Ireki menu nagusia

Jacques René Chirac (ʒak ʃi.ʁak ahoskatua; Paris, 1932ko azaroaren 29 - Paris, 2019ko irailaren 26a)[1] frantziar politikaria izan zen. Frantziako Errepublikako presidente izan zen 1995-2007 bitartean, lehen ministro 1974-1976 eta 1986-1988 bitartean, eta Parisko alkate 1977tik -1995era, beste hainbat arduren artean.

Jacques Chirac
Jacques Chirac (1997) (cropped).jpg
Frantziar errepublikako presidentea

1995eko maiatzaren 17a - 2007ko maiatzaren 16a
François Mitterrand - Nicolas Sarkozy
Andorrako printzekide

1995eko maiatzaren 17a - 2007ko maiatzaren 16a
François Mitterrand - Nicolas Sarkozy
Frantziako Nazio Biltzarreko kidea

1993ko apirilaren 2a - 1995eko maiatzaren 16a - Jean-Pierre Dupont Itzuli
Barrutia: Corrèze's 3rd constituency Itzuli
Frantziako Nazio Biltzarreko kidea

1988ko ekainaren 23a - 1993ko apirilaren 1a
Barrutia: Corrèze's 3rd constituency Itzuli
Frantziako Nazio Biltzarreko kidea

1986ko apirilaren 2a - 1986ko apirilaren 3a - Jean-Pierre Bechter Itzuli
Barrutia: Q24026644 Itzuli
Frantziako lehen ministro

1986ko martxoaren 20a - 1988ko maiatzaren 10a
Laurent Fabius - Michel Rocard
Frantziako Nazio Biltzarreko kidea

1981eko uztailaren 2a - 1986ko apirilaren 1a
Barrutia: Corrèze's 3rd constituency Itzuli
Europarlamentaria

1979ko uztailaren 17a - 1980ko apirilaren 28a
Barrutia: Frantzia
Hautaketa: 1979 European Parliament election Itzuli
Frantziako Nazio Biltzarreko kidea

1978ko apirilaren 3a - 1981eko maiatzaren 22a
Barrutia: Corrèze's 3rd constituency Itzuli
Parisko alkate

1977ko martxoaren 20a - 1995eko maiatzaren 16a
Jules Ferry - Jean Tiberi Itzuli
presidente

1976ko abenduaren 5a - 1994ko azaroaren 4a
← baliorik ez - Alain Juppé
Frantziako Nazio Biltzarreko kidea

1976ko azaroaren 15a - 1978ko apirilaren 2a
Henri Belcour Itzuli
Barrutia: Corrèze's 3rd constituency Itzuli
Frantziako lehen ministro

1974ko maiatzaren 27a - 1976ko abuztuaren 25a
Pierre Messmer Itzuli - Raymond Barre
Barne Arazoetako ministroa

1974ko otsailaren 27a - 1974ko maiatzaren 28a
Raymond Marcellin Itzuli - Michel Poniatowski Itzuli
Minister of Agriculture and Rural Development Itzuli

1973ko apirilaren 5a - 1974ko martxoaren 1a
Jacques Chirac - Raymond Marcellin Itzuli
Frantziako Nazio Biltzarreko kidea

1973ko apirilaren 2a - 1973ko maiatzaren 6a
Henri Belcour Itzuli - Henri Belcour Itzuli
Barrutia: Corrèze's 3rd constituency Itzuli
Minister of Agriculture and Rural Development Itzuli

1972ko uztailaren 7a - 1973ko martxoaren 28a
Michel Cointat Itzuli - Jacques Chirac
Q51190349 Itzuli

1971ko urtarrilaren 7a - 1972ko uztailaren 5a
Roger Frey Itzuli - Robert Boulin Itzuli
president of the general council Itzuli

1970eko martxoaren 15a - 1979ko martxoaren 25a
Frantziako Nazio Biltzarreko kidea

1968ko uztailaren 11 - 1968ko abuztuaren 12a
Henri Belcour Itzuli - Henri Belcour Itzuli
Barrutia: Corrèze's 3rd constituency Itzuli
Q59947266 Itzuli

1968 - 1988
Marcel Audy Itzuli - Georges Pérol Itzuli
Barrutia: canton of Meymac Itzuli
Frantziako Nazio Biltzarreko kidea

1967ko apirilaren 3a - 1967ko maiatzaren 7a
François Var Itzuli - Henri Belcour Itzuli
Barrutia: Corrèze's 3rd constituency Itzuli
Bizitza
Izen osoa Jacques René Chirac
Jaiotza Paris1932ko azaroaren 29a
Herrialdea  Frantzia
Bizilekua Hôtel Matignon
Eliseo jauregia
Hôtel de Montmorency-Fosseux Itzuli
Lehen hizkuntza frantsesa
Heriotza Paris2019ko irailaren 26a (86 urte)
Hobiratze lekua Montparnasseko hilerria
Heriotza modua berezko heriotza: giltzurruneko gutxiegitasuna
Familia
Aita Abel François Marie Chirac
Ama Marie-Louise Valette
Ezkontidea(k) Bernadette Chirac  (1956ko martxoaren 16a -  2019ko irailaren 26a)
Seme-alabak
Hezkuntza
Heziketa Harvard Summer School Itzuli
Lycée Carnot Itzuli
Lycée Louis-le-Grand Itzuli 1950)
Cours Hattemer Itzuli
Parisko Ikasketa Politikoetako Institutua
(1951 - 1953)
École nationale d'administration
(1957 - 1959)
Hizkuntzak frantsesa
ingelesa
errusiera
Irakaslea(k) Vladimir Belanovich Itzuli
Jarduerak
Jarduerak goi-funtzionarioa, estatu-politikaria eta politikaria
Lantokia(k) Estrasburgo eta Brusela
Lan nabarmenak The development of the port of New-Orleans Itzuli
Jasotako sariak
Zerbitzu militarra
Parte hartutako gatazkak Aljeriako Independentzia Gerra
Sinesmenak eta ideologia
Erlijioa katolizismoa
Alderdi politikoa Union pour un Mouvement Populaire
Errepublikaren Aldeko Batasuna
Union of Democrats for the Republic Itzuli
Errepublika Berrirako Batasuna
Errepublikanoak (Frantzia)
IMDb nm0158105
Jacques Chirac Signature.svg

Ibilbide politikoaAldatu

Diputatua (1967), Nekazaritzako ministroa (1972) eta Barne Arazoetako ministroa (1974) izan zen Jacques Chirac Giscard d'Estaingek lehen ministro izendatu aurretik (1974-1976). Parisko alkate izan zen urte askoan (1977tik 1995era), eta lehenbiziko bizikidetasun aroan lehen ministro izan zen (1986-1988). Bizikidetasun aroa esaten zaio gobernua indar politiko baten esku dagoenean baina presidentea beste joera politikokoa denean (eskuineko gobernua, ezkerreko presidentea).

Bere alderdiak 1993ko hauteskunde legegileak irabazi ostean, errepublikako presidente hautatu zuten 1995ean. Ezinegon sozialak, langabe kopuru handiak eta Europari buruzko desadostasunek Frantziako Biltzar Nazionala sakabanatu eta hauteskundeak aurreratzera (1997) behartu zuten. Hauteskunde haiek galdu egin zituen eskuinak, eta bigarren bizikidetasun aroari (eskuineko presidentea, ezkerreko gobernua) ekin zion, Lionel Jospin lehen ministro sozialistarekin batera.

2002ko hauteskundeetan berriro hautatu zuten presidente. Neogaullistak nagusi ziren gobernu bat osatu eta Jean-Pierre Raffarin liberala izendatu zuen lehen ministro (2005ean Dominique de Villepinek hartu zuen haren tokia), eta bertan behera gelditu zen bizikidetasun aroa. 2007an berriro hauteskundeetara aurkezteari uko egin zion.

Elkarlana EspainiarekinAldatu

Jose Maria Aznar Espainiako gobernuburu zela, 2003ko azaroan, Carcassoneko batzarra egin zuten bi herrialdeetako ordezkariek eta elkarlan polizial eta judizialerako akordioa sinatu zuten, ETAren aurkako jarduera sendotzeko.[2] Akordio honen bidez, estatu bateko zein besteko poliziei mugaren edozein aldetan jarduteko aukera aitortzen zitzaien.[1]

ErreferentziakAldatu

  1. a b Berria «Jaques Chirac Frantziako presidente ohia hil da» Berria . Noiz kontsultatua: 2019-09-26.
  2. Berria «"Elkarlan polizial eta judiziala" indartuko dute Parisek eta Madrilek Carcassoneko batzarrean» Berria . Noiz kontsultatua: 2019-09-26.
Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Jacques Chirac