Ireki menu nagusia


Aldude Nafarroa Behereko hego-mendebaldeko udalerri bat da, Baigorri-Ortzaize eskualdean kokatua.

Aldude
 Nafarroa Beherea, Euskal Herria
Aldudes1.JPG
Aldudeko eliza.

Aldudeko armarria

Administrazioa
Estatua Frantzia
Eskualdea Akitania Berria
Departamendua Pirinio Atlantikoak
Elkargoa Euskal Hirigune Elkargoa
Barrutia Baiona
Kantonamendua Euskal Mendialdea
Izen ofiziala Aldudes
Auzapeza Jean-Michel Dendarieta (2014-2020)
Posta kodea 64430
INSEE kodea 64016
Herritarra aldudar
Kokapena
Koordenatuak 43° 05′ 46″ N, 1° 25′ 33″ W / 43.096111111111°N,1.4258333333333°W / 43.096111111111; -1.4258333333333Koordenatuak: 43° 05′ 46″ N, 1° 25′ 33″ W / 43.096111111111°N,1.4258333333333°W / 43.096111111111; -1.4258333333333
Aldude hemen kokatua: Nafarroa Beherea
Aldude
Aldude
Aldude (Nafarroa Beherea)
Openstreetmap logo.svg Ikusi OpenStreetMapen
Azalera 23,27 km2
Garaiera 345-1000 metro
Demografia
Biztanleria 321 biztanle (2013)
Dentsitatea 13,79 biztanle/km²
Zahartze tasa[1] % 20,43
Ugalkortasun tasa[1] ‰ 18,83
Ekonomia
Jarduera tasa[1] % 79,49 (2011)
Genero desoreka[1] % 1,11 (2011)
Langabezia erregistratua[1] % 2,78 (2013)
Kultura
Euskaldunak % 52,78 (2010)
Euskararen erabilera % 20,55 (2011)
Datu gehigarriak

Eduki-taula

GeografiaAldatu

 
Esnazu auzoa

Baigorriko eskualdean dago kokaturik udalerria, mendi garaiez inguraturik: Adi (1.459) eta Iturrunburu (1.291) aipagarrienak izanik.

Urepele eta Bankarekin batera Kintoa osatzen du, Espainiak eta Frantziak elkarrekin dituzten larreak.

Etxeak eta AuzoakAldatu

  • Kamukegi
  • Zelaia
  • Legarra
  • Labiarin
  • Esnazu
  • Sarastegi
  • Kinto

Udalerri mugakideakAldatu

HistoriaAldatu

 
Aldudeko seinalea.

Presio demografikoak eta garapen ekonomikoak lagundu zuten XVI. mendean herriaren sorrerara, Baigorriko familien oinordeko ez ziren seme-alaben eskutik. Parrokia 1793. urtean eraiki zen.

Hurrengo urtean, Konbentzio gerrako Aldudeko guduaren ondorioz herria guztiz erre zuten.[2]

DemografiaAldatu

Biztanleriaren bilakaera
1793 1800 1806 1821 1831 1836 1841 1846 1851
- 1.320 1.675 2.187 2.329 2.391 2.832 2.885 2.824
1856 1861 1866 1872 1876 1881 1886 1891 1896
2.760 1.328 1.226 1.195 1.179 1.197 1.261 1.196 1.152
1901 1906 1911 1921 1926 1931 1936 1946 1954
1.077 1.042 1.008 961 976 984 960 930 851
1962 1968 1975 1982 1990 1999 - - -
807 718 586 483 433 395 - - -


KulturaAldatu

Aldudeko Leon Arambel[3]. Euskal Herriko Ahotsakerako[4][5] egindako elkarrizketa.

EuskaraAldatu

Aldudeko euskara nafar-lapurteraren[6] aldaera bat da, erdiguneko azpieuskalkian[7] dagoen Baigorriko euskara[8] da herrian hitz egiten dena.

Ondasun nabarmenakAldatu

  • Herriko plaza, elizaren eta herriko etxearen artean, pilotaleku izan zen XIX. mendetik 1952 arte. Bertan, laxoa izeneko pilota jokoa egiten zen, eskularruz hornitua eta hormarik gabe.
  • Iguxkagerrea baserria[9]: XVIII. mendekoa
  • Joalginenborda[10]: XIX. mendekoa
  • Menementa baserria[11]: XIX. mendekoa
  • Harrespilak: hiru Argibel izeneko lekuan.
  • Jasokundeko kapera[12]: Esnazun, XIX. mendekoa. Kultura Ministerioak sailkatutako eskulturak ditu[13].
  • Eliza[14]: Maximilien enperadorearen arrosarioa dago bertan.
  • Hilerrian XIX. mendeko hilarriak daude, bi 1805koak.

HedabideakAldatu

Aldudar ospetsuakAldatu

ErreferentziakAldatu

Ikus, gaineraAldatu

Kanpo loturakAldatu

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Aldude  
Euskarazko Wikipedian bada atari bat, gai hau duena:
Euskal Wikiatlasa