Ireki menu nagusia

Sohüta

Zuberoako udalerria

Sohüta Zuberoako iparraldeko udalerri bat da, Pettarra eskualdekoa. 2008an 1.161 biztanle zituelarik, Zuberoako udalerri populatuenetatik bigarrena da, Maule-Lextarreren ondoren.

Sohüta
 Zuberoa, Euskal Herria
DSC03380 Chéraute (Pyr-Atl, Fr) église.JPG
Sohütako eliza

Sohütako armarria

Administrazioa
Estatua Frantzia
Eskualdea Akitania Berria
Departamendua Pirinio Atlantikoak
Elkargoa Euskal Hirigune Elkargoa
Barrutia Oloroe-Donamaria
Kantonamendua Euskal Mendialdea
Izen ofiziala Blason ville fr Chéraute (Pyrénées-Atlantiques).svg Chéraute
Alkatea Christelle Mange
(2010-2014)
Posta kodea 64130
INSEE kodea 64188
Herritarra sohütar
Kokapena
Koordenatuak 43° 13′ 53″ N, 0° 52′ 06″ W / 43.231388888889°N,0.86833333333333°W / 43.231388888889; -0.86833333333333Koordenatuak: 43° 13′ 53″ N, 0° 52′ 06″ W / 43.231388888889°N,0.86833333333333°W / 43.231388888889; -0.86833333333333
Sohüta hemen kokatua: Zuberoa
Sohüta
Sohüta
Sohüta (Zuberoa)
Azalera 35,26 km2
Garaiera 127 – 558 metro
Distantzia 1 km Maule-Lextarrera
Demografia
Biztanleria 1.100 biztanle (2013)
Dentsitatea 31,2 biztanle/km²
Zahartze tasa[1] % 26,35
Ugalkortasun tasa[1] ‰ 76,16
Ekonomia
Jarduera tasa[1] % 68,99 (2011)
Genero desoreka[1] % -2,07 (2011)
Langabezia erregistratua[1] % 2,69 (2013)
Kultura
Euskaldunak % 50,54 (2010)
Euskararen erabilera %18,58 (2011)
Datu gehigarriak
Webgunea http://www.cheraute.fr/


IzenaAldatu

Euskarazko izen zaharra Soroeta zen, hau da soroz beteriko lekua. Frantsesezko Chéraute bere izenak[2] itxura hauek izan ditu: Cheraltus (1224, Bartzelonako paperak[3]), Xeraute (1383, Luntzen kontratuak[4]), Xerauta (1496, Ohixen kontratuak[5]), Sent-Barthelemi de Chéraute (1612, Oloroeko elizbarrutiaren paperak[6]).

Okzitanieraz Sherauta du izena.

GeografiaAldatu

Ingurune naturalaAldatu

Haranbeltzeko basoaren (Sohütako basoa ere deitua) zati bat udalerriko lurretan dago.

HidrografiaAldatu

Udalerria honako errekek zeharkatua da:

Etxeak eta auzoakAldatu

  • Zelhaia
  • Othegi
  • Hoki
  • Larrebürüa
  • Xuriketa
  • Latsordokia
  • Eztebe
  • Udola
  • Etxeberrigarai
  • Tontor
  • Capou
  • Mizpira
  • Auzo
  • Pataza
  • Gaztelua
  • Etxebarre
  • Tourounet
  • Iratzezabala
  • Eliza

Udalerri mugakideakAldatu

HistoriaAldatu

Sohüta, Zuberoako bizkonderriaren menekoa zen baroierria izan zen[2].

EkonomiaAldatu

Udalerriko ekonomia laborantzan (abelazkuntza, belardiak) eta artisautzan (espartingintza) dago oinarritua.

DemografiaAldatu

XIX. mendearen lehen erdialdean 1.500 biztanle izatera iritsi bazen ere, ondoren 1.100 biztanleren bueltan kokatu zen populazioaren tamaina eta horrela izan da XXI. mendera arte.

Sohütako biztanleria
 
Datuen iturburua: INSEE

PolitikaAldatu

Agintaldia Alkatea Alderdia
1995-2001 Michel Béguerie
2001-2008 Pierre Dominique Aguer
2008-2010 Laurent Etxetto[7]
2010-2014 Christelle Mange[8]

AzpiegiturakAldatu

KirolakAldatu

Atharratzetik 2007ko Frantziako Tourraren 16. etapa igaro zuen, uztailaren 25ean egindakoa eta Orthezetik Aubisquera zihoana.

HezkuntzaAldatu

Sohütak ikastola bat eta lizeo bat, "Pays de la Soule"[9] izenekoa, ditu.

KulturaAldatu

Sohütako Jean Pierra Behocaray[10] (Ahotsak[11] proiekturako)

EuskaraAldatu

Zuberera da bertako berezko euskalkia, Pettarrako aldaera[12][13] zehazki, eta gaur egun herrian ikastola eta bertso-eskola bana ditugu.

Ondasun nabarmenakAldatu

  • Historiaurreko zenbait gotorleku daude udalerriko lurretan, Kastelgaina auzoan hain zuzen ere, 1983. urtetik aurrera monumentu historiko izendaturik daudenak.
  • Bela familiarena izan zen gaztelua, XVII. mendekoa.
  • Bartolome deunaren eliza Erdi Aroko amaierakoa da eta XIX. mendearen bukaeran handitu zen. Kanpandorrea eta ataria berreraikiak izan ziren XX. mende hasieran.
  • Lurdako Ama birjinaren kapera 1936. urtean eraiki zen.

Argazki galeriaAldatu

Sohütar ospetsuakAldatu

ErreferentziakAldatu

  1. a b c d e Euskal Herriari Begira Udalbiltza.
  2. a b Paul Raymond: "Dictionnaire topographique Béarn-Pays Basque"
  3. Pierre de Marca: "Histoire de Béarn"
  4. Bearnoko notarioa zen Luntzen kontratuak - XIV. mendea - Archives départementales des Pyrénées-Atlantiques
  5. XV. mendeko Zuberoako notarioa zen Ohixen kontratuak - Archives départementales des Pyrénées-Atlantiques
  6. XVII. mendea - Archives départementales des Pyrénées-Atlantiques
  7. 2010ean hila. Ikus Herria, 3045. zkia.
  8. 2010ean Etxetto auzapezaren heriotzaren ostean kontseilariek hautatua. Ikus La République des Pyrénées. Etxebarreko Nathalie Irigoienen ostean andrazkoa den Zuberoako bigarren auzapeza.
  9. Lycée du pays de Soule
  10. «Behocaray, Jean Pierra - Ahotsak.eus» ahotsak.eus . Noiz kontsultatua: 2019-01-14.
  11. «Ahotsak.eus, Euskal Herriko hizkerak eta ahozko ondarea» ahotsak.eus . Noiz kontsultatua: 2019-01-14.
  12. «Pettarrakoa - Ahotsak.eus» ahotsak.eus . Noiz kontsultatua: 2018-11-22.
  13. «Sohüta - Ahotsak.eus» ahotsak.eus . Noiz kontsultatua: 2018-11-22.

Kanpo loturakAldatu

  • Joseba Aurkenerena: Sohütako maskaradak eta bühamina paregabeak[1]
Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Sohüta  
Euskarazko Wikipedian bada atari bat, gai hau duena:
Euskal Herriko Wikiatlasa