.01694444°W / 42.99694444; -1.01694444
Binbaleta 1757 Nafarroa Garaia
Zuberoa
42° 57′ 18″ N, 0° 52′ 32″ W / 42.9550242°N,0.8755692°W / 42.9550242; -0.8755692
Gaztarrigaña 1729 Larraine
Nafarroa Garaia
42° 57′ 33″ N, 0° 57′ 23″ W / 42.9592857°N,0.9562772°W / 42.9592857; -0.9562772
Belaiko lepoa 1727 Erronkari
Zuberoa
42° 57′ 35″ N, 0° 53′ 45″ W / 42.95971389°N,0.89589167°W / 42.95971389; -0.89589167

PirinioakAldatu

Sakontzeko, irakurri: «Pirinioak»
Sakontzeko, irakurri: «Larrako mendigunea»
 
Pirinieok Iberiar penintsula Europatik bereizten dute. Euskal Herria mendilerroaren mendebaldean dago

Pirinioak Iberiar penintsula eta Europako kontinentearen artean kokatutako mendilerroa da. 415 kilometrotan zehar hedatzen da mendebaldeko Bizkaiko golkotik (Ozeano Atlantikoan) sortaldeko Creuseko lurmuturrera (Mediterranear itsasoan) eta erdialdean 150 km-ko zabalera du. Mendebaldeko muturrean Euskal Herria kokatua dago.

Euskal Herriko Pirinioetan, mendirik ezagunenak hauek dira, (altuenak zeintzuk diren ikusteko, ikus Larrako mendigunea):

Lehenengoa, era berean, Euskal Herriko mendirik altuena da, eta Aragoi eta Bearnorekin muga egiten du.

Kantauriar mendikateaAldatu

Sakontzeko, irakurri: «Kantauriar mendikatea»
 
Kantabriako mendilerroa

Kantauriar mendikatea Espainiako iparraldean eta Euskal Herriko mendebaldean dagoen mendilerroaren izena da. Kantauri itsasoarekiko paralelo doa, eta 480 kilometroko luzera du. Euskal Herrian Kodesko mendilerroa eta Toloño mendilerroa hartzen ditu bere baitan.

Kodesko mendilerroaAldatu

Sakontzeko, irakurri: «Kodesko mendilerroa»

Kodesko mendilerroa Araba eta Nafarroa artean dagoen mendilerro bat da. Bere punturik altuena Joar mendia da, 1.418 metrorekin. Bere iparraldeko magalean Kanpezu dago eta hegoaldekoan Aguilar Kodeskoa, Azuelo, Torralba del Rio, Mirafuentes eta Nazar udalerriak daude.

Toloño mendilerroaAldatu

Sakontzeko, irakurri: «Toloño mendilerroa»
 
Toloño mendilerroa Kantauriar mendikatearen ataletako bat da.
 
Cruz del Castillo eta Larrasa mendien tontorrak

Toloño mendilerroa Arabako hegoaldean dago, eta Arabako Errioxa eta Arabako lautada bereizten ditu. Mendialdea kuadrillako mendiguneak daude mendilerro honetan.

Toloño mendiak 1.263 metroko garaiera du.

Larrasa Toloñoko mendilerroan kokaturik dagoen mendirik altuena da, Arabako hegoaldean, 1.453 [metro]]ko garaiera du. Arabako bigarren mendirik altuena da, Gorbeiaren ondoren.

Palomares Toloñoko mendilerroan kokaturik dagoen mendia da, Arabako hegoaldean, Lagran udalerritik gertu. 1.446metroko garaiera du. Toloño mendilerroko bigarren mendirik altuena da, Arabako hirugarren altuena.

Peña del Castillo Arabako hegoaldeko mendi bat da. Herrialde horretako mendirik altuenetan laugarrena da, 1.432 metro baititu.

Euskal Herriko arkuaAldatu

Sakontzeko, irakurri: «Euskal Herriko arkua»
 
Aratz mendia, Araban

Euskal Herriko arkua Pirinioen eta Kantauriar mendilerroaren artean dauden mendilerroek osatzen dute. Altuera ertaineko mendilerroak dira, eta punturik altuena Aitxuri da, 1.551 metrorekin, Aizkorriko mendilerroan. Paraleloak diren bi mendilerro kate ezberdin dira: bata barnealdetik doa, eta bestea kostaldetik.

Aiako harriaAldatu

 
Aiako harria, eta atzealdean Bizkaiko golkoa.
Sakontzeko, irakurri: «Aiako harria»

Aiako harria Gipuzkoako Oiartzualdea eskualdean dagoen harrizko mendigune bat da. Beste mendi guztiak ez bezala, ez da sortu orogeniagatik, baizik eta granitozko intrusio batengatik.

Hiru haitz nagusiz osaturiko tontor multzoa da:

LurraldekaAldatu

Ikus, gaineraAldatu

Kanpo loturakAldatu