Euskararen hotsak

Euskaraz erabiltzen diren hotsak Nazioarteko Alfabeto Fonetikoaren (NAF) hurrengo ikurren bidez irudikatu ohi dira:[1][2][3][4][5]

Kontsonanteak
NAF Adibidez Ahoskuntza NAF Adibidez Ahoskuntza
b bat
n naharo
β̞ alaba[a]
ɲ ikurrina
c kuttun
ñarro
d doa
p piztu
ð̞ adar[a]
phake[b]
f foru
r urre[c]
ɡ gauak
ʁ
ɣ̞ hego[a]
ɾ zauri[d]
h hamar[e]
ʁ̞
j jakintsu[f]
uso
x
zeru
ɟ onddo
ʃ xehe
k ke
t talde
khate[b]
athari[b]
l lagun
t͡s̺ / ʨ urretsu
ʎ zailenak
t͡s̻ aitzin
gillotina
t͡ʃ tximist
m maixu
ʒ mendije[g]
Bokalak
NAF Adibidez Ahoskuntza
a gela
e eder
i nire
o aho
u hiru
y hirü[h]
ʉ
ã orɡã[i]
ũ ardũ[i]
hügü̃[i]
ĩ lĩ[i]
. gauak [ɡau.ak] Silaba muga markatzen du

OharrakAldatu

  1. a b c Bokalartean eta beste zenbait testuingurutan herskari ahostunak hurbilkari egiten dira.[2][6]
  2. a b c Herskari hasperendunak Zuberoa[7][8] eta Amikuzen[5] gordetzen dira, gutxienez.
  3. Iparraldean [ʁ] ebakitzen da, frantsesezko r bezala.[5] Hegoaldean [r] egiten da, gaztelaniazko rr bezala.[9]
  4. Iparraldean [ʁ̞] ebakitzen da, frantsesezko r leuna bezala.[5] Hegoaldean [ɾ] egiten da, gaztelaniazko r bezala.[10]
  5. Iparraldean /h/ ahostuna da bokal artean ([ɦ]).[11] Hegoaldean ez dago /h/rik gaur egun.
  6. Gipuzkoaren eta Bizkaiaren ahoskera [x] da, gaztelaniazko j bezala. Nafarroako, Arabako eta Iparraldeko ahoskera [j] da, gaztelaniazko yren antzekoa.
  7. Bizkaieraz eta Zubereraz.
  8. Zubereraz aitzineko bokal itxi biribildua, Amikuzeraz erdiko bokal itxi biribildua.[5]
  9. a b c d Bokal sudurkariak gaur egun zubereraz soilik aurki daitezke, lau guztira.[12]

ErreferentziakAldatu

  1. (Ingelesez) Hualde, José Ignacio; Ortiz de Urbina, Jon. (2003). A grammar of Basque. de Gruyter Mouton ISBN 978-3-11-089528-5. PMC 858861869. Noiz kontsultatua: 2021-01-12.
  2. a b (Ingelesez) Hualde, José Ignacio. (1991). Basque phonology. Routledge ISBN 0-415-05655-1. PMC 22767008. Noiz kontsultatua: 2021-01-12.
  3. Oñederra, Miren Lourdes. (2004). Fonetika fonologia hitzez hitz. E.H.U., Argitalpen Zerbitzua = U.P.V., Servicio Editorial ISBN 84-8373-659-4. PMC 433371647. Noiz kontsultatua: 2021-01-12.
  4. (Ingelesez) Hualde, José Ignacio; Lujanbio, Oihana; Zubiri, Juan Joxe. (2010). «Goizueta Basque» Journal of the International Phonetic Association 40 (1): 113–127. doi:10.1017/S0025100309990260. ISSN 0025-1003. Noiz kontsultatua: 2021-01-12.
  5. a b c d e (Ingelesez) Egurtzegi, Ander; Carignan, Christopher. (2020). «An acoustic description of Mixean Basque» The Journal of the Acoustical Society of America 147 (4): 2791-2802. doi:10.1121/10.0000996. ISSN 0001-4966. Noiz kontsultatua: 2021-01-12.
  6. (Ingelesez) Nadeu, Marianna; Hualde, José Ignacio. (2015-09). «Biomechanically conditioned variation at the origin of diachronic intervocalic voicing» Language and Speech 58 (3): 351–370. doi:10.1177/0023830914554727. ISSN 0023-8309. Noiz kontsultatua: 2021-01-13.
  7. Gaminde, Iñaki; Hualde, José Ignacio; Salaberria, Jasone. (2002). «Zubereraren herskariak: azterketa akustikoa» Lapurdum 7: 221–236. doi:10.4000/lapurdum.1000. ISSN 1273-3830. Noiz kontsultatua: 2021-01-12.
  8. Mounole, Céline. (2004). «Zubererazko herskarien azterketa akustikoa» ASJU 38 (1): 207-248. ISSN 0582-6152. Noiz kontsultatua: 2021-01-12.
  9. Gaminde, Iñaki; Etxebarria, Aintzane; Eguskiza, Naia; Romero, Asier; Iglesias, Aitor. (2017). «Dardarkari anizkunaren aldakortasunaz» FLV 123: 29–63. ISSN 0046-435X. Noiz kontsultatua: 2021-01-13.
  10. Gaminde, Iñaki; Romero, Asier; Eguskiza, Naia; Etxebarria, Aintzane. (2016). «Dardarkari bakunaren alofonoez testu irakurrietan» FLV 121: 121–140. ISSN 0046-435X. Noiz kontsultatua: 2021-01-13.
  11. (Gaztelaniaz) Egurtzegi, Ander. (2013). Diferentes tipos de aspiración en vasco (con análisis espectrales del dialecto suletino actual). in: Iberia e Sardegna. Legami linguistici, archeologici e genetici dal Mesolitico all'Età del Bronzo., 151–169 or. ISBN 9788800744492. Noiz kontsultatua: 2021-01-12.
  12. (Ingelesez) Egurtzegi, Ander. (2015). «Different distributions of contrastive vowel nasalization in Basque» Loquens 2 (1): e017. doi:10.3989/loquens.2015.017. ISSN 2386-2637. Noiz kontsultatua: 2021-01-12.

Ikus, gaineraAldatu

Kanpo estekakAldatu