Ligi-Atherei

Zuberoako udalerria


Ligi-Atherei ([liɣi ad̟ðeʁ̞ei]) Zuberoako udalerria da, Basabürüako ibarrezkerrean kokaturik dagoena.

Ligi-Atherei
 Zuberoa, Euskal Herria
Licq 001.jpg
Ligiko irudia.
Kokapena
Herrialdea  Euskal Herria
Lurraldea  Zuberoa
Administrazioa
Estatua  Frantzia
Eskualdea  Akitania Berria
Departamendua  Pirinio Atlantikoak
Elkargoa Euskal Hirigune Elkargoa
Barrutia Oloroe-Donamaria
Kantonamendua Euskal Mendialdea
Izen ofiziala  Licq-Athérey
Auzapeza Jean-Marc Peillen
(2008-2014)
Posta kodea 64560
INSEE kodea 64342
Herritarra ligiar-athereiar
Geografia
Azalera 17.87
Garaiera 242 - 1.097
Demografia
Biztanleria 204 (2018: Red Arrow Down.svg −3)
Dentsitatea 13,37 biztanle/km²
Zahartzea[1] % 24,27
Ugalkortasuna[1] ‰ 23,26
Ekonomia
Jarduera[1] % 71,03 (2011)
Desberdintasuna[1] % 11,1 (2011)
Langabezia[1] % 4,73 (2013)
Euskara
Euskaldunak % 60,17 (2010)
Erabilera % 28,01 (2011)
Datu gehigarriak
Sorrera 1843. urtea

GeografiaAldatu

Ingurune naturalaAldatu

Lurralde menditsuan dago kokaturik udalerria, iparraldean Lexantzümendi (572 m), hego-mendebaldean Zalhagaina (1.053 m), hegoaldean Jora (1.089 m) eta hego-ekialdean Hilaga (1.337 m) tontorrek inguratzen dutelarik.

Hidrografiari dagokionez, Ligiko herriaren sarreran batzen dira Santa Graziko ühaitza eta Larraineko ühaitza ibaiak, Zuberoako ibai nagusia, Ühaitza, osatzeko. Gainera, bertara isurtzen diren hainbat erreka ere igarotzen dira udalerritik.

Udalerri mugakideakAldatu

Etxeak eta auzoakAldatu

  • Ligi
  • Atherei
  • Zübibürüa
  • Elgegarai (Susselgue)
  • Zonbiaga
  • Jaura
  • Andost
  • Huge
  • Herri

HistoriaAldatu

1843. urtean Ligi eta Atherei herriak batu egin ziren udalerri bakarra osatzeko.

EkonomiaAldatu

Udalerriko ekonomia laborantzan dago oinarriturik. Udalerritik igarotzen diren uren kalitatea dela-eta, zenbait arrain-haztegi sortu dira bertan.[2]

Zuberoa osoa orokorrean eta bereziki Maule-Lextarre korronte elektrikoz hornitzen duen zentral hidroelektrikoa dago Ligi-Atherein.

Akerbeltz izeneko garagardoa egiten zen udalerrian 2012rarte. Enpresa antzinako kautxozko zola lantegian kokaturik zegoen, Uhaitzandiren ertzean.

DemografiaAldatu

XIX. mendearen erdialdean, Ligi eta Atherei batu ondoren, bertako biztanleriak gora egin zuen hainbat urtez, eta 800 biztanleen maila gainditu zuen. Hala ere, ondorengo hamarkadetan eta XX. mende osoan zehar populazioa nabarmen galdu zuen eta XXI. mendearen hasieran 250 inguru ziren bertan bizi ziren lagunak.

Ligi-Athereiko biztanleria
Datuen iturburua: INSEE

Ondasun nabarmenakAldatu

  • Ligiko zubia edo laminen zubia, Ligin dago kokaturik, zeina kondairaren lamien laguntzarekin eraiki zen, nahiz eta harri bat faltan duen.
  • Ligiko eliza (Julian Deunaren omenez), Erdi Aroaren erdialdean eraiki zen eta XIX. mendean berriztatze sakon bat jasan zuen.

KulturaAldatu

Ligi-Athereiko Maddalen Casanave[3] (Ahotsak[4] proiekturako)

EuskaraAldatu

Ligi-Atherein[5] Basabürüako hizkera[6] erabiltzen da, zuberotarraren aldaera.

MitologiaAldatu


ErreferentziakAldatu

 
Athereiko pilotalekua, atzean Lexantzümendi agertzen delarik.
  1. a b c d e Euskal Herriari Begira. Udalbiltza.
  2. Xiberoako Herri Alkargoa -- Ligi-Athereiren fitxa
  3. «Casanave, Maddalen - Ahotsak.eus» ahotsak.eus Noiz kontsultatua: 2019-01-09.
  4. «Ahotsak.eus, Euskal Herriko hizkerak eta ahozko ondarea» ahotsak.eus Noiz kontsultatua: 2019-01-09.
  5. «Ligi-Atherei - Ahotsak.eus» ahotsak.eus Noiz kontsultatua: 2018-11-22.
  6. «Basabürüa - Ahotsak.eus» ahotsak.eus Noiz kontsultatua: 2018-11-22.

Kanpo estekakAldatu

Euskarazko Wikipedian bada atari bat, gai hau duena:
Euskal Wikiatlasa