Iberiar penintsula

Iberiar penintsula[1] Europaren hego-mendebaldean kokatuta dagoen penintsula da. Iberiar penintsulan daude Espainiaren eta Portugalen zati handiena (badituzte zenbait lurralde penintsulaz kanpo), Andorra osoa, Gibraltar osoa, eta Frantziako hegoaldeko zati txiki bat.

Iberiar penintsula
España y Portugal.jpg
Datu orokorrak
Mendirik altuenaMulhacén
Azalera596.740 km²
Geografia
Iberia (orthographic projection).svg
Koordenatuak40°14′24″N 4°14′21″W / 40.24°N 4.2392°W / 40.24; -4.239240°14′24″N 4°14′21″W / 40.24°N 4.2392°W / 40.24; -4.2392
Ur-gorputzaOzeano Atlantikoa
Mediterraneoa
Leku geografikoaEuropa

GeografiaAldatu

Erdi-uharte izanda, itsasoz inguratua dago ia alde guztietatik: iparraldean Bizkaiko golkoa, mendebalde-hegoaldean Ozeano Atlantikoa eta ekialde-hegoaldean Mediterraneoa daude. Europara Pirinioek lotzen dute.

582.925 kilometro karratu ditu penintsulak.

IbaiakAldatu

Ibai handiek zeharkatzen dute, hala nola, Duero, Ebro, Tajo, Guadalquivir, Guadiana, Jucar eta Segura.

MendiakAldatu

  1. Mulhacen (Granada): 3.482 m.
  2. Aneto (Huesca): 3.404 m.
  3. Veleta (Granada): 3.392 m.
  4. Posets (Huesca): 3.375 m.
  5. Monte Perdido (Huesca): 3.355 m.

LurmuturrakAldatu

Iparraldeko muturra Estaca de Bares (Coruña) da, eta ipar-ekialdeko bazterrean, Creuseko lurmuturra dugu (Girona). Hego-ekialdean, Gata (Almeria). Hegoaldean, Gibraltarko itsasartea mugatzen duen Tarifa (Cadiz), hegoaldeen dagoen Europako puntua dena. Hego-mendebaldean, azkenik, Sao Vicente (Algarve) dugu.

HistoriaAldatu

HizkuntzakAldatu

Gaztelania eta portugesa dira hizkuntza mintzatuenak, eta penintsulatik kanpo nabarmenki hedatu dira, Espainiar Inperioak eta Portugaldar Inperioak munduan barreiatuta. Hirugarren mintzatuena katalana da, eta horren ondoren galiziera eta euskara ditugu. Badira beste hizkuntza gutxitu batzuk, hala nola asturiera, aragoiera eta aranera, besteak beste.

ErreferentziakAldatu

  1. 159. araua. Euskaltzaindia (Noiz kontsultatua: 2010-11-01).

Ikus, gaineraAldatu

Kanpo estekakAldatu