Elvillar

Arabako udalerria
Bilar» orritik birbideratua)

Elvillar[1] (ofizialki Elvillar / Bilar) Arabako hegoaldeko udalerri bat da, Arabar Errioxako kuadrillakoa. Gasteiztik 48 bat kilometrora dago, eta Guardiatik 6ra.

Elvillar
 Araba, Euskal Herria
Bilar.jpg

Elvillarko armarria

Administrazioa
Estatua Espainia
Erkidegoa Euskal Autonomia Erkidegoa
Lurraldea Araba
Eskualdea Arabako Errioxako kuadrilla
Izen ofiziala Elvillar-Bilar.svg Elvillar / Bilar
Alkatea Gerardo Olano Medrano (EAJ)
Posta kodea 01309
INE kodea 01023
Herritarra elvillartar[1]
Kokapena
Koordenatuak 42° 34′ 14″ N, 2° 32′ 42″ W / 42.570555555556°N,2.545°W / 42.570555555556; -2.545Koordenatuak: 42° 34′ 14″ N, 2° 32′ 42″ W / 42.570555555556°N,2.545°W / 42.570555555556; -2.545
Azalera 17,50 km2
Garaiera 585 metro
Distantzia 48 km Gasteiza
Demografia
Biztanleria 348 biztanle (2016)
(Green Arrow Up.svg 2)
% 49,58 Twemoji 1f6b9.svg  Twemoji 1f6ba.svg % 50,42
Dentsitatea 19,89 biztanle/km²
Hazkundea
(2003-2013)[2]
Red Arrow Down.svg -% 4,8
Zahartze tasa[2] % 18,34
Ugalkortasun tasa[2] ‰ 13,16
Ekonomia
Jarduera tasa[2] % 80 (2011)
Genero desoreka[2] % 11,9 (2011)
Langabezia erregistratua[2] % 6,22 (2013)
Kultura
Euskaldunak % 21,04 (2010)
Euskararen erabilera % 2,7 (2011)
Datu gehigarriak
Sorrera data 1667
Webgunea http://www.elvillar.es/

Historiaurreko aztarnaz josita dago, mahastiak, artadiak, errekak eta sakanak nagusi diren ingurune batean. Plaza nagusia, bertan dauden Jasokundeko Andre Mariaren eliza itzela eta jauregi dotoreak, eta handik hurbil dagoen "Indianoaren" etxea (XVIII. mendeko jauregi barroko dotorea) gailentzen dira herriguneko monumentuen artean.

GeografiaAldatu

Inguru naturalaAldatu

Galijo eta Uneba errekek zeharkatzen dute udalerria (Ebroren adar dira).

Udalerri mugakideakAldatu

 
Elvillar herria eta Lapoblacion mendia.
 
Sorginaren Txabola trikuharria. Atzean, Elvillar herria.

HistoriaAldatu

1667. urtera arte Guardiaren menpeko herria izan zen Elvillar (gaztelaniaz El Villar de Laguardia esaten ei zioten). Orduan, urtarrilaren 22an, Karlos II.a Espainiakoaren aginduz hiribildu titulua jaso zuen.

Aztarna arkeologikoakAldatu

Baina Elvillarren ondare nagusia herrigunetik kanpo dauden historiaurreko arrastoek osatzen dute. "Sorginen Txabola" trikuharria, adibidez, ikusgarria da zinez. 1935ean aurkitu zuten. Inguruotan daudenen artean handienetakoa eta ondoen mantentzen denetakoa da.

Handik gertu dago "Abrigo de Los Husos" aztarnategi arkeologikoa. Sekulako garrantzia dauka, lehenengo etxe-abereak eta zerealaren laborantzaren aztarnak ez ezik, oso aspaldi abere-hazkuntza inguru horietan oso errotuta zegoela erakusten duten aurreneko ukuiluak aurkitu baitzituzten bertan.

EkonomiaAldatu

Arabako Errioxako herri gehienen antzera, Elvillarko ekonomiaren zutarria ardoaren ekoizpena da.

DemografiaAldatu

XX. mendearen lehen erdialdean 700 biztanle inguru izatera iritsi bazen ere, 1950eko hamarkadatik 1980kora biztanleen erdia galdu zuen. XXI. mendearen lehen hamarkadan 350 biztanle inguru zituen Elvillarrek.

Elvillarko biztanleria
 

PolitikaAldatu

2011ko udal hauteskundeakAldatu

2011ko maiatzaren 22ko hauteskundeetako emaitzen ondorioz Samaniegoko alkatea EAJko Cristóbal Zuñeda da.

Elvillarko udalbatza

Alderdia

Samaniegoko udalbatza

Zinegotziak Boto kopurua
EAJ
4 / 7
133 (% 55,65)
Alderdi Popularra (PP)
2 / 7
61 (% 25,52)
Euskadiko Alderdi Sozialista (PSE-EE(PSOE))
1 / 7
35 (% 14,64)
Datuen iturria: Hauteskundeen emaitzak euskadi.net webgunean

AlkateakAldatu

Hauek izan dira Elvillarko azken alkateak:

Alkatea Agintaldi hasiera Agintaldi amaiera Alderdia[3]
Jose Antonio Garcia Lopez-Gil[4] 1979 1983 Independentea[3] / EAJ[4]
1983 1987 Independentea
1987 1991 EAJ
1991 1995 EAJ
1995 1999 EAJ
1999 2003 EAJ
2003 2007 EAJ
2007 2011 EAJ
2011 2015 EAJ
Gerardo Olano Medrano[3] 2015 2019 EAJ
Enrique Perez Mazo[5] 2019 Jardunean EAJ[6]

KulturaAldatu

JaiakAldatu

  • Abuztuaren 15ean eta Abuztuaren 16an, San Roke herriko zaindariaren jaiak. Festa horien bezperan, herritarrek akelarrea egiten dute "Sorginen Txabola" trikuharriaren inguruetan.

Ondasun nabarmenakAldatu

Sakontzeko, irakurri: «Zerrenda:Elvillarko kultura ondasunak»

Elvillartar ospetsuakAldatu

ErreferentziakAldatu

Ikus, gaineraAldatu

Kanpo estekakAldatu

Euskarazko Wikipedian bada atari bat, gai hau duena:
Euskal Wikiatlasa