Ireki menu nagusia

Seamus Heaney (Castledawson, Ipar Irlanda, 1939ko apirilaren 13 - Dublin, 2013ko abuztuaren 30a) irlandar idazlea izan zen, poesia eta saiakera landu zituena. Literaturako Nobel Sariduna izan zen.

Seamus Heaney
Seamus Heaney (cropped).jpg
Bizitza
Jaiotza Castledawson1939ko apirilaren  13a
Herrialdea  Irlandako Errepublika
Talde etnikoa Irlandarra
Lehen hizkuntza ingelesa
Heriotza Dublin2013ko abuztuaren  30a (74 urte)
Heriotza modua : istripu zerebrobaskularra
Familia
Aita Patrick Heaney
Ama Margaret Kathleen McCann
Ezkontidea(k) Marie Devlin
Hezkuntza
Heziketa St Columb's College Itzuli
Belfasteko Queen's unibertsitatea
Bates College Itzuli
Hizkuntzak ingelesa
Jarduerak
Jarduerak antzerkigilea, itzultzailea, hizkuntzalaria, poeta, idazlea, unibertsitateko irakaslea, aktorea eta autorea
Enplegatzailea(k) Harvard Unibertsitatea
Lan nabarmenak Death of a Naturalist Itzuli
District and Circle Itzuli
Human Chain Itzuli
Jasotako sariak
Nominazioak
Influentziak Dante Alighieri, Derek Mahon Itzuli, Wilfred Owen, Robert Frost, Virgilio, John Montague Itzuli, John Millington Synge, Herbert McCabe Itzuli, William Butler Yeats, T. S. Eliot, William Wordsworth, Geoffrey Chaucer, Patrick Kavanagh, Lord Byron, Rainer Maria Rilke, Samuel Palmer Itzuli, William Shakespeare eta John Keats
Kidetza Aosdána Itzuli
Royal Irish Academy Itzuli
Royal Society of Literature Itzuli
Arteen eta Zientzien Ameriketako Estatu Batuetako Akademia
Academia Europaea Itzuli
Genero artistikoa olerkigintza
Sinesmenak eta ideologia
Erlijioa katolizismoa
IMDb nm2573636

Eduki-taula

Literatura-ibilbideaAldatu

1957an Belfast hirira joan zen, eta Queen’s unibertsitatean ingeles literatura ikasi zuen. Urte batzuk geroago, berriz ere Befastera bueltatu zen, eta 1966 eta 1972 bitartean irakasle gisa jardun zuen. Horren ondoren, literatura izan zuen lanbide bakar. Heaney irlandar katolikoa zen, eta Ulster eskualdeko katoliko eta protestanteen arteko gatazkak asko eragin zion.

1962an bere lehenengo poemak argitaratu zituen, aldizkarietan, Incertus ezizenaz. Belfasteko literatura giroa ezagutu zuen, eta poeta gazteen elkarte bat sortzen lagundu zuen. Garai hartako poesiek Ipar Irlandako herri giroko bere esperientzia pertsonalak biltzen dituzte. Horrelakoak idazteagatik abertzale irlandartzat zeukatela ohartu zenean, Ulsterretik alde egin zuen eta Irlandako Errepublikara joan zen bizitzera familiarekin 1972an, Dublinera hain zuzen[1].

Handik aurrera bere poesia gai unibertsaletara zabaldu zen, eta sinbolismorantz egin zuen, gauza misteriotsu eta anbiguoekiko zeukan lilura agerian jarriz. Heaneyren obretako batzuk pisu handikoak dira poesia unibertsalean: North (1975, Iparra) da haren lanik hoberena, Ulsterri buruzko inpresio sorta bat.

Dublingo Carysfort College ikastetxean 1975 eta 1980 bitartean irakasle gisa aritu zen.

1984an Estatu Batuetako Massachusetts estatuko Harvard unibertsitatean katedra bat bereganatu zuen. Gainera, 1989 eta 1994 artean Ingalaterrako Oxfordeko unibertsitatean olerkigintzako katedratikoa izan zen. 1990ean antzerki lan bat idatzi zuen, The Cure at Troy: A Version of Sophocles Philoctetes, antzinako antzerki lanaren bertsio modernoa, oso harrera ona izan zuena.

1995an Literaturako Nobel Saria irabazi zuen.

1996an Bartzelonan Hizkuntza Eskubideen Deklarazio Unibertsala babestu zuten pertsona ospetsuetako bat izan zen.[1]

Lan nagusiakAldatu

  • Death of a Naturalist (1966, Naturalista baten heriotza)
  • Door into the Dark (1969, Atea ilunpetan)
  • Field Work (1979)
  • Selected Poems (1980, Olerki hautatuak)
  • Preoccupations: Selected Prose (1980, Kezkak: prosa hautatua)
  • Station Island (1984)
  • The Haw Lantern (1987)
  • The Government of the Tongue: Selected Prose 1978-87 (1988)

EuskarazAldatu

ErreferentziakAldatu

  1.   Susaeta, Igor (2013-08-30) «Seamus Heaney idazle irlandarra hil da» Berria .
  2.   «Xabi Bordak Seamus Heaneyren poesia euskaratu du Munduko Poesia Kaierak egitasmorako», Urola Kostako Hitza, 2017-09-04, . Noiz kontsultatua: 2017-09-22 .
  3.   [|Ugalde Pikabea, Iraitz], «MPK», Uzta Erradioaktiboa .

Kanpo loturakAldatu

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Seamus Heaney