Erriberagoitia

Arabako udalerria

Erriberagoitia[2] (ofizialki Erriberagoitia / Ribera Alta) Arabako erdi-mendebaldeko udalerri bat da, Añanako kuadrillakoa. Herriburua Pobes da, Gasteiztik 21 bat kilometro mendebaldera. Nekazaritza da jarduera ekonomiko nagusia.

Erriberagoitia
 Araba, Euskal Herria
Pobes herria.jpg
Pobes herria

Erriberagoitiko armarria

Administrazioa
Estatua Espainia
Erkidegoa Euskal Autonomia Erkidegoa
Lurraldea Araba
Eskualdea Añanako kuadrilla
Izen ofiziala Escudo de Ribera Alta.svg Erriberagoitia / Ribera Alta
Alkatea Jesús Berganza González (EAJ)
Posta kodea 01420
INE kodea 01046
Herritarra erriberagoitiar
Kokapena
Koordenatuak 42° 47′ 54″ N, 2° 54′ 16″ W / 42.7982°N,2.9044°W / 42.7982; -2.9044Koordenatuak: 42° 47′ 54″ N, 2° 54′ 16″ W / 42.7982°N,2.9044°W / 42.7982; -2.9044
Azalera 119,8 km2
Garaiera 525 metro
Distantzia 21 km Gasteiza
Demografia
Biztanleria 785 (2019)
Green Arrow Up.svg5 (2018)
alt_left 332 (%42.3)453 (%57.7) alt_right
Dentsitatea 6,87 biztanle/km²
Hazkundea
(2003-2013)[1]
Green Arrow Up.svg% 33,22
Zahartze tasa[1] % 29,83
Ugalkortasun tasa[1] ‰ 47,62
Ekonomia
Jarduera tasa[1] % 85,71 (2011)
Genero desoreka[1] % 5,07 (2011)
Langabezia erregistratua[1] % 9,39 (2013)
Kultura
Euskaldunak % 20,65 (2010)
Euskararen erabilera % 2,6 (2011)
Datu gehigarriak
Sorrera data X. mendea
Webgunea http://www.cuadrilladeanana.es/eu/ribera-alta.php

IzenaAldatu

Erriberagoitia izenaren amaierako –a artikulua da eta deklinatzean honela egin behar da: Erriberagoitia, Erriberagoitiarekin, Erriberagoitian...; baina Erriberagoitiko, Erriberagoititik, Erriberagoitira... Era berean, izen honek bere azken –a galtzen du ondoan beste determinatzaile bat edo adjektiboa daramanean; adibidez: Erriberagoiti maitea, Erriberagoiti osoan, Gure Erriberagoiti hau...[2]

GeografiaAldatu

Ingurune naturalaAldatu

Baia ibaiak udalerria iparretik hegora zeharkatzen du.

Eremu garaiena iparraldean dago, Arkamu mendilerroan. Arkamuk 1.003-1.122 metro bitarteko altuerak ditu.

Udalerri mugakideakAldatu

HistoriaAldatu

Subilla Morillas inguruan Gobaederra leizea dago, hainbat giza aztarna zaharren eta bestelako aurkikuntzen leku.

X. mendean badira jada udalerriko herrien berri idatziak; zaharrenak Hereña eta Tuyoko izenenak dira.

Banaketa administratiboaAldatu

26 herrik osatzen dute udalerria:

 
Erriberagoitiko udaletxea
 
Badaiako parke eolikoaren ikuspegia Subilla Morillastik

Castillo Sopeña, Mimbredo, Nuvilla, San Miguel eta Villaluengak ez dute kontzeju-izaera administratiborik.

DemografiaAldatu

Ia erabat nekazaritzari lotutako eskualdea izanik, Erriberagoitiko udalerriak etengabe galdu zituen biztanleak XX. mende osoan, baina batez ere 1950eko hamarkadatik aurrera azkartu zen galera hori. XX. mendearen azkenetan eta XXI. mendearen hasieran, berriz, biztanle kopurua igotzen hasi zen, gehienbat Gasteizekin lotzen zituen bideak hobetzearen ondorioz.

Erriberagoitiko biztanleria
Datu-iturria: www.ine.es

1927an Subilla Morillas udalerriak (Subilla Morillas, Morillas eta Ormijana) Erriberagoitiarekin bat egin zuen.

PolitikaAldatu

Erriberagoitiako udalbatza

Alderdia

2019ko maiatzaren 26a

Zinegotziak Boto kopurua
Euzko Alderdi Jeltzalea (EAJ)
4 / 7
238 (% 51,29)
Bildu
2 / 7
121 (% 26,08)
Alderdi Popularra (PP)
1 / 7
56 (% 12,07)
Datuen iturria: https://resultados.elpais.com/elecciones/2019/municipales/14/01/46.html

AlkateakAldatu

Hauek izan dira Erriberagoitiko azken alkateak:

Alkatea Agintaldi hasiera Agintaldi amaiera Alderdia[3]
Esteban Montoya[4] 1979 1983 UCD
Felix Araico Montoya[4] 1983 1987 AP/PDP/UL
1987 1991 Independenteak
Ramiro Martinez de Trespuentes Fernandez de Montoya[4] 1991 1995 Agrupacion de Juventudes de Ribera Alta
1995 1999 EAJ
1999 2003 EAJ
2003 2007 EAJ
2007 2011 EAJ
2011 2015 EAJ
Jesus Berganza Gonzalez[3] 2015 2019 EAJ
Jesus Berganza Gonzalez[5] 2019 Jardunean EAJ[6]

KulturaAldatu

EuskaraAldatu

XVI. mendea baino lehen galdu zen euskara, baina eremu zabal batean erdara izan da tokiko hizkuntza, latinaren ondoren.

Hizkuntza-banaketa, 1996an, hau izan zen: 23 euskaldun, 63 ia euskaldun eta 422 erdaldun.

2016an Erriberagoitiko biztanleen artean %34,9 euskalduna zen.

JaiakAldatu

  • Abuztuko azken asteburuan, Pobesko Zaindariarenak.
  • Urriko bigarren igandean Babarrun Nabarraren Festa ospatzen da Pobesen.

Ondasun nabarmenakAldatu

Erriberagoitiar ospetsuakAldatu

ErreferentziakAldatu

  1. a b c d e f Euskal Herriari Begira. Udalbiltza.
  2. a b Euskaltzaindia: 150. araua: Arabako herri izendegia.
  3. a b «Base de datos de Alcaldes y Concejales:: Ministerio de Política Territorial y Función Pública ::» www.mptfp.gob.es . Noiz kontsultatua: 2020-04-05.
  4. a b c «Ribera Alta - Auñamendi Eusko Entziklopedia» aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus . Noiz kontsultatua: 2020-04-17.
  5. «Udalerriak - web.araba.eus» web.araba.eus . Noiz kontsultatua: 2020-04-01.
  6. (Gaztelaniaz) «Alcaldías en Álava: Labastida, Zigoitia y Laguardia para el PNV, Samaniego para EH Bildu» Gasteiz Hoy 2019-06-15 . Noiz kontsultatua: 2020-04-05.
  7. Villabezanako Done Joanes Bataiatzailearen tenpluaren izendapena, EHAA.
  8. (Gaztelaniaz) Mauro Otxaranen biografia laburra cartacentroamerica.net webgunean

Ikus, gaineraAldatu

Kanpo estekakAldatu

Euskarazko Wikipedian bada atari bat, gai hau duena:
Euskal Herriko Wikiatlasa