Mireia Gabilondo

Mireia Gabilondo (Bergara, Gipuzkoa, 1965) aktorea, zuzendaria eta gidoigilea da.[1][2]

Mireia Gabilondo
Mireia Gabilondo 2018.jpg
Bizitza
Jaiotza Bergara, 1965 (54/55 urte)
Herrialdea  Gipuzkoa, Euskal Herria
Familia
Ezkontidea(k) Fernando Bernués
Hezkuntza
Hizkuntzak euskara
gaztelania
Jarduerak
Jarduerak zinemalaria, aktorea, gidoilaria, zinema zuzendaria eta antzerki zuzendaria
Lan nabarmenak El Florido Pensil
Kutsidazu bidea, Ixabel
Amaren eskuak
Barrura begiratzeko leihoak
Martin
Jaun ta Jabe
Jasotako sariak
IMDb nm1481127

Diplomaduna da Eusko Jaurlaritzaren Arte Dramatikoaren Zerbitzuko "Antzerti" Eskolan. 1983an, Fernando Bernués aktore eta zuzendariarekin eta Kike Díaz de Rada aktorearekin batera, Tantaka antzerki-talde donostiarrak eszenatokira hainbat ikuskizun eraman ditu euskaraz, gaztelaniaz eta katalanez, eta hainbat sari jaso ditu, horien artean 2014ko Max saria.

Telebistarako lan egin izan du batez ere, ETBko euskarazko ekoizpenetarako (Jaun ta Jabe, Ertzainak eta Martin), hala aktore nola gidoigile moduan. Hala ere, azken urteotan zinemarako jauzia egin du film luze bi zuzenduz (Kutsidazu bidea, Ixabel eta Amaren eskuak), euskal literaturako bi lan ezagunen adaptazioak direnak. Halaber, "Barrura begiratzeko leihoak" dokumental nabarmenean ere parte hartu du zuzendari moduan.

Antzerkian ere aritu izan da aktore, zuzendari, eta gidoigile moduan. Aipagarriak dira antzezlan hauek. Umekeriak (1996), El Florido Pensil (1996), El porqué de las cosas (2000), 1937 gogoaren bidezidorretatik (2002), Ote(h)itzari biraka (2005), Hnuy Illa (2008), Hostoak (2011), Komunikazioa Inkomunikazioa (2012), Zazpi ALdiz Elur, Mikel Laboa elurretan (2014), Adiorik Gabe (2016),

Fernando Bernués aktore eta zuzendariarekin ezkonduta dago.

IbilbideaAldatu

1987an hasi zen antzerkian Fernando Bernuék zuzendutako Ondoloin lanarekin.

1997an, El florido pensil antzezlanaren egokitzapena zuzendu zuen, Andrés Sopeñaren izen bereko liburuan oinarrituta. Eskola frankistako haur batzuen bizipenak birsortzen ditu lanak. Urte horretan bertan, aktore gisa aritu zen Ana Díezek zuzendutako Todo está oscuro filmean.

1998an Tentazioak ekoizlearen sortzaileetarikoa izan zen.

 
Eneko Olasagasti, Joseba Apaolaza, Paco Mir, Mireia Gabilondo eta Fernando Bernues, Viktoria Eugenia antzokian,'Ez da hain erraza' lanaren aurkezpenean (2000-07-14, Gari Garaialde)

2000n Ez da hain erraza antzezlana zuzendu zuen Fernando Bernuesekin, eta Eneko Olasagasti, Joseba Apaolaza, Tricicleko kide den Paco Mir aktoreekin.

2004an, aktore gisa parte hartu zuen Martín telesailean. 2005ean, Jorge Oteizaren unibertsoaren inguruko ikuskizuna zenOtehitzari biraka filmaren zuzendari eta gidoilari izan zen, Tanttaka eta Kukai konpainiekin, Danza7ko konpainiarekin, bere bizitza eta pentsamendua azaltzeko.

2006an, Fernando Bernuesekin batera, Kutsidazu bidea, Ixabel filmeko kogidoilari eta aktorea izan zen, komediaren protagonista Donostiako gazte bat da, eta mendian galduta dagoen baserri batean uda pasatzea erabaki du euskara-maila hobetzeko.[3]

2007an, Emakumeak izarapean estreinatu zuen antzerkian adin eta egoera sexual oso desberdinak dituzten bost emakumeren sexualitateaz. Lurdes Bañuelosekin batera idatzi zuen, eta Mireiak zuzendu zuen.[4]

2009an, Hnuy illa ikuskizuna zuzendu zuen, Joseba Sarrionandia idazlearen poemak uztartu zituen Jon Maiak eta Iñaki Salvadorrek sortutako doinuekin eta euskal dantza tradizionaleko pasarteekin.

2010ean, Mugaldekoak filmean kozuzendari eta aktore gisa parte hartzen du. Frantzia, Nafarroa eta Gipuzkoarekin muga duen Pirinioetako herri batean Bigarren Mundu Gerran gertatzen den drama belikoan Irene Solaguren-ek elkarte klandestino batean parte hartzeko proposamena jasotzen du, "Comète" sarean. Helburua da Alemaniak apailatutako hegazkinlari britainiarrak errekuperatzea.[5][6]

2012an, zuzendarikide eta gidoilari gisa parte hartu zuen Barrura begiratzeko leihoak dokumentalean, Josu Martínez, Eneko Olasagasti, Enara Goikoetxea eta Txaber Larreategirekin batera. Dokumental horretan, ETAko presoen bost istorio kontatzen dira, giza ikuspegiarekin, eta Euskal Telebistaren eskutik. Filmak 5 atal ditu, bakoitzak zuzendari batek idatzi eta egindakoa, euskal preso banari buruzkoa, ETArekin lotutakoak ala ez. Kartzelen barrualderantz eta pertsonen barnealderantz begiratzeko leihoak dira izenburuan aipatutakoak. "Terroristen" atzetik dauden gizakien ikuspuntuak plazaratuz. Gotzone López de Luzuriagaren istorioa aukeratu zuen Mireia Gabilondok, eta haren amak zinta magnetofonikoetan grabatutako elkarrizketetatik kontatu zuen istorioa. Minbizia zuen, eta kartzelan aurre egin behar izan zion gaixotasunari. 2015ean Euskal Telebistaren emanaldiak eztabaida sortu zuen, alderdi politiko batzuen arabera presoak biktima gisa erakusten zituen eta.[7][8][9]

2013an, Donostiako Zinemaldian, fikziozko bere lehen film luzea estreinatu zuen bakarka: Amaren eskuak, gaixorik dagoen amak alabarekin duen harremanaz, , Karmele Jaio-ren eleberrian oinarrituta.[10][11][12][13][14]

2014. urtean aktore gisa parte hartu zuen La calma mágica lanean, Espainiako Zentro Dramatiko Nazionalak eta Tanttakak koproduzitua eta Alfredo Sanzol autoreak zuzendua.[15]

2015eko ekainean Muxua estreinatu zuen Tanttaka konpainiarekin, homofobiaren kontrako kontakizuna.

2015eko irailean Donostiako 63. Zinemaldiko inaugurazio- eta itxiera-ekitaldietan parte hartu zuen Cayetana Guillén-Cuervo-rekin.[16]

2018an Kepa Errastik idatzitako Erlauntza obra zuzendu zuen. Gaztetako kuadrillako sei emakume bilduko dira haietako baten ezkontza aurreko agurra ospatzeko.

2019an Soinujolearen semea filmean aktore-lana egin zuen.[17][18] baita Tanttaka konpainiak ekoitzitako Utzi zure mezua seinalearen ondoren antzezlanean beste hiru aktoreekin: Leire Ruiz, Miren Arrieta, eta Oihana Maritorena.

FilmografiaAldatu

AktoreaAldatu

ZuzendariaAldatu

GidoigileaAldatu

AntzerkiaAldatu

  • Ondoloin (1987)
  • Umekeriak (1996), Fernando Bernuesekin batera zuzendaria.[19]
  • El Florido Pensil (1996), Fernando Bernuesekin batera zuzendaria.[20]
  • El porqué de las cosas (2000), Fernando Bernuesekin batera zuzendaria.
  • 1937 gogoaren bidezidorretatik (2002), gidoigile eta zuzendaria. Kukai/Tanttakaren ekoizpena.
  • Ote(h)itzari biraka (2005), gidoigile eta zuzendaria. Kukai/Tanttakaren ekoizpena.
  • Mujeres en sus camas (2006), gidoigile eta zuzendaria.
  • Hnuy Illa (2008), gidoigile eta zuzendaria.
  • Hostoak (2011), zuzendaria.[21]
  • Komunikazioa Inkomunikazioa (2012), gidoigile eta zuzendaria. Kukai/Tanttakaren ekoizpena.
  • Zazpi ALdiz Elur, Mikel Laboa elurretan (2014), zuzendaria. Tanttakaren ekoizpena.
  • Adiorik Gabe (2016), Teresa Calorekin batera gidoigile eta zuzendaria.
  • Strip-tease (2017) Gaiari buruz antzezlan bana sortu zuten lau antzerki zuzendarik: Jokin Oregi, Mireia Gabilondo, Garbi Losada eta Fernando Bernues.
  • Erlauntza (2018). Zuzendaria.
  • Argiaren hautsa (2018). Zuzendaria Vaiven konpainirekin. Egoitza batean elkar ezagutuko duten bi adineko dira protagonista nagusiak (Miren Gojenola eta Mikel Laskurain).[22]
  • Sylvia Plathen 'Hiru emakume' poema sorta antzezlan bilakatu zuen 2018an Gabilondo zuzendariak.[23]

SariakAldatu

Ikus, gaineraAldatu

ErreferentziakAldatu

  1. Mireia Gabilondo: “Antzerkia antzezteko idatzia dago”. 2007-07-22).
  2. Euskadiko Filmategia. Gabilondo , Mireia. .
  3. Berria. «'Kutsidazu bidea, Ixabel'-en jauzia pantaila handira» Berria . Noiz kontsultatua: 2020-01-12.
  4. Gurrutxaga, Ainara. (2007-05-20). «Maindire beroen sekretuak» Argia . Noiz kontsultatua: 2020-01-11.
  5. Erredakzioa. «'Mugaldekoak' filma gaur iritsiko da zinema aretoetara» Berria . Noiz kontsultatua: 2020-01-12.
  6. «Operación Cométe - Cinema a Regió7» oci.regio7.cat . Noiz kontsultatua: 2020-01-11.
  7. (Gaztelaniaz) «EiTB enmarca la emisión del documental en la 'libre opinión'» Euskal Irrati Telebista . Noiz kontsultatua: 2020-01-11.
  8. Landaluze, Koldo. (2015). «"No admiten que los presos políticos sean vistos como personas" - Mireia Gabilondo, Enara Goikoetxea y Eneko Olasagasti» gara.naiz.eus (GARA) . Noiz kontsultatua: 2020-01-11.
  9. Olasagasti, Txaber Larreategi Mireia Gabilondo Enara Goikoetxea Josu Martinez Eneko. «Tabuak, beldurrak eta leihoak» Berria . Noiz kontsultatua: 2020-01-12.
  10. Martin, Kristina. ««Sinesgarriagoa egiten dute istorioa aurpegi berriek»» Berria . Noiz kontsultatua: 2020-01-11.
  11. Berria.info. «'Amaren eskuak' filma Donostiako Zinemaldian estreinatuko dute» Berria . Noiz kontsultatua: 2020-01-11.
  12. «'Amaren eskuak' filmaren bidaia Kaliforniara» El Diario Vasco 2019-04-17 . Noiz kontsultatua: 2020-01-11.
  13. «'Amaren eskuak' filma - Araba» Alea.eus . Noiz kontsultatua: 2020-01-11.
  14. Ares Amaya, Nagore. «Irudien sentiera» Berria . Noiz kontsultatua: 2020-01-12.
  15. (Gaztelaniaz) Ordóñez, Marcos. (2014-10-25). «Viva lo impensable» El País ISSN 1134-6582 . Noiz kontsultatua: 2020-01-11.
  16. Berria. «Mireia Gabilondok aurkeztuko du Zinemaldiko gala» Berria . Noiz kontsultatua: 2020-01-11.
  17. «‘Soinujolearen Semea’ filma, gaur gauean, ETB1en» Euskal Irrati Telebista 2019-12-27 . Noiz kontsultatua: 2020-01-11.
  18. (Gaztelaniaz) «El hijo del acordeonista - Cartelera de cine» cartelera.elperiodico.com . Noiz kontsultatua: 2020-01-11.
  19. Berria.eus. (1995-11-08). «Umekeria zorrotzak. Ttanttaka taldeak Umekeriak antzezlana estreinatuko du ostiralean Tolosan.» Euskaldunon Egunkariaren hemeroteka. 1990-2003. (berria.eus) . Noiz kontsultatua: 2020-01-11.
  20. Ubeda, Joxi. (1996-02-23). «Haurtzaro alai eta mingotsa. Tanttaka taldeak 'EL FLORIDO PENSIL' antzezlana eskainiko du gaur Ordizian.» Euskaldunon Egunkariaren hemeroteka. 1990-2003. (Berria.eus) . Noiz kontsultatua: 2020-01-11.
  21. Sarasola, Ainhoa. «Oholtza hostoz estaliko da» Berria . Noiz kontsultatua: 2020-01-12.
  22. Sarasola, Ainhoa. «Azken aroan, aurrera begira» Berria . Noiz kontsultatua: 2020-01-11.
  23. Astiz, Iñigo. «Amatasunaren kaleidoskopioa» Berria . Noiz kontsultatua: 2020-01-11.