Ireki menu nagusia

Xuxen

XUXEN euskaraz idatzitako testuak zuzentzen dituen aplikazio informatikoa

XUXEN euskaraz idatzitako testuak zuzentzen dituen aplikazio informatikoa da. Ixa Taldeak sortutako aplikazio hau Eusko Jaurlaritzako Hizkuntza Politikarako Sailburuordetzak finantzatu zuen. Gipuzkoako Foru Aldundiak, berriz XUXENen webgunea garatzeko diru-laguntza eskaini zuen.

HistoriaAldatu

Lehen, aplikazio hau erabiltzeko deskargatu eta instalatu egin behar zen. Egun, aplikazio hau erabiltzeko, bi aukera daude: lehenengoa lehen aipatutakoa, eta bestea, Xuxen-en webgunearen bitartez.

Iñaki Alegria informatikariaren tesiak eta Miriam Urkia hizkuntzalariarenak Xuxen zuzentzaile ortografikoaren oinarri informatikoa eta linguistikoa ezarri zuten. Geroago, Morfologia konputazionala: euskararen morfologiaren deskribapena liburua argitaratu zuten bien artean 2002an.[1]

 
Miriam Urkia Xuxen programaren aurkezpen egunean 1993an

Iñaki Alegriak 1995an defenditu zuen doktore-tesiko muinak euskararen analisi morfologiko automatikoa eta Xuxen zuzentzaile ortografikoa izan ziren.[2] 2010ean Mans Hulden-ek sortutako foma tresnaren laguntzarekin zuzentzaile ortografikoaren software libreko bertsio azkar bat sortu zuten. Xuxen zuzentzailea Fomarekin birdefinituta, Open Office edo Mozilla Firefox bezalako banaketa libreko programetan ere bere osotasunean integratu ahal izan zen. Hortik zetorren Foma-ren garrantzia.

Aplikazioaren funtzionamenduaAldatu

Bi zuzenketa modu eskaintzen ditu XUXENek:

  • Zuzenketa: Testua aztertu ondoren, aplikazioak ezagutzen ez dituen hitz guztiak nabarmendu eta hitz ezezagun bakoitzaren gainean proposamen zerrenda bat erakusten duena.
  • Zuzenketa aurreratua: Hitzez hitzeko zuzenketa egiten duena. Bulegoko aplikazioetan jarraitzen den metodo bera.

Gainera, aplikazio honek hiztegi pertsonala kudeatzeko aukera ematen du erabiltzailea erregistraturik badago.

ErreferentziakAldatu

  1.   Alegria Loinaz, Iñaki; Urkia Gonzalez, Miriam (2002) Morfologia konputazionala UEU ISBN 9788484380344 . Noiz kontsultatua: 2018-12-15 .
  2. Alegria I., Euskal morfologiaren tratamendu automatikorako tresnak. Informatika Fakultatea, UPV-EHU, 1995eko uztaila

Ikus, gaineraAldatu

Kanpo loturakAldatu