Qingdao (txinera sinplifikatuz: 青岛, txinera tradizionalez: 青島; pinyineraz: Qīngdǎo), Shandongeko probintzian kokatua. Guztira, 7.311.200 biztanle inguru dauzka horietatik 2.584.000 inguru erdigunean bizi direlarik. Qingdaok 10.654 kilometro karratuko azalera dauka.

Qingdao
Azpiprobintzia mailako hiria
青岛湾夜景.jpg
Administrazioa
Estatu burujabe Txinako Herri Errepublika
Txinako probintziaShandong
Izen ofiziala 青岛市
Циндао
Специальный город Циндао
Циндао
Специальный город Циндао
Циндао
Posta kodea 266000
Geografia
Koordenatuak 36° 07′ 00″ N, 120° 24′ 00″ E / 36.1167°N,120.4°E / 36.1167; 120.4Koordenatuak: 36° 07′ 00″ N, 120° 24′ 00″ E / 36.1167°N,120.4°E / 36.1167; 120.4
Qingdao in NEA.svg
Azalera 11282 km²
Altuera 0 m
Demografia
Biztanleria 5.775.000 (2016)
Green Arrow Up.svg3.019.500 (2007)
Dentsitatea 511,88 bizt/km²
Informazio gehigarria
Telefono aurrizkia 0532
Ordu eremua UTC+08:00
Hiri senidetuak Paderborn, Vila Velha, Rijeka, Vitória, Ness Ziona (en) Itzuli, Brest, Klaipėda, Ratisbona, Ramat Gan (en) Itzuli, Long Beach, San Petersburgo, Perm, Auckland, Txiang Mai, Pattaya, Wilhelmshaven, Odesa, Wuppertal eta Vigo
english.qingdao.gov.cn

Inguru naturala eta kokapenaAldatu

 
Lu Xun parkearen ikuspegia.

Hiria, Shandong penintsularen hegoaldean dago, gune nahiko lauean. Dena den, hiritik ez oso urrutik 1.000 metrotik gorako mendiak daude (altuenak 1.133 metro dauzka). Hiriaren %15,5a gune menditsua da. Qingdaok 730,64 kilometroko kostaldea dauka, eta inguruetatik bost ibai igarotzen dira.

Azpiprobintzia mailako Qingdao hiriaren mugakideak honakoak dira: Itsaso Horia hego-ekialdean, Yantai iparralde eta ekialdean, Weifang mendebaldean, eta Rizhao hego-mendebaldean.

KlimaAldatu

Txina ekialdeko hiri gehienetan bezala, Qingdaoko klima ere, Asiako montzoiak baldintzaturik dago. Hilabeterik euritsuenak udakoak izaten dira (montzoiak iraun bitartean). Neguak nahiko hotzak dira, eta abendutik otsailera elurra jausten da egun batzuetan.

      Datu klimatikoak (Qingdao)      
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura maximoa (°C) 2.8 4.6 9.0 15.0 20.3 23.7 27.1 28.4 25.3 19.8 12.3 5.7 16.2
Batez besteko tenperatura minimoa (°C) −3.3 −1.9 2.3 7.9 13.2 17.8 22.2 23.0 18.9 13.1 5.9 −0.5 9.9
Pilatutako prezipitazioa (mm) 11.3 12.1 21.4 34.6 54.9 84.0 142.1 151.1 62.7 48.2 27.9 11.8 662.1
Prezipitazio egunak (≥ 0.1 mm) 3.1 3.7 4.7 6.7 7.5 9.4 12.4 10.2 6.5 6.1 4.7 3.4 78.4
Eguzki orduak 186.0 180.8 220.1 222.0 244.9 219.0 182.9 223.2 219.0 220.1 189.0 182.9 2489.9
Iturria (1): China Weather (1971−2000) [1]
Iturria (2): Hong Kong Observatory (eguzkia bakarrik, 1961−1990) [2]

HistoriaAldatu

Qingdaon duela 6.000 urteko giza aztarnak aurkitu dira. Dongyi herria, Txinaren sortzearen aurreko herri aitzindarietako bat, Qingdaon bizi zela uste dute adituek. Dongyi herriak, Dawenkou, Longshan eta Dongyeshi kulturak sortu zituzten ondorengo mendeetan. Kristo aurreko 770. urtearen inguruan Jimo izeneko herria sortu zen, eta berehala Shandong eskualdeko bigarren herririk handiena bihurtu zen. Qingdao gaur egun ezartzen den gunea, Qing Dinastiak gobernatu zuen eta hiria Jiao'ao (胶澳) izena zeukan.

1891ean Qing gobernuak, hiriaren defentsak sendotu zituzten arren, urte batzuk beranduago, 1898an, Alemaniako ejerzitoko gizonek Qingdao eta inguruko badiaren jabe egin ziren. Alemaniako kolonia gisa, herriak garapen handia izan zuen, eta Alemaniako itsas ejerzitoak zuzenean gobernatu zuen hiria. Alemaniarrek hirian urte gutxi eman zituzten arren, eragina izan zuten hiriko hainbat guneetan, eta horrela gaur egun, Alemaniako arkitekturaren hainbat aztarna aurki daitezke Qingdaoko hainbat tokitan.

Qingdao gaur egun Txinako Herri Errepublikako manufaktura gune erraldoia da. 1990eko hamarkadatik aurrera, hazkunde eta garapen itzelak jasan ditu. Finantza barruti zaharraren ekialdean bulego dorre berriak eraiki dira, hiriko enpresen hazkundearen adierazgarri. Hiriaren kanpoaldean, industrialde handiak daude, kimikagintza, eta bestelako sektoreetako enpersak biltzen dituztenak.

Banaketa administratiboaAldatu

 
Qingdaoko barruti eta hirien mapa.
Sakontzeko, irakurri: «Qingdaoren banaketa administratiboa»

Hirigunea osatzen duten barrutiak:

Erdigunearen inguruko barruti eta hiriak:

Demografia eta biztanleriaAldatu

2006. urtearen amaieran, zortzi milioi biztanle inguru bizi ziren hirian (erdigunea eta inguruko nekazal guneak kontutan hartuz). Hirigunean berez bizi den biztanleria 3 milioikoa da. Urteroko jaiotzak 76.000 inguru dira, jaiotza-tasa 10,15 da mila biztanleko, eta heriotza-tasa 6,32 mila biztanleko.

Hiriko etniarik ugariena Han etnia da, biztanleriaren %99,8a, gainontzeko biztanleria, 38 etnia ezberdinek osatzen dute, horien artean, 80.000 koreatar (2007 amaierako datuen arabera).

EkonomiaAldatu

Hiritarren batez besteko BPGa 7.616 dolarrekoa zen 2008an. Azken urteetan, Barne Produktu Gordina %16 hazi da batez beste urtero, eta nahiz eta 2008an hasitako krisialdi ekonomikoarekin batera, hazkundea asko moteldu den, Txinako Herri Errepublikako hazkundearen gainetik dago oraindik ere. Hiriko enpresek, manufaktura eta bestelako produktuak ekoizten dituzte. Hiriko enpresarik famatuena Tsingtao garagardoa ekoizten duen upategia da. Upategia alemaniarek sortu zuten 1903an hiriaren kontrola izan zuten garaian.

IndustrialdeakAldatu

Hirigunearen inguruan hainbat industrialde dauden arren, garrantzitsuenak honakoak dira:

  • Qingdaoko garapen ekonomiko eta teknologikorako gunea
  • Qingdaoko merkataritza askerako gunea
  • Qingdaoko teknologia berrien industria gunea

AzpiegiturakAldatu

Sakontzeko, irakurri: «Jiaozhou Badiako zubia»

Jiaozhou Badiako zubia Qingdaoko badia zeharkatuko duen 35 kilometro inguruko zubia da. Eraikuntza lanak 2010. urtean amaitzen direnerako, Txinako Herri Errepublikako eta munduko zubirik luzeenetakoa izango da.

AireportuaAldatu

Sakontzeko, irakurri: «Qingdao Liuting Nazioarteko Aireportua»

MetroaAldatu

Sakontzeko, irakurri: «Qingdaoko metroa»

PortuaAldatu

Sakontzeko, irakurri: «Qingdaoko portua»

Ondasun nabarmenakAldatu

  • Zhan Qiao kaia 栈桥)
  • Quingdao Txiki uhartea (小青岛)
  • Tian Hou Tenplua (天后宫)

Hiri senidetuakAldatu

Qingdao ondorengo hiriekin senidetuta dago:

Ikus, gaineraAldatu

ErreferentziakAldatu

  1. 青岛城市介绍. Weather.com.cn . Noiz kontsultatua: 2011-06-01.
  2. Climatological Normals of Qingdao. Hong Kong Observatory . Noiz kontsultatua: 2010-04-10.
  3. (Ingelesez) Dallas Economic Development - Qingdao. . Noiz kontsultatua: 2018-08-19.

Kanpo estekakAldatu