Ireki menu nagusia

Ratisbona [1] (alemanez: Regensburg, ˈʁeːɡŋ̍sbʊɐ̯k ahoskatua; latinez: Castra-Regina) Alemaniako Bavaria estatu federaleko hiri bat da, Palatinatu Garaiko (Pfalz) hiriburua. Danubio eta Regen ibaien bat-egitean kokaturik, erromatarren garrantzi handiko kokagunea izan zen, muga (Limes Germanicus) defendatzen baitzuen.

Ratisbona
Regensburg
 Alemania
Regensburg 08 2006 2.jpg
Flag of Regensburg.png Wappen Regensburg.svg
Administrazioa
Herrialdea Alemania
Alemaniako estatua Bavaria
Regional district in BavariaPalatinatu Garaia
Alkatea Joachim Wolbergs
Izen ofiziala Regensburg
Jatorrizko izena Regensburg
Posta kodea 93047, 93049, 93051, 93053, 93055 eta 93057
Udal kodea 09362000
Geografia
Koordenatuak 49° 01′ 00″ N, 12° 05′ 00″ E / 49.016666666667°N,12.083333333333°E / 49.016666666667; 12.083333333333Koordenatuak: 49° 01′ 00″ N, 12° 05′ 00″ E / 49.016666666667°N,12.083333333333°E / 49.016666666667; 12.083333333333
Ratisbona hemen kokatua: Alemania
Ratisbona
Ratisbona
Ratisbona (Alemania)
Bavaria R (town).svg
Azalera 80.85 km²
Altuera 343 m
Mugakideak Regensburg Itzuli
Demografia
Biztanleria 150.894 bizt. (2017-12-31)
Dentsitatea 1.866,35 bizt/km²
Etxebizitzak 60.905
Informazio gehigarria
Sorrera 1245 (gregoriar)
Telefono aurrizkia 941
Ordu eremua UTC+01:00 eta UTC+02:00
Hiri senidetuak Aberdeen, Brixen, Clermont-Ferrand, Pilsen, Odesa, Qingdao, Buda Castle Quarter Itzuli eta Tempe (Arizona)
Matrikula R
www.regensburg.de/

HistoriaAldatu

Radasbona hiri germaniarra Erromaren mendeko Castra Regina bihurtu zen, Marko Aurelioren kuartel nagusi.[2] Geroago, Bavariako dukearen mende egon zen. 1207an hiri-gutuna jaso zuen, eta 1245. urtean Inperioko hiri askea izan zen. Hiri oparoa izan zen ibaian zehar egiten zen merkataritzari esker. Erreforma garaian dieta bat izenpetu zen bertan (1541). 1542an, Erreformaren alde jarri zen hiria. Maximiliano II.aren eta printze protestanteen arteko negoziazioak gauzatu ziren 1575ean Rodolfo erromatarra errege izendatzeko eta 1555. urteko Augsburgeko bakearen baldintzak bere horretan uzteko. Saxonia-Weimar-eko Bernardok hartu zuen hiria, eta Inperio santuaren egoitza bihurtu zen 1663. urtetik aurrera. 1684an, Ratisbonako su-etenaren ondorioz, Luis XIV.aren esku geratu zen Estrasburgo. 1809an frantsesek hartu zuten Ratisbona eta Bavariako estatura anexionatu zuten hurrengo urtean.

Ratisbonako dietaAldatu

1541. urtean Karlos V.a enperadoreak katolikoen eta protestanteen arteko batasuna bultzatzeko deitu zuen bilera. Johann Eck, Johann Gropper eta Julius von Pflug teologo katolikoak, eta Philipp Melanchton eta Martin Bucer protestanteak bildu ziren. Hasieran akordioa lortzetik gertu ibili arren, hautsi egin zen bilera. Bost urte geroago saiatu zen enperadorea berriro eta, huts egin ondoren, protestanteen aurkako gerrari ekin zion.

KlimaAldatu

Datu klimatikoak (Ratisbona)
Hila Urt Ots Mar Api Mai Eka Uzt Abu Ira Urr Aza Abe Urtekoa
Batez besteko tenperatura maximoa (°C) 2.6 4.1 10.5 17.3 20.6 24.2 26.3 24.5 20.6 14.4 7.2 2.9 14.6
Batez besteko tenperatura minimoa (°C) -2.6 -2.8 0.1 4.4 8.1 11.8 13.6 12.5 9.3 5.1 1.8 -1.7 5.0
Pilatutako prezipitazioa (mm) 51 34 37 41 76 77 81 79 43 38 45 56 658
Eguzki orduak 44 73 140 194 211 226 240 194 158 105 45 37 1667
Hezetasuna (%) 88 84 78 72 71 71 70 74 79 84 88 89 79
Iturria (1): World Meteorological Organisation[3]
Iturria (2): Alemaniako Meteorologia Zerbitzua[4]

EkonomiaAldatu

Errepideen eta burdinbideen bidegurutze garrantzitsua da. Industria (industria kimikoa, janari-industria, larrugintza, tresneria elektrikoa, automobilgintza, zurgintza) da ekonomia-jarduera nagusia. Turismoak ere garrantzia du.

MonumentuakAldatu

Oso hiri zaharra da, eta garai bateko monumentu ugari gorde ditu. Aipagarriak dira XIII-XVI. mendeetako San Pedro katedrala, San Emerando monasterio erromanikoa (XVIII. mendean berritua), XIV. mendeko udaletxe gotikoa, Danubio ibaia zeharkatzen duen 1135. urteko harrizko zubia, domingotarren komentua (XIII-XIV. m.) eta beste etxe eta jauregi historikoak.

Herri eta hiri senidetuakAldatu

ErreferentziakAldatu

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Ratisbona  
  1. Euskaltzaindia - 157. araua
  2.   BeerAdvocate Iron Age Braumeisters of the Teutonic Forests .
  3.   World Weather Information Service – Regensburg 2011ko ekaina .
  4.   2015ko martxoa .
  5. (Ingelesez)  Aberdeen City Council Who is Aberdeen twinned with? .
  6. (Frantsesez)  National Commission for Decentralised cooperation Délégation pour l’Action Extérieure des Collectivités Territoriales (Ministère des Affaires étrangères) .