Leaburu Gipuzkoako ekialdean eta Tolosaldeako eskualdean dagoen landa-udalerri euskalduna da, UEMA mankomunitatearen kidea dena.

Leaburu
 Gipuzkoa, Euskal Herria
Leaburu, Basque Country.jpeg
Leaburu.

Leaburuko armarria

Administrazioa
Estatua Espainia
Erkidegoa Euskal Autonomia Erkidegoa
Lurraldea Gipuzkoa
Eskualdea Tolosaldea
Izen ofiziala Leaburu
Alkatea Dña. Maria Luisa Uzcudun Echenagusia (en) Itzuli
Posta kodea 20491
INE kodea 20050
Herritarra leaburuar
Kokapena
Koordenatuak 43° 07′ 00″ N, 2° 03′ 00″ W / 43.116666666667°N,2.05°W / 43.116666666667; -2.05Koordenatuak: 43° 07′ 00″ N, 2° 03′ 00″ W / 43.116666666667°N,2.05°W / 43.116666666667; -2.05
Azalera 5,90 km2
Garaiera 325 metro
Distantzia 28 km Donostiara
Demografia
Biztanleria 360 biztanle (2016)
(Red Arrow Down.svg -4)
Dentsitatea 61,02 biztanle/km²
Hazkundea
(2003-2013)[1]
Red Arrow Down.svg -% 3,47
Zahartze tasa[1] % 19,21
Ugalkortasun tasa[1] ‰ 0
Ekonomia
Jarduera tasa[1] % 76,6 (2011)
Genero desoreka[1] % 7,27 (2011)
Langabezia erregistratua[1] % 10,17 (2013)
Kultura
Euskaldunak[1] % 83,52 (2010)
Euskararen erabilera[2] % 62,8 (2011)
Datu gehigarriak
Sorrera 1845. urtea

360 biztanle zituen 2016. urtean.

GeografiaAldatu

MugakideakAldatu

Iparraldean Ibarra eta Belauntza, hegoaldean Altzo eta Lizartza, ekialdean Gaztelu eta mendebaldean Tolosa udalerriak mugakide ditu.

AuzoakAldatu

Bi auzo nagusitan banatuta dago herria: Alde batetik Leaburu jatorrizko herrigunea da, landa-girokoa eta parrokia-eliza eta udaletxearen aldean bildutakoa. Bestetik, Txarama Araxeseko ibarrean dago. Jatorriz, Oletako zubiaren inguruan zeuden baserriek osatzen zuten, Altzorako bidean. XIX. mendean paper-fabrika sortu zuten ibaiaren ondoan eta horrek lan egitera jendea erakarri zuen.

Gaur egun, herriak Leaburu-Txarama izena batzuetan hartzen du.

Inguru naturalaAldatu

Araxes ibaiak udalerria zeharkatzen du Lizartzatik etorrita eta Tolosarako bidean, Erroispe mendiaren magalean.

HistoriaAldatu

1374an Tolosarekin bat egin zuen, eta 1845 arte lotura mantendu zuten.

Azkenik, 1966 urtean Gaztelu herriarekin batu zen Leaburu-Gaztelu udalerria osatzeko, baina 1995 urtean banandu eta udalerri bereizia osatu zuen berriro.[3]

AzpiegiturakAldatu

KirolaAldatu

  • Ttxonttxorpe pilotalekua[4]

KulturaAldatu

DemografiaAldatu

2019an 363 biztanle zituen, horietatik %21,76k 65 urte edo gehiago zituen. Atzerrian jaiotakoak %12,4 ziren.[7]

Leaburuko biztanleria
1970etik 1991rainoko datuak Leaburu-Gaztelukoak dira.
Datu-iturria: www.ine.es

EuskaraAldatu

Leaburuko Maria Albizturren[8] testigantza, Leaburuko eskolaren eta maistraren ingurukoa. Euskal Herriko Ahotsak[9][10] proiekturako egindako elkarrizketa, ahozko ondarea jaso eta zabaltzeko.

Leaburuko[11] euskara gipuzkeraren[12] aldaera bat da, erdiguneko gipuzkeraren[13] azpieuskalkian kokatzen den Tolosaldeko euskara[14], hain zuzen. %83.53 da herriko biztanleria euskalduna, eta %62.8 euskararen erabilera.

PolitikaAldatu

2011ko udal hauteskundeakAldatu

2011ko maiatzaren 22ko hauteskundeetako emaitzen ondorioz Leaburuko alkatea Bilduko Maria Luisa Uzkudun Etxenagusia izan zen.

Leaburuko udalbatza

Alderdia

Leaburuko Udalbatza

Zinegotziak Boto kopurua
Bildu
4 / 7
137 (% 54,8)
Bide Berriak
3 / 7
110 (% 44)
Datuen iturria: Hauteskundeen emaitzak euskadi.net webgunean

2015eko udal hauteskundeakAldatu

2015eko udal hauteskundeetan hauek izan ziren emaitzak: EH Bilduk 109 boto. Leaburuko independenteek (Bide Berriak) 94 boto.[15] Luixa Uzkundun (EH Bildu) izendatu zuten alkate.[16][17]

2019ko udal hauteskundeakAldatu

2019ko udal hauteskundeetan hauek izan ziren emaitzak: EH Bilduk 117 boto. Leaburuko independenteek 77 boto.[18] Joxe Ramon Eizagirre izendatu zuten alkate.[19][20]

Alkateen zerrendaAldatu

2019 Joxe Ramon Eizagirre (EH Bildu)
2015 Maria Luisa Uzkudun (EH BIldu)
2011 Maria Luisa Uzkudun (Bildu)
2007 Mari Kruz Agirre (Bide Berriak)
2003 Jose Kruz Goñi (Kimu Berriak)
1999 Jose Kruz Goñi (EH)
1995 Jose Kruz Goñi (HB)

EkonomiaAldatu

2017an honela banatzen ziren sektore ekonomikoak: Lehen sektorea BEGaren %2,1. Bigarren sektorea %48,5. Hirugarren sektorea %43,7. Eraikuntza %5,8.[7]

KulturaAldatu

JaiakAldatu

Ekainaren 29an herriko jaiak ospatzen ditzute, San Pedroak.

Ondasun nabarmenakAldatu

Leaburuar ezagunakAldatu

Argazki galeriaAldatu

ErreferentziakAldatu

  1. a b c d e f g Euskal Herriari Begira. Udalbiltza.
  2. «UEMA-Atlasa» Euskararen erabilera (UEMA).
  3. «Historia» Leaburutxarama . Noiz kontsultatua: 2020-05-09.
  4. «TTXONTTXORPE PILOTALEKUA - Kirol instalazioen errolda - Censo de instalaciones deportivas · Eusko Jaurlaritza - Gobierno Vasco» instalazioak.euskalkirola.com . Noiz kontsultatua: 2020-05-09.
  5. a b «Udalaren zerbitzuak» Leaburutxarama . Noiz kontsultatua: 2020-05-09.
  6. «Leaburu - Udal Liburutegia» www.euskadi.eus 2017-11-30 . Noiz kontsultatua: 2020-05-09.
  7. a b «Web Eustat. Leaburuko datu estatistikoak» eu.eustat.eus . Noiz kontsultatua: 2020-05-09.
  8. «Albizu Irizar, Maria - Ahotsak.eus» ahotsak.eus . Noiz kontsultatua: 2018-09-27.
  9. «Ahotsak.eus, Euskal Herriko hizkerak eta ahozko ondarea» www.ahotsak.eus . Noiz kontsultatua: 2018-09-27.
  10. «Leaburuko eskolara eguraldi txarra egiten zuenean bakarrik - Ahotsak.eus» ahotsak.eus . Noiz kontsultatua: 2018-09-27.
  11. «Leaburu - Ahotsak.eus» ahotsak.eus . Noiz kontsultatua: 2018-09-10.
  12. «Erdialdekoa - Gipuzkera - Ahotsak.eus» ahotsak.eus . Noiz kontsultatua: 2018-09-10.
  13. «Erdigunekoa (G) - Ahotsak.eus» ahotsak.eus . Noiz kontsultatua: 2018-09-10.
  14. «Tolosaldekoa - Ahotsak.eus» ahotsak.eus . Noiz kontsultatua: 2018-09-10.
  15. www.euskadi.eus . Noiz kontsultatua: 2020-05-09.
  16. «EH Bilduk irabazi du Leaburun - Leaburu-txarama» Tolosaldeko ataria . Noiz kontsultatua: 2020-05-09.
  17. «Luixa Uzkudun: «Herritarrei emandako hitza betetzera joan gara» - Leaburu-txarama» Tolosaldeko ataria . Noiz kontsultatua: 2020-05-09.
  18. www.euskadi.eus . Noiz kontsultatua: 2020-05-09.
  19. «Joxe Ramon Eizagirre, Leaburu-Txaramako alkateari elkarrizketa - Leaburu-txarama» Tolosaldeko ataria . Noiz kontsultatua: 2020-05-09.
  20. «Joxe Ramon Eizagirre, alkatetzara - Leaburu-txarama» Tolosaldeko ataria . Noiz kontsultatua: 2020-05-09.
  21. «Leaburu» turismoa.euskadi.eus 2006-10-16 . Noiz kontsultatua: 2020-05-09.

Ikus, gaineraAldatu

Kanpo estekakAldatu

Euskarazko Wikipedian bada atari bat, gai hau duena:
Gipuzkoa