A-21

Euskal Herriko autobia

Pirinioetako autobia Nafarroako eta Espainiako autobia bat da, Iruñea eta Jaka lotzen dituena eta, eskala txikiagoan, Euskal Herria eta Katalunia  A-23  eta  A-22  bidez.

Pirinioetako autobia
Autovía A-21.svg
Salida liedena.jpg
Autobia Ledeko ingurunetan

 A-15 
Iruña
Tutera
 A-21   A-23 
Jaka
Uesca
Kokapena
Hasiera Noain (Noain Elortzibar)
Amaiera Jaka
Hiri nagusiak EloLedeaBerdunJaka
Deskribapena
Luzera 45,42 km (Nafarroan)[1]
30,38 km (Espainian)[2]
75,80 km (guztira)
Erreiak 2x2
Jabea Nafarroako Gobernua (Nafarroan)
Sustapen Ministerioa (Espainian)
Bide-murrizketak Limite velocidad 120 autovia.png Spain traffic signal r116.svg Spain traffic signal r114.svg Spain traffic signal r105.svg Spain traffic signal r111.svg
Seinalea
RCN A-21.svg

Nafarroako Gobernuak eraiki zuen 2005 eta 2012 urteen artean  N-240  errepidearen trazadura zaharraren gainean, Iruña eta Esa arteko eta gaur egun  NA-2420  errepidea. Bestalde, Espainiako Gobernuak ia ez du bere zatia gauzatu gaur arte, zatiaren erdia baino gehiago eraiki gabe baitago.

Identifikatzailea  A-21  da.

HistoriaAldatu

 N-240  errepideak Tarragona eta Bilbo lotzen zituen Lleida, Uesca, Iruña eta Gasteiztik.  A-10  autobidea eraiki ondoren, Nafarroako Gobernuak beste bi autobide eraikitzea planifikatu zuen: A-12  eta  A-21 .

Horrela, pixkanaka-pixkanaka, azpiegituraren etorkizuneko ibilbidea zehaztu zen, Iruñetik abiatu eta Espainiako mugaraino iritsiko zena, Zangozatik gertu. Hortik Espainiako Gobernua arduratuko litzateke azpiegitura Uescaraino jarraitzeaz. Horretarako bi formula zeuden: Jakara arte eta gero Uescara  A-23 tik, kostuak aurreztuz, edo zuzenean Uescara  A-132  errepidea, alternatiba garestia baina laburra. Azkenean, kosturik txikieneko aukeraren alde egin zuen.

Autobiaren Nafarroako zatia eraikitzeko eta ondoren ustiatzeko kontratua administrazio-emakida bidez esleitu zen, gehienez ere 30 urterako (iraungitze-data 2039), itzalpeko bidesariaren modalitatearen bidez. Erabiltzaileek ez dute ordaindu beharrik izango, eta Nafarroako Gobernuak aldian-aldian ordainduko dizkio tarifak emakidaren sozietate titularrari, trafikoaren eta azpiegituraren erabilgarritasunaren arabera.

Sozietate emakidadunak Autovía del Pirineo, S.A. du izena, eta honako hauek osatzen dute: Construcciones Mariezcurrena S.L., Construcciones Luciano Elcarte S.L. eta Iridium Concesiones de Infraestructuras S.A., Grupo ACS eraikuntza-enpresaren emakidaduna.[3]

Nafarroako zatia XXI. mendean hasi zen lanean,  A-12  errepidearekin batera, baina lehentasun handiagoa eman zitzaion lehen azpiegitura horri. Hala ere, horrek ez zuen eragotzi 2005ean lehen zatia irekitzea, Noain eta Imarkoain artean, eta urtebete geroago, 2006an, hurrengoa, Elo arte.

2008an kateatu zuen azpiegitura Izkoraino luzatuko zuen zatia eta bi urte gehiago itxaron behar izan zen, 2010era arte, Irunberriko lurretatik autobia ikusteko. Azkenik, 2012an, Ledeako eta Esako tunelak eraiki ziren, eta horiei esker iritsi zen autobia Euskal Herriko mugaraino.

Hala ere, Espainiako zatia ez zegoen batere garatuta. Denbora horretan guztian, 8 kilometro baino ez zituzten ireki, Nafarroako zati osoaren aurka 2012an. Gainera, zati horiek, Artieda eta Villa-reyal d'a Canal artekoak, uharte bat ziren, ez baitzuten beste zatirik lotzen.

Egia da tartean, azpiegitura hori Berdungo kanalean sartzen da. Pirinio aurreko mendilerroen eta Pirinioen artean dago, ekialdetik mendebaldera. Inguru honetako material nagusia margak dira, itsas jatorri sedimentario oso deleznabagarria duen materiala, non amildegi sakonak sortzen diren, eraikuntza garestitzen dutenak. Gainera, nukleo txikiak eta gurdi-ardatzak sakabanatuta daudenez, lotune ugari egin behar dira, azken kostua ere igoko dutenak.

Era berean, neguko izozteak eta elurteak ahalik eta txikienak izan daitezen, Berdungo kanalaren iparraldetik joan behar du autobiak, eguzki-argi gehien izateko, eta, aldi berean, Esako urtegiaren zatiak mendi-hegaletatik gora egin behar du, ur-lamina gainditzeko.

Hala ere, erritmo espainiarrak oso motel jarraitu zuen, hiru urte geroago 2 kilometro ireki zituelarik. Orduan, lan eta kontratu guztiak geldiarazi ziren, baina 2018ra arte ez ziren lanean hasi. Horrela, 2019an Puent d'a Reina de Chaca eta Jaka artean beste bi tarte ireki ahal izan ziren.

2020. urtearen hasieran, hiru zati zeuden lehiatzeke: TiermasZigoze (gutxienez 2008tik lanetan), Villa-reyal d'a CanalPuent d'a Reina de Chaca eta Mendebaldeko Jaka ↔ Iparraldeko Jaka (azken biak lanak hasi ere egin gabe).

TarteakAldatu

Errepidea Zenbakia Tartea Luzera Egoera
 A-21  I NoainImarkoain 1,2 km Zerbitzuan; 2005[4]
 A-21  II ImarkoainElo 8,9 km Zerbitzuan; 2006[5]
 A-21  III EloIzko 12,2 km Zerbitzuan; 2008[6]
 A-21  IV IzkoIrunberri 7,3 km Zerbitzuan; 2010[7]
 A-21  V IrunberriEsa 10,1 km Zerbitzuan; 2012[8]
 A-21  VI EsaLasaitasuna 5,8 km Zerbitzuan; 2012[8]
 A-21  VII LasaitasunaTiermas 4,4 km Zerbitzuan; 2013[9]
 A-21  VIII TiermasZigoze 6,6 km   Lanetan; 2021ko erdialdean esleitutako lanak[10]
 A-21  IX ZigozeArtieda 2,5 km Zerbitzuan; 2015[11]
 A-21  X ArtiedaAsso-Veral 2,9 km Zerbitzuan; 2011[12]
 A-21  XI Asso-VeralVilla-reyal d'a Canal 5,4 km Zerbitzuan; 2011[12]
 A-21  XII Villa-reyal d'a CanalPuent d'a Reina de Chaca 11,6 km Onartutako proiektua; lanen lizitazioaren zain[13]
 A-21  XIII Puent d'a Reina de ChacaSanta Cilia 6,0 km Zerbitzuan; 2019[14]
 A-21  XIV Santa Cilia ↔ Mendebaldeko Jaka 9,0 km Zerbitzuan; 2019[15]
 A-21  XV Mendebaldeko Jaka ↔ Iparraldeko Jaka 4,9 km Onartutako proiektua; lanen lizitazioaren zain[16]


IbilbideaAldatu

Abiadura Eskema Irteera Erreiak Jakako zuzendaritza Iruñeko zuzendaritza Erreiak Oharrak
      Noain  
      8      Noaingo trukagailua   Baiona
Bilbo
jarraitu
 A-15 
Gasteiz
 PA-31 
   aireportua 
 AP-15   N-121 
Tutera
Zaragoza
Madril
 A-15 
Iruña
Logroño
Gasteiz
Donostia
           Noaingo zerbitzugunea  
      10     NA-2420 
Dorre
Zabalegi
Zulueta
 NA-2420 
Dorre
  Imarkoain
Ezperun
Otao
Iharnotz
jarraitu
 NA-5008 
Dorre
      13     NA-2420 
Elortz
 NA-2420 
Elortz
Zabalegi
Zulueta
 
      16     NA-234 
Urrotz
Arrizabalaga
Elo
 NA-234 
Urrotz
Arrizabalaga
  Untziti
Ardanatz
Agoitz
jarraitu
 NA-234 
Urrotz
      22     NA-2420 
Getze
Altzorritz
Idotzin
Abintzao
 NA-2420 
Getze
Elo
Idotzin
 
      28     NA-2420 
Izko
 NA-2420 
Izko
Abintzao
 
      35     NA-534 
Kaseda
Oibar
 NA-150 
Irunberri
   Irunberriko arroila 
   Arbaiungo arroila 
   Iratiko oihana 
 NA-150 
Irunberri
 NA-534 
Oibar
Kaseda
   Irunberriko arroila 
   Arbaiungo arroila 
   Iratiko oihana 
  Nabaskoze
Otsagabia
jarraitu
 NA-150 
Irunberri
      36     NA-2420 
Nardoze-Aldunate
 
      39     NA-2420 
Ledea
Zangoza
   Ledeako erromatar villa 
  Galipentzu
Petilla Aragoi
jarraitu
 NA-2420 
Zangoza
      42     NA-2420 
Ledea
 
         Ledea 
945 m
 
      47     NA-2420 
Esa
   Leire 
   Xabier 
 
         Esa 
1 648 m
 
      ESPAINIA
   
Aragoi
EUSKAL HERRIA
   
Nafarroa Garaia
 
      56     N-240 
Jaka
 
    Alternatiba  N-240  errepideko bidez
      63     N-240 
Iruña
 
      65     A-1601 
Artieda
Sause
   Larra-Belagua 
  Erronkari
Izaba
jarraitu
 A-137 
Zigoze
      71    Asso-Veral
Miramont
 
      73     N-240 
Jaka
 
    Alternatiba  N-240  errepideko bidez
      86     N-240 
Iruña
 A-176 
Puent d'a Reina de Chaca
Echo ibarra
 
      92    Santa Cilia
   Santa Cilia 
zerbitzubidea
 
      97    Ascara
zerbitzubidea
 
      101    Mendebaldeko Jaka
zerbitzubidea
 
    Alternatiba  N-240  errepideko bidez

ZirkulazioaAldatu

Autobia honek ez du saturazio-zantzurik. Izan ere, zirkulazioa arina izaten da beti, noizean behin ezusteko txikiren bat izan ezik.

TrukagailuakAldatu

Autobia trukagailu battik igarotzen da:

Tarte sentikorrakAldatu

Ez dago tarte sentikorrak autobian.

ZerbitzuguneakAldatu

Autobiak zerbitzugune hauek ditu:[17]

Autobiak atsedengune hauek ditu:[18]

  • autobiak ez du seinaleztatutako atsendegunerik

BegiratokiakAldatu

Gaur egun, autobiak ez du seinaleztatutako begiratokirik.[19]

KamerakAldatu

Autobiak kamera bat ditu puntu hauetan:[20]

Radar finkoakAldatu

Gaur egun, ez dago radar finkorik instalatuta autobian.[21]

IrudiakAldatu

ErreferentziakAldatu

  1. http://www.navarra.es/NR/rdonlyres/F5BBE77D-BFEC-4840-ACA3-720FDFDEBE34/401385/catautov.pdf
  2. https://www.carreterasaragon.com/index.php?type=public&zone=puntospk&action=default&categoryID=277&codeID=277&title=Puntos+kilom%E9tricos
  3. (Gaztelaniaz) IRUÑA, DN. (). «Nafarroako Kutxa eta Nafarroako Rural Kutxa, Pirinioetako Autobidea finantzatzen dutenen artean | Egunkari de Navarran kultur aktualitateari buruzko azken berriak» diariodenavarra.es . Noiz kontsultatua: 2020-09-29.
  4. «Miranda kontseilariak Noaingo trukagailu berria inauguratu du gaur, eta 9,2 milioi euro inbertitu ditu» www.nafarroa.eus.
  5. «Sanz lehendakariak Pirinioetako autobiaren Noain-Elo zatia inauguratu du» www.nafarroa.eus . Noiz kontsultatua: 2020-09-29.
  6. «Sanz lehendakariak Pirinioetako autobidearen (A-21) Elo-Idozin zatia inauguratu du» www.nafarroa.eus . Noiz kontsultatua: 2020-09-29.
  7. «Pirinioetako autobideko Izko-Iudasen benta zatia inauguratu dute, 7,3 kilometrokoa» www.nafarroa.eus . Noiz kontsultatua: 2020-09-29.
  8. a b «Barcina lehendakariak Pirinioetako autobidearen (A-21) azken bi zatiak inauguratu ditu» www.nafarroa.eus . Noiz kontsultatua: 2020-09-29.
  9. (Gaztelaniaz) Espainiako Sustapen idazkaria Zaragozan izan da A-21 autobiaren Tiermas – Euskal Herriarekiko muga tartea martxan jartzen. .
  10. «Sietamon eta Sabiñanigon autobiak eraikitzeko lanak amaitu dira» www.diariodelaltoaragon.es . Noiz kontsultatua: 2020-09-29.
  11. «Sustapen Ministerioak martxan jarri du A-21 autobiaren A-1601 errepidearen eta Sigüéseko lotunearen arteko zatia | Garraio, Mugikortasun eta Hiri Agendaren Ministerioa.» www.mitma.es . Noiz kontsultatua: 2020-09-29.
  12. a b (Gaztelaniaz) Sustapen Ministerioak A-21 errepideko zortzi kilometro berri jarri ditu martxan. .
  13. (Gaztelaniaz) RadioHuesca. «A-23ko lehen zatia, Caldearenas eta Lanave artean, martxan» Radio Huesca . Noiz kontsultatua: 2020-09-29.
  14. «Sustapen Ministerioak martxan jarri du Pirinioetako autobiaren zati berri bat (A-21), Santa Cilia eta Jakako Erregina zubiaren artean | Garraio, Mugikortasun eta Hiri Agenda Ministerioa» www.mitma.es . Noiz kontsultatua: 2020-09-29.
  15. «Abalosen esanetan, A-21eko Jaka-Santa Cilia tarteak Huescaren segurtasuna eta potentzia areagotzen du | Garraio, Mugikortasun eta Hiri Agenda Ministerioa» www.mitma.gob.es . Noiz kontsultatua: 2020-09-29.
  16. (Gaztelaniaz) Aragón, Heraldo de. «Monrepós autobia bihurtzeko lanak azken txanpan daude 12 urte eta 430 milioiren ostean» heraldo.es . Noiz kontsultatua: 2020-09-29.
  17. Autobideko seinaleak
  18. Nafarroako Errepideen Sareko Atsedenguneak - Nafarroako Gobernua
  19. Nafarroako Errepideen Sareko Begiratokiak - Nafarroako Gobernua
  20. Zizur Nagusiko kamara - Nafarroako Gobernua
  21. «Nafarroa» www.dgt.es . Noiz kontsultatua: 2020-06-02.

Ikus, gaineraAldatu

Kanpo estekakAldatu