Ireki menu nagusia
Gaitasunak bizitza osorako.
Gaitasunak, guztiak batera garatzen dira. Estimulu egokiekin gehiago.
Gaitasun batzuk talde lanean garatzen dira.
Gaitasunak landu eta garatu bizitza osoan zehar egiten da.
Gaitasun digitala XXI. mendean garatu beharko diren gaitasun horietako bat.

Hezkuntzan, gaitasuna[oh 1] edo konpetentzia[oh 2] pertsonak jarduera bat burutzeko zein bakarkako eta gizarte-betekizunetarako dituen ahalmenen multzoa da [1]. 1990eko hamarkadara arte lanbide arlora mugatutako kontzeptua bazen ere, geroztik hezkuntza arlo guztietara zabaldu eta hezkuntzaren planifikaziorako eta curriculum direlakoen osaketarako funtsezko kontzeptua bihurtu da, hezkuntza-sistemak irakatsi eta ikasleak ikasi beharrekoa era ordenatuan zehaztu egiten dituen tresna bilakatuz [2]. Aldi berean, didaktika eta ebaluazioa ere eragiten dituen planifikaziorako elementua da. Praktikan jartzeari begira, XXI. mendean Euskal Herriko administrazio ezberdin guztietan osaturiko hezkuntza-legeetan esplizituki sartutako elementua izan da.

Gaitasuna dimentsio anitzeko kontzeptua da: elkar loturiko trebetasun praktiko eta kognitiboen multzo bat jasotzen du gaitasun bakoitzak, ezagutza (ezagutza tazitua barne), motibazioa, baloreak, jarrera eta bestelako gizarte eta portaera-elementuak, era eraginkorrean bateratu daitezkeenak[3].

Europako Legebiltzarrak (2006) bizitza osoan ikasteko, pertsona osotasunez garatzeko, elkarrekin bizitzeko eta enplegurako, Europako Erreferentziazko Markoa gisa oinarrizko zortzi gaitasun aipatu zituen. Espainian antzeko planteamenduak egin dira: 2007-08 ikasturtetik aurrera, Hezkuntza Lege Organikoa (LOE) eta Nafarroako eta EAEko curriculum ofizialak ezartzen hasi dira eta lege horrek oinarrizko zortzi gaitasunen araberako curriculumaren proposamena dakar. Frantzian ere, antzeko bideari jarraituz, Socle Commun deritzan planteamendua proposatu dute.

Bestalde, Derrigorrezko Euskal Curriculumaren proposamena (2006) eta horren ebaluazioa (2007) OCDEren PISA ebaluazioaren oinarrian dagoen DeSeCo (Definició i Selecció de Competèndies) (2002) planteamenduaren antzera eta Unibertsitateetan aplikatzen ari den TUNNING (2003) planteamenduaren antzera, Hezkuntza Gaitasun Orokorretan oinarritzen da.

DefinizioakAldatu

Honela definitzen ditu konpetentziak EAEko Heziberri 2020[4] planak:

"Konpetentzia da eskaera konplexuei erantzuteko eta zereginak egoki burutzeko ahalmena. Trebetasun praktikoak, jakintzak, motibazioa, balio etikoak, jarrerak, emozioak eta gizartearen eta jokabidearen beste osagai batzuk elkarrekin mobilizatzea eskatzen du, ekintza ganorazkoa izan dadin (ELGA, DeSeCo, 2002)".

Eta Oinarrizko konpetentziak[5].

Oinarrizko edo funtsezko konpetentziak dira, Europako Erkidegoen Batzordeak proposatutakoaren arabera (2006), pertsona guztiek behar dituztenak beren burua errealizatzeko eta garatzeko, bai eta herritartasun aktiborako, inklusio sozialerako eta enplegurako ere.

EAEko Heziberri 2020 dokumentazioan, honela definitzen dira: "Oinarrizko edo funtsezko konpetentziak dira pertsona guztiek beren burua garatzeko, herritar aktiboak izateko, gizarteratzeko eta lan egiteko behar dituzten konpetentziak[6][7]


Oinarrizko zehar-konpetentziak edo orokorrak[8]:

Bizitzaren eremu eta egoera guztietako problemak (pertsonalak, sozialak, akademikoak eta laboralak) ganoraz konpontzeko balio dutenak, bai diziplina-arlo guztiekin lotutako egoeretan, bai eguneroko bizitzako egoeretan. Bizitzaren esparru eta egoera guztietan integratuz eskuratzen eta aplikatzen dira zehar-konpetentziak.

Oinarrizko diziplina baitako konpetentziak[9]:

Bizitzaren eremu eta egoeretako problemak (pertsonalak, sozialak, akademikoak eta laboralak) ganoraz konpontzeko balio dutenak, eta, horretarako, diziplina-arlo jakin baten baliabide espezifikoak behar dituztenak.

Oinarrizko gaitasunakAldatu

Gaitasun-metodologiaren baitan, ikasketa-prozesua pertsonaren bizitza osoan garatzen da eta beraz, garrantzitsua da ezagutza zehatzak bultzatzen dituen hezkuntzaz haratago, pertsonak trebezia eta ahalmen orokorragoak garatzea. Europako Erkidegoen Batzordearen arabera (2005) oinarrizko gaitasunak pertsona guztiek bere asebetetze eta garapen pertsonalerako behar dituztenak dira eta, halaber, herritar aktiboak izateko, gizarteratua egoteko edo enplegurako behar direnak. Oinarrizko hezkuntzaren ondoren, gazteek gaitasun nagusiak garatuta eduki behar dituzte, helduaroan prest izateko moduan behintzat eta horiek garatzen, mantentzen eta eguneratzen jarraitu behar dute ikaskuntza iraunkorraren testuinguruan.

Europar Batasunaren arabera hauek dira hezkuntza-sistemak garatu behar dituen oinarrizko gaitasunak:

Gaitasun espezifikoak testuinguru partikular batean aplika daitezkeenak dira eta orokorrak, berriz, testuinguru ezberdinetan aplika ditzakegunak. Bai batzuek eta bai besteek oinarrizko gaitasun izan daitezke, beti ere aurrez aipatutakoa beteko balute.

Honela definitzen ditu oinarrizko konpetentziak EAEko Heziberri 2020[10] planak:

"Oinarrizko konpetentziak dira pertsona guztiek behar dituztenak beren burua errealizatzeko eta garatzeko, bai eta herritartasun aktiborako, inklusio sozialerako eta enplegurako ere (Europako Erkidegoen Batzordea,2006)".

Heziberri 2020 esparruko dokumentuen artean, "Norantz doa berrikuntza?"[11] dokumentuan konpetentziak eskola sisteman eta sistematik kanpo ere garatzen direla gogoratzen da:

"[...] Oinarrizko konpetentziak ikasgelako egoera formaletan hartzen dira, bai eta egoera informaletan (aisialdian) eta eskola-esparrutik kanpoko egoera ez-formaletan ere".

Oinarrizko zehar konpetentziakAldatu

Heziberri 2020 lau multzotan[12][13][14] zerrendatzen ditu:

  • Ikasten eta pentsatzen ikasi.
  • Egiten eta ekiten ikasi.
  • Elkarrekin bizikidetzan ikasten eta bizitzen ikasten.
  • Izaten ikasi: ikasitakoa transferitzen, aplikatzen eta autorregulatzen ikasi.

Gaitasunen ezaugarriakAldatu

  • Funtzio anitzekoak dira, (helburu ugari lortzeko balio dute...).
  • Izaera dinamiko eta mugagabea (bere hobetzeak ez du mugarik...).
  • Izaera bateratzailea dute. Gaitasunak elkarri lotuta daude. Ez dira banan-banan garatzen, guztiak batera baizik.
  • Funtzio askotarikoak dira (helburu ugari batera lortzeko dira).
  • Bizitza osoan zehar gara daitezke ez dira eskola garaietako kontuak bakarrik. Trebeziak erabilita garatu egiten dira. Erabiltzen ez diren gaitasunak ez dira garatzen.

Ahalmenik gabeko pertsona batek ezin du ezertarako gaitasunik baina gaitasunak eskuratu ahala, garatu egiten dira ahalmenak.

  • Ebaluatzeko modukoak dira, neurtzeko modukoak, baina jakina, gaitasunak ondo neurtzeko "metro" egokiaren bila luze ibili beharko da. Gaitasunak neurtzeko bidean gizarte adostasunaren beharra dago. Gai da bere gizartean gaitzat hartzen dena. Euskal gizartean, esaterako, gaitasun garrantzitsua izan daiteke Interneten ibiltzen jakitea, baina Amazoniako oihanean gaitasun hori baino, beste gaitasun batzuk beharrezkoago (botanikaz jakitea, esaterako). Beste gaitasun batzuk, ordea, unibertsalagoak dira, ikasten ikasteko gaitasuna, esaterako. Gure gizarterako zeintzuk izango diren benetan garatu beharko ditugun gaitasunak, pixkanaka-pixkanaka, guztion artean erabakitzen ibiliko gara.
  • kus ebaluazio.
  • Howard Gardnerren adimen anitzen teoriari loturik daude. Montserrat Del Pozo egilearen ikuspegitik gauza bera dira adimen anitzak eta gaitasunak.

Hezkuntza gaitasunetan oinarritutako curriculum ereduakAldatu

  • Konpetentzia orokorrak edo zeharkakoa eta diziplina arloko konpetentzia espezifikoak bereizten dituzten curriculum ereduak: DESeCo/OCDE, Belgika, Danimarka, Alemania, Irlanda, Grezia, Luxenburgo, Herbehereak, Austria, Portugal, Suedia, Erresuma Batua eta Euskal Curriculuma.
  • Curriculum eredu mistoak, zeharkako gaitasunak eta diziplina arloak nahastuz, gaitasuna ideia nagusi bezala hartuz: Europako Batzordea, Danimarka, Austria, Portugal, Luxenburgo, Frantzia eta Espainia (LOE eta hezkuntzako eskuduntza daukaten autonomia erkidegoetako dekretuak).
  • Gaitasun nagusiak eta diziplina arloak bereizten ez dituzten curriculum ereduak: Italia eta Finlandia.

Derrigorrezko Eskolaldirako Euskal Curriculumaren araberaAldatu

...hezkuntzaren xedeek ezin dute, besterik gabe, eskolaldi osoaren irakaskuntza eta ikaskuntza prozesuetan jarraitu beharreko urrats zehatzak zehaztu, izaera globala eta orokorra dutelako. Beharrezkoa da helburu horiek ikasketa konpetentzia eta ikaskuntza eduki espezifiko bihurtzea. Baina, horretarako, beharrezkoa da erabakiak hartzeko prozesu bati jarraitzea. Lehen urratsa Hezkuntza konpetentzia orokorrak identifikatzea izango da. Hezkuntzaren xedeen lorpena are gehiago bermatuko da –derrigorrezko eskolaldian– Hezkuntza konpetentzia orokor hauek zenbat eta gehiago garatu:

  • Pentsatzen eta ikasten ikastea
  • Komunikatzen ikastea (ikus komunikazio gaitasuna)
  • Elkarrekin bizitzen ikastea
  • Norbera izaten ikastea
  • Egiten eta ekiten ikastea

Gaitasunak nola irakatsi?Aldatu

 
Zenbait gaitasun nola irakatsi ikasle guztientzat nahiko mahai edo nahiko ordenagailu ez dagoen baldintzetan?

Konpetentea izatea egoera eta testuinguru zehatz batean eraginkortasunez aritzeko gaitasuna da; beraz, konpetente izaten ikasteko, egoerak, proiektuak, problemak, zereginak behar dira, eta testuinguru problematiko errealetan, esanguratsuetan eta egokietan egon behar dute kokatuta.

Guztiak aukera eman behar du ikasleek plano guztietan ikas dezaten: plano kognitiboan, komunikatiboan, sozialean, afektiboan, ekintzailean. Baina, aldi berean, egoera edo testuinguru batean eraginkortasunez aritzeko, arazoa gainditzeko behar diren ezagutzak eta egiten jakitea eta izaten jakitea modu integratuan mobilizatu behar dituzte.

Badaude ebidentziak, --pedagogia-ikerketen ondorioz--, baieztatzeko zenbait irakaskuntza-metodologiak gehiago laguntzen dutela beste batzuek baino ikasleen konpetentziak garatzerakoan. Edukiak transmititzea ardatza zenean maiz erabiltzen zen eskola magistral estiloa, esate baterako, ez da positiboki baloratzen ikasleen konpetentzien garapena ardatza izango bada. Ikasleen konpetentziak garatzea hezkuntza-sistemaren ardatz denean, zenbait erabaki metodologiko hartu behar izaten dira. Horrela, esate baterako, hizkuntzen i(ra)kaskuntzan, ikuspegi komunikatiboarekin bat datozen metodoetarantz jotzen da. Baina irakaskuntza alor guztietan hartu behar dira erabaki metodologikoak: ikasleen parte hartze ahalik eta aktiboena sustatu behar da. Ikasleek, ikaste prozesuan, dauzkaten ahalik eta ahalmen eta konpetentzia gehien erabili beharko dituzte, hezkuntza-sistemak proposatuko dizkien erronkei aurre egiteko.

Horrela, modan jarriko dira proiektutan oinarritutako ikaskuntza, ikaskuntza dialogikoa, problemetan oinarritutako ikaskuntza, Flipped classroom metodoa, ikasketa kooperatiboa, etab.

Hezkuntza gaitasunen tipologiakAldatu

  • Oinarrizko gaitasunak, gaitasun-giltzak, funtsezko gaitasunak.
  • Gaitasun orokorrak, sortzaileak, askotariko diziplinetakoak.
  • Berariazko gaitasunak edo gaitasun espezifikoak.

Europako Erkidegoen Batzordearen proposamenaren arabera (2005), Oinarrizko Gaitasunak pertsona guztiek bere asebetetze eta garapen pertsonalerako behar dituztenak dira eta, halaber, herritar aktiboak izateko, gizarteratua egoteko edo enplegurako behar direnak. Oinarrizko hezkuntza eta prestakuntzaren ondoren, gazteek gaitasun nagusiak garatuta eduki beharko dituzte; horiek garatzen, mantentzen eta eguneratzen jarraitu beharko dute bizitza osoan zehar, ikaskuntza-irakaskuntza iraunkorraren testuinguruan.

2002an DeSeCoren proposamenarekin osa daiteke: Oinarrizko Gaitasuna izateko "giltza" behar dute izan eta gizarte osorako balio behar dute.

Berariazko gaitasunak edo gaitasun espezifikoak testuinguru jakin batean aplika daitezkeenak dira eta orokorrak, berriz, testuinguru ezberdinetan aplika daitezkeenak. Bai batzuk eta bai besteak oinarrizko gaitasun izan daitezke, beti ere goian aipaturikoa beteko balute. I

Gaitasunetan oinarritutako curriculum ereduakAldatu

  • Gaitasun orokorrak edo zeharkakoa eta diziplina arloko gaitasun espezifikoak bereizten dituzten curriculum ereduak: DESeCo/OCDE, Tunning, Belgika, Danimarka, Alemania, Irlanda, Grezia, Luxenburgo, Herbehereak, Austria, Portugal, Suedia, Erresuma Batua eta Euskal Curriculuma.
  • Curriculum eredu mistoak, zeharkako gaitasunak eta diziplina arloak nahastuz, gaitasun nagusi bezala hartuz: Europako Batzordea, Danimarka, Austria, Portugal, Espainia (LOE), Luxenburgo, Frantzia eta Katalunia.
  • Gaitasun nagusiak eta diziplina arloak bereizten ez dituzten curriculum ereduak: Italia eta Finlandia.

Hezkuntza gaitasunak Europar Batasunaren araberaAldatu

Espainia/LOEren arabera zortzi gaitasunakAldatu

Frantzia/Socle Commun-en arabera zazpi gaitasunakAldatu

  • Frantsesa menderatzea, (ikus komunikazio gaitasuna).
  • Atzerriko hizkuntza bat praktikatzea.
  • Oinarrizko gaitasunak matematikan eta kultura zientifikoan eta teknologian.
  • Informazioaren eta komunikazioaren ohiko teknikak menderatzea.
  • Kultura humanistikoa.
  • Gizarte eta herritar gaitasuna.
  • Autonomia eta iniziatiba.

2007 EAEko Curriculumean aipatzen diren oinarrizko zortzi gaitasunak (175/2007 Dekretua)Aldatu

EAEko 2007ko Curriculumaren, (175/2007; 2007/11/13ko agintea, III. eranskina), 8 gaitasunak:

Oinarrizko gaitasunak[15]Aldatu

a) Zientzia-, teknologia- eta osasun-kulturarako gaitasuna.
b) Ikasten ikasteko gaitasuna.
c) Matematikarako gaitasuna.
d) Hizkuntza-komunikaziorako gaitasuna (ikus komunikazio gaitasuna).
e) Informazioa tratatzeko eta teknologia digitala erabiltzeko gaitasuna. (Izen luzea laburbiltzeko, Gaitasun digital deitzen zaio).
f) Gizarterako eta herritartasunerako gaitasuna.
g) Giza eta arte-kulturarako gaitasuna.
h) Norberaren autonomiarako eta ekimenerako gaitasuna. (Laburbiltzeko Autonomiarako gaitasuna deitu egiten zaio).

Derrigorrezko Eskolaldirako EAEko Curriculumaren arabera bost konpetentziakAldatu

  • Pentsatzen eta ikasten ikastea.
  • Komunikatzen ikastea (ikus komunikazio gaitasuna).
  • Elkarrekin bizitzen ikastea.
  • Norbera izaten ikastea.
  • Egiten eta ekiten ikastea.
UNESCO Europar Batasuna Hezkuntzako Lege Organikoa 2006/2 (LOE)(Espainia)[16] 2007/175 Dekretua (EAE) Errege Dekretua 2014/126 (LOMCE)(Espainia) Zehar-konpetentziak EAEko 2015/236 Dekretuaren arabera Diziplina baitako konpetentziak EAEko 2015/236 Dekretuaren arabera
Heziberri 2020[17] Heziberri 2020[18]
Ezagutzen ikastea Ikasten ikastea Ikasten ikastea Ikasten ikasteko gaitasuna Ikasten ikastea Ikasten eta pentsatzen ikasteko konpetentzia
Egiten ikastea Ekimena eta ekintzaile-espiritua Autonomia eta gizarte-ekimena Norberaren autonomiarako eta ekimenerako gaitasuna Ekimena eta ekintzaile-espiritua Ekimenerako eta pentsatzen ikasteko konpetentzia
Elkarrekin bizitzen ikastea Harremanetarako gaitasun zibikoa Gizarterako eta herritartasunerako gaitasuna Gizarterako eta herritartasunerako gaitasuna Gizarterako konpetentziak eta konpetentzia zibikoak Elkarbizitzarako konpetentzia Gizarterako eta herritartasunerako konpetentzia
Izaten ikastea Autonomia eta gizarte-ekimena Norberaren autonomiarako eta ekimenerako gaitasuna Izaten ikasteko konpetentzia
Ama hizkuntza Hizkuntza-komunikazioa Hizkuntza komunikazio gaitasuna Hizkuntza-komunikazioa Hitzez, hitzik gabe eta modu digitalean komunikatzeko konpetentzia Hizkuntza- eta Literatura komunikaziorako konpetentzia
Atzerriko hizkuntzak Hizkuntza-komunikazioa Hizkuntza komunikazio gaitasuna Hizkuntza-komunikazioa Hitzez, hitzik gabe eta modu digitalean komunikatzeko konpetentzia Hizkuntza- eta Literatura komunikaziorako konpetentzia
Gaitasun digitala Informazioa tratatzeko gaitasuna eta gaitasun digitala Informazioa tratatzeko eta teknologia digitala erabiltzeko gaitasuna Gaitasun digitala Hitzez, hitzik gabe eta modu digitalean komunikatzeko konpetentzia
Matematika, Zientziak eta Teknologia Matematika Matematikarako gaitasuna Gaitasun matematikoa eta Zientziarako eta Teknologiarako gaitasunak Matematikarako konpetentzia
Matematika, Zientziak eta Teknologia Ingurune fisikoaren ezaguera Zientzia-, teknologia- eta osasun- kulturarako gaitasuna Gaitasun matematikoa eta Zientziarako eta Teknologiarako gaitasunak Zientziarako konpetentzia
Matematika, Zientziak eta Teknologia Ingurune fisikoaren ezaguera Zientzia-, teknologia- eta osasun- kulturarako gaitasuna Gaitasun matematikoa eta Zientziarako eta Teknologiarako gaitasunak Teknologiarako konpetentzia
Kultura-kontzientzia eta adierazpena Giza- eta arte-kulturarako gaitasuna Giza- eta arte-kulturarako gaitasuna Kultura-kontzientzia eta adierazpena Arterako konpetentzia
Konpetentzia motorra (sic)

Gaitasunak hezkuntzako ardatz hartzeak zer nolako aldaketak ekarri beharko lituzke EBALUAZIO kontuetan?Aldatu

 
Ikastetxe batean zenbait konpetentzia baloratzeko sortutako kalkulu-orri baten zati baten pantaila-argazkia.
 
Ebaluazioa: ikasle taldeen datuak bateratzea, konparatzea, eboluzioak behatzea.

Ikasleen edukien jabetza baloratzetik ikasleen konpetentziak baloratzera igarotzeko bidean ibili da, azken urteotan, Europako hezkuntza sistema[19].

Dena den, ikasleei banatzen zaizkien kalifikazio-boletinetan, oraindik ere, edukien eta jarreren balorazioak maiz agertzen dira eta konpetentziak maiz ez dira aipatu ere egiten.

Barneko ebaluazioaAldatu

Ikastetxeetan irakasleek ikasleen gaitasunak ebaluatzeko ahaleginak egin dituzte azken urteotan. Ezkerreko irudian irakasle talde batek prestatutako kalkulu orria ikasleen zenbait konpetentzietan erakutsitako maila baloratzeko.

Kanpoko ebaluazioaAldatu

Europako hezkuntza sistemetan eta munduko sistema aurreratuenetan, ebaluazio-probak diseinatu egin izan dira ikasleen konpetentzien jabetze-maila ebaluatzeko. PISA probak, TIMSS, PIRLS probak... EAEn ISEI-IVEIk diseinatu ditu urtetan diagnosi-ebaluazio probak[20].

OharrakAldatu

  1. Gaitasun izena erabiltzen zen, behin eta berriro, esate baterako 175/2007 Dekretuan. Ikus Eusko Jaurlaritza. Hezkuntza, Unibertsitate eta Ikerketa Saila. Berritzegune Nagusia: Oinarrizko gaitasunak EAEko hezkuntza sisteman.
  2. Konpetentzia izena hobetsi dute, esate baterako, 236/2015 Dekretuan. Ikus Eusko Jaurlaritza. Hezkuntza, Unibertsitate eta Ikerketa Saila. 236/2015 Dekretua, abenduaren 22koa, Oinarrizko Hezkuntzaren curriculuma zehaztu eta Euskal Autonomia Erkidegoan ezartzen duena.

ErreferentziakAldatu

  1. Kooperazio eta Hazkunde Ekonomikorako Erakundeak DeSeCo proiektuaren baitan 2002. urtean emandako definizio hau da gehien erabiltzen dena.
  2. (Gaztelaniaz) Coll, César «Las competencias en la educación escolar: algo más que una moda y mucho menos que un remedio» Aula de Innovación Educativa (161. alea): 34-39.
  3. (Katalanez) DeSeCo proiektua: Definició i Selecció de Competèndies proiektuko hitzak nolabait itzuliz. Educar en Competènces (ikus 13. diapositibako definizioa)
  4. Eusko Jaurlaritza. Hezkuntza Saila. Heziberri 2020
  5. «Glosarioa», Heziberri 2020.
  6. Heziberri 2020. Ebaluazio eredua.
  7. «236/2015 dekretua | LH-DBH» www.berrigasteiz.com . Noiz kontsultatua: 2019-10-21.
  8. «Glosarioa», Heziberri 2020.
  9. «Heziberri 2020 Planaren Hezkuntza eredu pedagogikoaren araberako ebaluazio sistema propioa», Heziberri 2020, . Noiz kontsultatua: 2018-10-04.
  10. Eusko Jaurlaritza. Hezkuntza Saila. Heziberri 2020
  11. «Norantz doa berrikuntza?», Hezkuntza Berriztatzea, . Noiz kontsultatua: 2018-06-01.
  12. EAEko Hezkuntza Saila. Berritzegune Nagusia «OINARRIZKO KONPETENTZIAK LANTZEN. Zehar-konpetentziak: metodologia eta ebaluaziorako orientabideak.pdf» Google Docs . Noiz kontsultatua: 2019-10-03.
  13. EAEko Eusko Jaurlaritza - Hezkuntza Saila Heziberri 2020 - Oinarrizko zehar konpetentziak eskuratzeko prozeduren eta jarreren artxiboa . Noiz kontsultatua: 2019-02-19.
  14. Xabier GARAGORRI, Jon-Simon GARTZIA, Xabier MUJIKA, Ibon OLAZIREGI «Prozeduren eta jarreren artxiboa - Google Drive publikoa» drive.google.com . Noiz kontsultatua: 2019-02-19.
  15. Eusko Jaurlaritza. Hezkuntza, Unibertsitate eta Ikerketa Saila. Berritzegune Nagusia: Oinarrizko gaitasunak EAEko hezkuntza sisteman
  16. (Gaztelaniaz)LOE Ley Orgánica de Educación 2006/2
  17. EAEko Heziberri 2020 Plana
  18. EAEko Heziberri 2020 Plana
  19. EAEko Heziberri 2020 egitarauan, esate baterako, oinarrizko konpetentziak eta oinarrizko zehar konpetentziak ebaluatzeko irizpideak argitaratu ziren: Heziberri 2020 Planaren Hezkuntza eredu pedagogikoaren araberako ebaluazio sistema propioa
  20. ISEI-IVEI - Ebaluazioa, . Noiz kontsultatua: 2018-10-04.

Ikus, gaineraAldatu

Kanpo estekakAldatu