Joana Arc-ekoa

gudari frantziarra

Joana Arc-ekoa,[1] frantsesez Jeanne d'Arc —/ʒan daʁk/ ahoskatua— (Domrémy, Bar, 1412 aldean - Rouen, 1431ko maiatzaren 30a), Orleansko dontzeila —frantsesez la Pucelle d'Orléans— ezizenez ere ezaguna, Frantziako heroi nazionala eta Eliza Katolikoaren santua da. Laborari etxe batean jaio zen; eta, Jainkoaren mezulari gisa, garaipenera eraman zuen Frantziako armada, ingeles osteen aurka, Ehun Urteko Gerran.

Joana Arc-ekoa
Contemporaine afb jeanne d arc.png
Bizitza
JaiotzaDomrémy-la-Pucelle, 1412
Herrialdea Frantziako Erresuma
Lehen hizkuntzafrantses ertaina
HeriotzaRouen1431ko maiatzaren 30a (18/19 urte)
Heriotza moduaheriotza zigorra: sutan errea
HiltzaileaGeoffroy Thérage
Familia
AitaJacques d'Arc
AmaIsabelle Romée
Anai-arrebak
Hezkuntza
Hizkuntzakfrantses ertaina
Jarduerak
Jarduerakmilitarra eta oroitzapen-idazlea
Jasotako sariak
Santutegia
Maiatzaren 30
Zerbitzu militarra
Graduaezezaguna
Parte hartutako gatazkakEhun Urteko Gerra
Orléansko setioa
Battle of Jargeau (en) Itzuli
Battle of Meung-sur-Loire (en) Itzuli
Battle of Beaugency (en) Itzuli
Battle of Patay (en) Itzuli
March to Reims (en) Itzuli
Siege of Paris (en) Itzuli
Siege of Saint-Pierre-le-Moûtier (en) Itzuli
Siege of La Charité (en) Itzuli
Siege of Compiègne (en) Itzuli
Sinesmenak eta ideologia
ErlijioaErromatar Eliza Katolikoa

Musicbrainz: 511c0e77-5d1c-4c47-a7e7-7dd9e43afe22 Songkick: 241937 Find a Grave: 22152 Edit the value on Wikidata
Jeanne d'Arc signature 16 mars 1430.svg
Joana Arc-ekoa, XV. mendeko miniatura batean.

BizitzaAldatu

Tradizioak dioenez, Mikel goiaingeruaren, Santa Katalinaren eta Santa Margaritaren ahotsei jarraituz, 17 urte besterik ez zuela, Karlos VII.a Frantziakoa konbentzitu zuen ingelesak kanporatzeko gai zela, eta Karlosek bere armadaren buruzagitza eman zion Orléansko setioan. Frantses osteen gidari, ingelesak menderatu zituen Orléansen (1429ko maiatzean), Patayko guduan eta beste hainbat borrokatan; ondoren, errege koroatu zuen Karlos VII.a Reims hirian.

1430eko maiatzaren 23an, Compiègnen, borgoinarren alderdiak —ingelesen aliatua zen frantses nobleen talde batek— preso hartu zuen, eta ingelesen esku utzi.[2] Ingelesen aldeko Pierre Cauchon gotzainak epaiketara eraman zuen, hainbat akusazio eginda.[3] Cauchonek Arc-ekoa errudun zela epaitu zuen, eta bizirik erre zuten hurrengo urtean Rouenen, 1431ko maiatzaren 30ean.

XV. mendean berean onartu zuen Eliza Katolikoak Joana Arc-ekoaren zuzentasuna, eta santu egin zuen Benedikto XV.a aita santuak 1920an; maiatzaren bigarren igandea du bere eguna. Joana Arc-ekoa benetan bizi izan zela zalantzarik gabekoa den arren, eztabaida ugari piztu da haren ibilaldiei buruzko kontakizunen inguruan, ea egiazkoak diren ala ez. Frantses izatearen sinbolo nagusietako bat da gaur egun.

ErreferentziakAldatu

  1. EIMA: Eskola-liburuetako onomastikaren, gertaera historikoen eta artelanen izenak. Zerrendak.
  2. (Frantsesez) «Le procès de Jeanne d'Arc» justice.gouv.fr (Noiz kontsultatua: 2019-03-24).
  3. (Ingelesez) Pernoud, Régine. (1982). Joan of Arc By Herself And Her Witnesses. Scarborough House, 179, 220–22 or. ISBN 0812812603..
Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Joana Arc-ekoa  
  Artikulu hau Frantziako biografia baten zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.