Artikulu hau Espainiako hiriari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Valentzia (argipena)».

Valentzia[1] (valentzieraz València, gaztelaniaz: Valencia) Valentziako Erresuma, Valentziar Herrialdea eta Valentziako Erkidegoa izeneko errealitate historiko, nazional eta administratiboetako hiriburua da; hiri nagusia izanik, guztiei izena ematen die. Horren ondorioz izen bereko probintziako eta Horta eskualde naturaleko hiriburua ere bada, baita azken horren barruan sortutako lau eskualdeetako bat osatu ere, besteak Horta Nord, Horta Sud eta Horta Oest direla; beraz, Valentziar Herrialdeko hiri-eskualde bakarra da. Biztanle kopuruan udalerria (809.267 2010ean) eta bere metropoli eremua (1.738.690) espainiar estatuko hirugarrenak eta Katalan Herrietako bigarrenak dira.

Valentzia
València
Espainiako udalerria
Vue sur la ville depuis la Tour du Miguelete (8277318710).jpg
Flag of the Valencian Community (2x3).svg Escut de València.svg
Administrazioa
Herrialdea Espainia
Autonomia Valentziako Erkidegoa
ProbintziaValentziako probintzia
Valentziar Herrialdeko eskualdeakValentziako eskualdea
Alkatea Joan Ribó (en) Itzuli
Izen ofiziala València
Valencia
Jatorrizko izena València
Posta kodea 46000
INEk ezarritako kodea 46250
Geografia
Koordenatuak 39° 28′ 00″ N, 0° 22′ 30″ W / 39.4667°N,0.375°W / 39.4667; -0.375Koordenatuak: 39° 28′ 00″ N, 0° 22′ 30″ W / 39.4667°N,0.375°W / 39.4667; -0.375
Localització de Ciutat de València respecte del País Valencià.png
Azalera 134.65 km²
Altuera 15 m
Mugakideak Albal, Albalat dels Sorells, Alboraia, Albuixec, Alfafar, Alfara del Patriarca, Almàssera, Benetússer, Bétera, Bonrepòs i Mirambell, Burjassot, Catarroja, Foios, Godella, Massalfassar, Massamagrell, Massanassa, Meliana, Mislata, Montcada, Museros, Paiporta, Paterna, Picanya, Quart de Poblet, Rocafort, Sedaví, Silla, Sollana, Sueca, Tavernes Blanques, Vinalesa eta Xirivella
Demografia
Biztanleria 794.288 bizt. (2019)
Dentsitatea 5.898,91 bizt/km²
Informazio gehigarria
Telefono aurrizkia 96
Ordu eremua UTC+01:00
Hiri senidetuak Mainz, Bolonia, Valentzia, Odesa, Veracruz, Guangzhou, Chengdu eta Xi'an
Matrikula V
valencia.es

Hiriari ematen zaizkion beste izenak Cap i Casal ("hiriburua") edota "Turiako hiriburua" dira.

GeografiaAldatu

Valentziako alde zaharra Turia ibaiaren ondoan zegoen, ibaiaren hegoan, baina 1985an Turia bidea besteratu zuten, uholdeak ekiditeko. Gaur egun, ibaia hiriaren hegoan itsasoratu da.[2] Ibaiaren antzinako bidea bederatzi kilometro luze parke bihurtu da.[3]

Valentziako Albufera Valentziako udalerrian dago, Pobles del Sud distrituan. Natura parkea eta inguru heze zabala da.

KlimaAldatu

Datu klimatikoak (Valentzia)
Hila Urt Ots Mar Api Mai Eka Uzt Abu Ira Urr Aza Abe Urtekoa
Batez besteko tenperatura maximoa (°C) 16.1 17.2 18.7 20.2 22.8 26.2 29.1 29.6 27.6 23.6 19.5 16.8 22.3
Batez besteko tenperatura (ºC) 11.5 12.6 13.9 15.5 18.4 22.1 24.9 25.5 23.1 19.1 14.9 12.4 17.8
Batez besteko tenperatura minimoa (°C) 7.0 7.9 9.0 10.8 14.1 17.9 20.8 21.4 18.6 14.5 10.4 8.1 13.4
Pilatutako prezipitazioa (mm) 36 32 35 37 34 23 9 19 51 74 51 52 454
Prezipitazio egunak (≥ 1 mm) 4 3 4 5 5 3 1 2 4 5 4 5 44
Eguzki orduak 169 169 212 229 256 271 314 285 237 201 167 150 2660
Iturria: World Meteorological Organization (UN),[4]

AuzoakAldatu

Valentziako auzoak barrutika
Ciutat Vella la Seu - La Xerea - El Carme - el Pilar - el Mercat - Sant Francesc
Eixample Russafa - el Pla Del Remei - Gran Via
Extramurs el Botànic - la Roqueta - la Petxina - Arrancapins
Campanar Campanar- Tendetes - el Calvari - Sant Pau
la Saïdia Marxalenes - Morvedre - Trinitat - Tormos - Sant Antoni
el Pla del Reial Exposició - Mestalla - Rei Jaume - Unibertsitate Hiria
Olivereta Nou Moles - Soternes - Tres Forques - la Fontsanta - la Llum
Patraix Patraix - Sant Isidre - Vara de Quart - Safranar - Favara
Jesús la Raiosa - l'Hort De Senabre - la Creu Coberta - Sant Marcel·lí - Camí Reial
Quatre Carreres Montolivet - la Font d'En Corts - Malilla - la Fonteta de Sant Lluïs - Na Rovella - la Punta - Arte eta Zientzien Hiria
Poblats Marítims el Grau - el Cabanyal-el Canyamelar - la Malvarrosa - Beteró - Natzaret
Camins al Grau Aiora - Albors - la Creu del Grau - Camí Fondo - Penya-roja
Algirós l'Illa Perduda - Ciutat Jardí - l'Amistat - la Vega Baixa - la Carrasca
Benimaclet Benimaclet- Camí de Vera
Rascanya Orriols - Torrefiel - Sant Llorenç
Benicalap Benicalap - Ciutat Fallera
Valentziako herriak
Pobles del Nord Benifaraig - Poble Nou - Carpesa - les Cases de Bàrcena - Mauella - Massarrojos - Borbotó
Pobles de l'Oest Benimàmet - Beniferri
Pobles del Sud Forn d'Alcedo - Castellar-l'Oliveral - Pinedo - el Saler - el Palmar - el Perellonet - la Torre - Faitanar

HistoriaAldatu

K.a. 138 urtean erromatarrek Valentzia ireki zuten. XI. mendean, Valentziako taifaren hiriburua zen.[2]

1238an, Aragoiko errege Jakue I.a Konkistatzaileak hiria hartu zuen, eta Valentzia Valentziako erresumaren hiriburua zen.[2]

DemografiaAldatu

Biztanleriaren bilakaera
1900 1920 1940 1950 1960 1970 1981 1991 2001 2008
215.687 247.281 454.654 503.886 501.777 648.003 744.748 752.909 738.441 814.208

Jaiak eta ospakizunakAldatu

Martxoan "Fallak" izeneko jai ezagunak ospatzen dituzte hirian.

Hiri senidetuakAldatu

Valentzia ondorengo hiriekin senidetuta dago:

Valentziar ospetsuakAldatu

IruditegiaAldatu

Ikus, gaineraAldatu

ErreferentziakAldatu

  1. Euskaltzaindia. (PDF) 32. arauaː Espainiako erresumako autonomia-erkidegoen, probintzien eta probintzia-hiriburuen izenak. .
  2. a b c (Katalanez) L'Enciclopèdia.cat. València. . Noiz kontsultatua: 2018ko abuztuaren 25a.
  3. (Gaztelaniaz) Sorribes, Josep. (2015). «El Jardí del Túria en la Agenda Política» eldiario.es . Noiz kontsultatua: 2018 abuztua 26a.
  4. Weather Information for Valencia. .

Kanpo estekakAldatu