Ireki menu nagusia
Jaun-Goikua Eta Lagi-zaŕa goiburua duen armarria

Jaun-Goikua Eta Lagi-zaŕa (baita Jaun Goikua Eta Lege zarra idatzita ere) Sabin eta Luis Aranak 1895. urtearen amaieran sortutako goiburua izan zen, eusko abertzaletasunaren lema izateko.[1][2] Foruzaleen Jaungoikoa eta foruak goiburuan oinarrituta dago.[3]

Artikulu hau serie honen zatia da:
Eusko
abertzaletasuna
EH mapa hutsa.png

Goiburuaren siglak- "JEL"- jelkide eta jeltzale adjektiboak sortzeko erabili zituzten.[1] Lagi-zaŕa (lege zaharra) Euskal Herriko antzinako legeei deritze, hau da, foruei. "Jaun-Goikua", berriz, erlijioari euskal abertzaletasunaren sorreran biziki inportantea izan zena.

DesadostasunakAldatu

Hain goiburu konfesionala izateak desadostasunak ekarri ditu euskal nazionalismoaren hastapenetik hona.

1902an Madinabeitia doktoreak kritikatu zuen eta 1910ean, jada EAJren barnean, Errepublika aldarrikatzen zuten kide batzuek. Urte hartako otsailaren 24an El Liberal egunkarian artikulu bat argitaratu ondoren, Pedro Sarasketak, Segundo Ispizuak eta Francisco Ulaziak Eusko Alderdi Abertzale Errepublikanoa sortu zuten.[1] Abertzale laiko hauek, gero, Eusko Abertzale Ekintza sortuko zuten.

1977an, EAJk berriro eztabaidatu zuen goiburua baina Iruñean egindako biltzar batean mantentzea erabaki zuen.[1]

MusikaAldatu

1986an Kortatu taldeak, El estado de las cosas bere albumean, goiburua izenburua zuen abesti bat argitaratu zuen, Josu Landaren hitzak moldatuz.

ErreferentziakAldatu

  1. a b c d   Estornes Zubizarreta, Idoia Jaun-goikua eta lagi-zarra Auñamendi Eusko Entziklopedia .
  2.   Villa, Imanol (2009-11-29) «La Ikurriña» El Correo .
  3. 1895. Sabino Aranak idatzi zuen: «el lema de Bizkaya ha sido Jaungoikua eta Foruak, que nosotros hemos sustituido por Jaun-Goikua eta Lagi-Zarra, que significa lo mismo, pero es más euskérico que aquél».  Larronde, Jean Claude (1977) El nacionalismo vasco: su origen y su ideología en la obra de Sabino Arana-Goiri 77 or. .