Ireki menu nagusia

Oiasso Museoan, Saltus Vasconum eskualdean zegoen Oiasso portu-hiriko aztarnak, gaur egungo Irun inguruan.

Saltus Vasconum (lat. «euskaldunen basoa») erromatartzearen garaian, mendialdea izan zen, iristeko zaila eta usadiozko abeltzaintza sostengu nagusia zuena.[1] Alderdi horri kontrajarria, Ager Vasconum delakoa beste aldea izaten zen, hau da, iristerrazak ziren eremuak.

Terminoa, lehendabizikoz, Plinio Zaharrak aipatu zuen Naturalis Historia bere liburuan:[2]

« a Pyrenaeo per oceanum Vasconum saltus Olarso Vardulorum oppida Morogi Menosca Vesperies Amanum portus ubi nunc Flaviobrica colonia
Piriniotik Ozeanorantz Vasconum saltus dugu, Oiasso, barduliarren oppidum, Morogi, Menosca Vesperies eta Portus Ammanus, non Flaviobriga kolonia dagoen
»

—Naturalis Historia, IV. lib, 110


Saltusaren geografiaAldatu

Erromatarren administrazioan bi alor oso desberdinak izan ziren Saltus eta Ager delakoak. Saltusa mendikoa, basokoa, bazter xamarrean geratzen da. Agerrean, berriz, azaltzen da bere aniztasunean erromatarren administrazioa.

Geografikoki, Saltusa, funtsean Gipuzkoa eta Bizkaia zirela esan daiteke, eta baita, Mediterraneoko isurialdean, Jakatik Iruñerainoko marra eginez, iparraldera geratzen diren lurrak. Uste da lurralde menditsu honetan bizi zirenak erromatarren gizarteari muzin eginez zeudela, eta erromatarren aldetik ere, ez zuela interes berezirik esparruak[3].

Baina salbuespenak ere badira, merkataritzarako toki interesgarriak detektatu zirenean, hala nola meatokiak: Arditurriko (gaurko Oiartzunen inguruan) burdina, beruna eta zilarra; edota Somorrostroko burdina, interesekoak ziren eromatarrentzat. Portuak ere, nahiz eta saltus horretan kokatuak izan, beharrezkoak ziren erromatarrentzat eta, honela, Kantauri aldean zeudenen izen zenbait ezagunak zaizkigu: Flaviobriga, Tritium, Menosca, Oiasso, Lapurdu (Baiona ingruruan).

Ikus, gaineraAldatu

ErreferentziakAldatu

  1. Lur entziklopedietatik hartua.
  2. Auñamendi Eusko Entziklopedia El Vasconum Saltus.
  3. «d0102001» www.euskara.euskadi.eus (Euskal Herria eta Erroma) 2011-07-13 . Noiz kontsultatua: 2019-06-05.

Ikus, gaineraAldatu


  Artikulu hau Euskal Herriko historiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.