Ireki menu nagusia

Mahats mordoak.

Mahatsa (beharbada aitzineuskaraz *banats) sasoika hazten diren fruituak dira, gordinik jan daitezkeenak edota prozesaturik.

Mahatsondoak dira mahatsak ematen dituzten landareak, eta mahastiak mahatsondoen multzo handiak.

Konposizioa eta balio nutritiboaAldatu

A, B eta C bitaminez aberatsa, mahatsak oligoelementu ugari ditu, organismoak asimilatu ahal izateko oreka egokian. Mahats hazi bakoitza argizariz estalia dago, legamiaz aberatsa. Energetikoa, mineralizatzailea, detoxikatzailea, freskagarria eta libragarria, mahatsak oroimenean eragina du eta zelulen berriztapenean, eta zainen babesean ere. Mahatsa jatea ona da arazo hepatikoak, nerbiosoak edo digestiboak dutenentzat.

Mahats gordina
(balio nutritiboa 100 gramoko)

ura : 80,54 g errauts totalak : 0,48 g zuntzak : 0,9 g balio energetikoa : 69 kcal
proteinak: 0,72 g lipidoak: 0,16 g gluzidoak: 18,10 g azukre sinpleak : 15,48 g
oligoelementuak
kaltzioa : 10 mg burdina : 0,36 mg magnesioa : 7 mg fosforoa : 20 mg
potasioa : 191 mg kobrea : 0,127 mg sodioa : 2 mg zinka : 0,07 mg
bitaminak
C bitamina : 10,8 mg B1 bitamina : 0,069 mg B2 bitamina : 0,070 mg B3 bitamina : 0,188 mg
B5 bitamina : 0,050 mg B6 bitamina : 0,086 mg B9 bitamina : 0 µg B12 bitamina : 0,00 µg
A bitamina : 65 UI erretinola : 0 µg E bitamina : 0,19 µg K bitamina : 14,6 µg
gantz-azidoak
aseak : 0,054 g monoasegabeak : 0,007 g poliasegabeak : 0,048 g kolesterola : 0 mg

Mahatsetik eratorritako produktuakAldatu

Prozesaturik, mahatsa zukuak, ozpina, muztioa edota ardoa egiteko erabiltzen du gizakiak.

Mahaspasak fruitu lehorrak dira, lehortutako mahatsekin egindakoak.

Banaketa eta ekoizpenaAldatu

 
Mahats ekoizpena 2005an

FAOren arabera, munduko 75.866 km² mahatsa landatzeko erabiltzen da, eta urtero %2 handitzen da. Mahats ekoizpenaren %71 ardoa egiteko erabiltzen da, %27 fruta gisa eta %2 fruitu lehor gisa. Ekoizpenaren zati bat mahats zukua egiteko erabiltzen da.

Honako taula honek mahasti eremu handienak erakusten ditu estatuka:

Herrialdea Eremua
Espainia 11.750 km2
Frantzia 8.640 km2
Italia 8.270 km2
Turkia 8.120 km2
AEB 4.150 km2
Iran 2.860 km2
Errumania 2.480 km2
Portugal 2.160 km2
Argentina 2.080 km2
Australia 1.642 km2
Libano 1.122 km2
10 mahats ekoizle handienak – 2009-10-8
Estatua Ekoizpena (tonak) Oharra
  Italia 8,519,418 F
  Txina 6,787,081 F
  6,384,090 F
  Frantzia 6,044,900 F
  Espainia 5,995,300 F
  Turkia 3,612,781 F
  Iran 3,000,000 F
  Argentina 2,900,000 F
  Txile 2,350,000 F
  India 1,667,700 F
Mundua 67,221,000 G
F = FAOSTAT 2007, G = Guztira gehitua (datu ofiziala, erdi-ofizialak eta estimazioak barne);

Iturria: FAO


Ez dago estatistika fidagarririk ekoizpenari buruz mahats motaka. Hala ere, hedatuen dagoen mahats mota Sultana dela uste da, gutxienez 3.600 km² eremuan landatua. Bigarren hedatuena Airén mota da. Beste mota hedatuenak Cabernet Sauvignon, Merlot, Grenache, Tempranillo eta Chardonnay dira[1].

Mahats motakAldatu

Mahats mota ugari dago, mahatsondoa erraz mutatzen den espeziea baita, hamaika aldaera sortzen dituena. Hauek dira ezagunenak Euskal Herrian ardoa egiteko erabiltzen direnen artean:

  • Hondarribi zuria (Courbu)
  • Hondarribi zuri zerratia (Petit Courbu)
  • Hondarribi beltza
  • Izkiriota (Gros Manseng)
  • Izkiriota Ttipia (Petit Manseng)
  • Mune mahatsa (Folle Blanche)
  • Axeria (Cabernet Franc)
  • Bordelesa (Tannat)
  • Cabernet Sauvignon
  • Sauvignon zuria (Sauvignon Blanc)
  • Chardonnay
  • Riesling
  • Syrah
  • Merlot
  • Tempranillo
  • Garnatxa (Garnacha/Grenache)
  • Viura
  • Graciano
  • Mazuelo
  • Malvasia

ErreferentziakAldatu

Ikus, gaineraAldatu

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Mahats