Ireki menu nagusia

Amaiurko gazteluaren setioa

Amaiurko gazteluaren setioa 1522ko uztailaren 15tik 19ra artean egin zuten Gaztela eta Aragoiko armadek. Setioa nabarmena zen, bertan bukatu zelako Henrike II.a Nafarroakoaren aldekoek egindako hirugarren saiakera Nafarroako Erresuma berreskuratzeko 1512ko Nafarroako konkista eta gero.

Amaiurko gazteluaren setioa
Nafarroako konkista
Amaiur.JPG
Setioa gogorarazteko oroigarria
Data 1522ko uztailaren 15tik 22ra
Lekua

Amaiurko gaztelua
 Nafarroa

 EH
Koordenatuak 43° 12′ 14″ N, 1° 28′ 53″ W / 43.20388889°N,1.48138889°W / 43.20388889; -1.48138889Koordenatuak: 43° 12′ 14″ N, 1° 28′ 53″ W / 43.20388889°N,1.48138889°W / 43.20388889; -1.48138889
Emaitza Gaztelarren garaipena
Gudulariak
Pendón heráldico de los Reyes Catolicos de 1492-1504.svgGaztela eta Aragoiko Erresuma Bandera Navarra.svg Nafarroako Erresuma
Buruzagiak
Diego López de Ayala
Juan Silva
Jaime Belaz Medrano
Indarra
10.000 inguru 200 inguru

SetioaAldatu

Sakontzeko, irakurri: «Amaiurko gaztelua»

Noaingo gudua galdu eta gero, Nafarroako armada babes bila joan zen Albreteko leinuaren lurraldeetara, Bearno eta Nafarroa Beherera. 1521eko irailean beste saiakera egin eta Baztan-Bidasoa ibarrak hartu eta gero, Amaiurko gaztelua hartu zuten, alkaide eta goarnizio gaztelarraren bizitza errespetatuz. Gaztelua defenditzeko 200 nafarren goarnizioa utzi zuten, Jaime Belaz Medrano buruzagia izanik.

1522ko otsailaren hasieran, Gaztelako Erresumako tropek ibarrean erasoak egiteari ekin zioten. Martxoaren 14an Ortzorrotz gotorlekua hartu zuten. 1522ko ekainaren 17an, berriz, Doneztebe hartu zuten gudua izan ondoren, Amaiur eta Hondarribia arteko bidea moztuz. Mirandako kondea zen erregeorde gaztelarrak uztailaren 3an erabaki zuen Amaiurko gaztelua hartzea. Beaumontarren laguntza zuen 10.000 laguneko Gaztelako Erresumako armadak gaztelua setiatu zuen, bertan zeuden 200 nafarren aurka. Gazteluaren barruan Frantzisko Xabierkoaren anaia bi zeuden (Joanes eta Miel). Nafarrek erasoaldiak eutsi zituzten uztailaren 15tik 22ra arte.

Presoak Iruñera eramak ziren. Bertan, 14 egun geroago, Jaime Belaz Medrano alkaidea eta bere semea pozoinduak izan ziren[1].

Abuztuaren 12an gaztelarrek gaztelua erre zuten, baliozkoak ziren gauzak konfiskatu eta gero.

Literatura eta musikaAldatu

 
Gazteluaren irudikapena.

1930eko hamarkadan Lauaxeta poetak gertakari honi buruzko Amayur gaztelu baltza olerkia idatzi zuen. Gerora, jada 1978an Antton Valverde musikariak abesti bilakatu zuelarik.

1995ean, Exkixu taldeak Gaua heldu orduko diskoan Amaiurko setioari buruzko abestia (Amaiur izenburukoa) grabatu zuen.

Ikus, gaineraAldatu

ErreferentziakAldatu

  1. «Amaiur/Maya - Auñamendi Eusko Entziklopedia» aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus . Noiz kontsultatua: 2019-11-17.

BibliografiaAldatu

Kanpo loturakAldatu