Ireki menu nagusia

Vichyko[1] Frantzia, Vichyko erregimena edo Vichyko gobernua Frantzian 1940ko uztailetik 1944ko abuztura artean Frantziako Hirugarren Errepublika ordezkatu zuen gobernuari ematen zaizkion izenak dira. Bere buruari Frantziar Estatua (État Français) izena eman zion.

Frantziar Estatua
État français
1940 – 1944
Estatu autoritarioa

Frantziako bandera

Frantziako armarria

LocationVichyFrance.png
Geografia
Hiriburua Vichy
Kultura
Hizkuntza(k) frantsesa
Erlijioa Katolizismoa
Historia
Petain mariskalaren izendapena 1940
Frantziako askapena 1944
Aurrekoa
Flag of France.svgFrantziako Hirugarren Errepublika
Ondorengoa
Gobernu probisionalaFlag of France.svg

1940ko uztailaren 10ean Hirugarren Reichak Frantziako guduan Frantzia menderatzearen ondorioz, Biltzar Nazionalaren bozketa baten ondoren, Philippe Pétainek gobernu berria aldarrikatu zuen. Bozketa haren bitartez, Philippe Pétain Hirugarren Errepublikaren azken Lehen Ministroak (Président du Conseil) botere berriak bereganatu zituen, "Frantziar Estatuaren buruzagi" (Chef de l'État Français) bilakatzeko. Pétainek politika erreakzionarioa gidatu zuen, "Révolution nationale" izeneko mugimenduaren bitartez "Nazioa bere onera ekartzea" helburutzat zuena[2].

Alemaniar Wehrmachtak okupaturiko Frantzia iparraldean, tartean Ipar Euskal Herriko zati batean, Vichyko erregimenak nolabaiteko eragina zuen; hau da, lege alemaniarrenarekin kontraesanean ez zeuden bitartean, haren legeak oraindik indarrean zeuden. Vichyn hiriburua zuen hegoaldeko "alde askean", berriz, jaun eta jabe izan zen.

Pétainen gobernuak nahita kolaboratu zuen naziekin. Poliziak eta Miliziak (Milice) judu eta, alemaniarren ikuspegitik, "jendaila" zirenak harrapatzeko operazioak egin zituzten, bai iparraldean bai hegoaldean[3].

Charles de Gaulle jeneralak Pétainen gobernuaren legitimitatea zalantzan jarri, eta beretzat hartu zuen Frantziar gobernuaren jarraipena. Overlord operazioaren ondoren Aliatuek Frantzia konkistatu zutenean 1944ko ekainean, de Gaullek Behin-Behineko Gobernua (GPRF) aldarrikatu zuen. Abuztuaren 31n Paris askatu zutenean, GPRFek bertan kokatu zuen bere hiriburua eta Aliatuek 1944ko urriaren 23an GPRF onartu zuten Frantziako gobernu legitimotzat[4].

Aliatuek aurrera egin ahala, Vichyko buruzagi eta jarraitzaileek Sigmaringen-era ihes egin zuten, Alemanian. Handik, Fernand de Brinonek zuzenduriko erbesteko gobernua ezarri zuten, 1945eko apirilera arte iraun zuena. Harrapatutako kolaborazionistak GPRFek epaitu eta, asko, exekutatu egin zituen. Pétainek goi-mailako traizioa egiteagatik heriotza-zigorra jaso bazuen ere, azkenean, biziarteko kartzela jaso zuen[5].

ErreferentziakAldatu

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Vichyko gobernua  
  1. viʃi
  2. Jackson, Julian T. (2001) France: The Dark Years, 1940-1944 Oxford University Press ISBN 0-19-820706-9.
  3. Weisberg, Richard H. (1988) Vichy Law and the Holocaust in France New York University Press ISBN 0-8147-9336-3.
  4. Azéma, Jean-Pierre; Bedarida, François (1996) Vichy et les Français Fayard.
  5. Lottman, Herbert R. (1984) Pétain Seuil ISBN 2-02-006763-3.

Vichyko gobernuaren kolaborazionismoaAldatu

« Alemania borroka izugarri baterako prestatu da eta bere gazteen odola isuriko du, Europa boltxebike bihurtzetik babesteko, prozesu horrek gure kulturaren oinarriak erabat suntsituko bailituzke.

Jakinarazi nahi dizuet Frantziako gobernuak ez duela axolagabekeriaz jokatuko zuen herrialdea borondatez egiten ari den sakrifizio itzel horren aurrean, eta (...) esan nahi dizuet, bat-batean eta argi, Frantzia prest dagoela zuen ahaleginei laguntzeko (...).

»
Pierre Lavalen gutuna Von Ribbentropi, 1943ko maiatzaren 12a


  Artikulu hau Frantziako historiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.