Ireki menu nagusia


Zugarramurdi[2] Nafarroa Garaiko ipar-mendebaldeko udalerri bat da. 225 biztanle zituen 2014. urtean. Urdazubi eta Baztan udalerriekin batera, Baztanaldea eskualdea osatzen du, Baztan Bidasoa eskualdearen barnean. Ainhoa, Sara eta Urdazubi herriekin batera Xareta elkartea edo azpieskualdea ere osatzen du.

Zugarramurdi
 Nafarroa Garaia, Euskal Herria
Zugarramurdi. Euskal Herria.jpg
Zugarramurdi udalerriaren irudi orokorra.

Zugarramurdiko bandera

Zugarramurdiko armarria

Administrazioa
Estatua Espainia
Erkidegoa Nafarroako Foru Erkidegoa
Merindadea Iruñeko merindadea
Eskualdea Baztanaldea
Izen ofiziala Escudo de Baztan.svg Zugarramurdi
Alkatea Jesus Mari Agerre Indaburu
(Akelarre)
Posta kodea 31710
INE kodea 31264
Herritarra zugarramurdiar
Kokapena
Koordenatuak 43° 16′ 10″ N, 1° 32′ 30″ W / 43.2693436°N,1.5416354°W / 43.2693436; -1.5416354Koordenatuak: 43° 16′ 10″ N, 1° 32′ 30″ W / 43.2693436°N,1.5416354°W / 43.2693436; -1.5416354
Zugarramurdi hemen kokatua: Nafarroa Garaia
Zugarramurdi
Zugarramurdi
Zugarramurdi (Nafarroa Garaia)
Openstreetmap logo.svg Ikusi OpenStreetMapen
Azalera 5,65 km2
Garaiera 205 metro
Distantzia 75 km Iruñera
Demografia
Biztanleria 225 biztanle
% 49,78 Twemoji 1f6b9.svg  Twemoji 1f6ba.svg % 50,22
Dentsitatea 39,82 biztanle/km²
Hazkundea
(2003-2013)[1]
Red Arrow Down.svg -% 4,35
Zahartze tasa[1] % 22,96
Ugalkortasun tasa[1] ‰ 36,36
Ekonomia
Jarduera tasa[1] % 73,33 (2011)
Genero desoreka[1] % 0 (2011)
Langabezia erregistratua[1] % 7,16 (2013)
Kultura
Euskaldunak % 88,84 (2010)
Euskararen erabilera % 73,5 (2011)
Datu gehigarriak
Webgunea http://www.zugarramurdi.es/

IzenaAldatu

Zugarramurdi toki izenaren jatorria edo esanahia ezin izan da oraingoz ziurtasun osoz zehaztu, baina euskarazkoa dela baieztatu daiteke. Pertsona abizena ere bada.

Historian, agirietan izena beti berdin agertu izan da: Zugarramurdi (1154 eta 1860); Jose Maria Jimeno Jurio, 2004.[3]

Koldo Mitxelenak proposatu zuenez, «zumar doilor ugariko lekua» litzateke esanahi etimologikoa: zumar (Gipuzkoako Zumarraga udalerriaren antzera) + andur («doilor») + -di atzizkia (multzoa, taldea edota ugaritasuna adierazten duen atzizkia). Hortaz, zugarrandurdizugarramurdi litzateke izenaren bilakaera. Baina Mitxelenak berak onartu zuen bere teoria hau frogatuko lukeen antzinako agiririk ez zuela. Euskara batuan zumar esaten da, baina zugar euskalki edo azpieuskalkietan agertzen den aldaera ere bada. Bestalde, -di atzizkia euskal toki izen nahiz abizenetan maiz zuhaitz edo landare izenekin batera agertzen den atzizkia da, esate baterako: Lizardi, Pagadi, Aresti, Gorostidi, Loidi eta abar. Adibidez, Zumardi izenak zumar asko dauden lekua adierazten du.

Mikel Belaskoren arabera, herritarrek eguneroko hizkeran Zugamurdi, Zamurdi edo Zuenburdi ahoskerak erabili ohi dituzte; herriaren izenaren laburdurak, alegia.

GeografiaAldatu

Ingurune naturala eta klimaAldatu

Zugarramurdin, itsas mailatik 137 metro gorago, Nafarroako Foru Erkidegoko Gobernuak 1990ean jarritako estazio meteorologikoa dago.[4]

Udalerri mugakideakAldatu

AuzoakAldatu

Bost auzok osatzen dute udalerria: Azkar, Etxartea, Madaria, Olasur eta Zugarramurdi herrigunea bera.

DemografiaAldatu

Zugarramurdiko biztanleria
 

2008ko erroldaren arabera, Espainiaz kanpoko hamalau etorkin bizi ziren herrian, biztanleriaren %6,09 (Nafarroako batezbestekoaren azpitik).

PolitikaAldatu

2011ko udal hauteskundeakAldatu

2007an bezala, 2011ko udal hauteskundeetan ere Zugarramurdiko alkate Akelarre herri ekimeneko Jesus Maria Agerre Indaburu aukeratu zuten, Akelarrek lortu baitzituen udaleko bost ordezkariak[5].

2007ko udal hauteskundeakAldatu

2007ko udal hauteskundeen ondoren, Zugarramurdiko alkate Akelarre herri ekimeneko Jesus Maria Agerre Indaburu hautatu, Akelarrek lortu baitzituen udaleko bost ordezkariak. Baliogabeko botoak sei izan ziren (emandako boto guztien %4,92) eta boto zuriak sei izan ziren (%5,17). Abstentzioa %43,26 izan zen.

Zugarramurdiko Udala (2007)
Hautetsia Jasotako botoak
Evaristo Mentaberri Mihura (Akelarre) 83
Mikel Pedro Mitxelena Etxehebeste (Akelarre) 72
Jesus Maria Agerre Indaburu (Akelarre) 71
Gonzalo Garmendia Bedialauneta (Akelarre) 67
Lazaro Dainciart Iribarren (Akelarre) 67

UdaletxeaAldatu

Zugarramurdiko udaletxeko idazkaria Urdazubiko idazkari ere bada.

  • HELBIDEA: Lapitztegia kalea, 1

Alkateen zerrendaAldatu

2007-2011 Jesus Mari Agerre Indaburu Akelarre
2011-2015 Jesus Mari Agerre Indaburu Akelarre

KulturaAldatu

EuskaraAldatu

Sakontzeko, irakurri: «Nafar-lapurtera»

JaiakAldatu

Zugarramurdiko bestak abuztuaren 15ean ospatzen dira, Andre Marietan. Bertan egiten da zikiro-jate ospetsua.

ZinemaAldatu

Zugarramurdi udalerrian film hauek girotu dituzte:

Ondasun nabarmenakAldatu

Argazki galeriaAldatu

Ikus, gaineraAldatu

ErreferentziakAldatu

Kanpo loturakAldatu