Chiang Kai-shek

Chiang Kai-shek (Ningpo, Txe-Kiang, 1887ko urriaren 31 – Taipeh, 1975eko apirilaren 5) Txinako militar, politikaria eta estatuburua izan zen.

Chiang Kai-shek
Jiang Jieshi2.jpg
ROC Office of the President Emblem.svg
Txinako Errepublikako presidente

1950eko martxoaren 1a - 1975eko apirilaren 5a
Li Zongren (en) Itzuli - Yen Chia-kan (en) Itzuli
Hautetsia: 1948 Republic of China presidential election (en) Itzuli, 1954 Taiwan presidential election (en) Itzuli, 1960 Taiwan presidential election (en) Itzuli, 1966 Taiwan presidential election (en) Itzuli, 1972 Taiwan presidential election (en) Itzuli
ROC Office of the President Emblem.svg
Txinako Errepublikako presidente

1948ko maiatzaren 20a - 1949ko urtarrilaren 21a
← baliorik ez - Li Zongren (en) Itzuli
Hautetsia: 1948 Republic of China presidential election (en) Itzuli
President of the Executive Yuan (en) Itzuli

1947ko martxoaren 1a - 1947ko apirilaren 18a
T. V. Soong (en) Itzuli - Zhang Qun (en) Itzuli
member of the 1st National Assembly of the Republic of China (en) Itzuli

1947 - 1975eko apirilaren 5a
Hautetsia: 1947 Republic of China National Assembly election (en) Itzuli
Chairman of the National Government of China (en) Itzuli

1943ko ekainaren 1a - 1948ko maiatzaren 20a
Lin Sen (en) Itzuli - baliorik ez →
President of the Executive Yuan (en) Itzuli

1939ko abenduaren 11 - 1945eko ekainaren 4a
H. H. Kung (en) Itzuli - T. V. Soong (en) Itzuli
member of the Constituent National Assembly (en) Itzuli

1936 - 1946
President of the Executive Yuan (en) Itzuli

1935eko abenduaren 16a - 1938ko urtarrilaren 1a
Wang Jingwei - H. H. Kung (en) Itzuli
Military Affairs Commission (en) Itzuli chairperson (en) Itzuli

1931ko abenduaren 15a - 1946ko maiatzaren 31
← baliorik ez - baliorik ez →
President of the Executive Yuan (en) Itzuli

1930eko azaroaren 24a - 1931ko abenduaren 15a
T. V. Soong (en) Itzuli - Chen Mingshu (en) Itzuli
Chairman of the National Government of China (en) Itzuli

1928ko urriaren 10a - 1931ko abenduaren 15a
Tan Yankai (en) Itzuli - Lin Sen (en) Itzuli
Bizitza
Izen osoa 瑞元
Jaiotza Xikou (en) Itzuli1887ko urriaren 31
Herrialdea Qing dinastia  (1887ko urriaren 31 -  1912)
Txinako Errepublika (1912–1949)  (1912 -  1949)
 Taiwan  (1949 -  1975eko apirilaren 5a)
Talde etnikoa Txinatarra
Heriotza Taipei1975eko apirilaren 5a (87 urte)
Hobiratze lekua Cihu Mausoleum (en) Itzuli
Heriotza modua berezko heriotza: gibeleko minbizia
Familia
Aita Chiang Zhao-cong
Ama Wang Caiyu
Ezkontidea(k) Mao Fumei  (1901 -  1927)
Yao Yecheng  (1911 -  1927)
Chen Jieru  (1921 -  1927)
Soong May-ling  (1927 -  1975eko apirilaren 5a)
Seme-alabak
Anai-arrebak
Familia
Leinua family of Chiang Kai-shek (en) Itzuli
Hezkuntza
Heziketa Baoding Military Academy (en) Itzuli
Hizkuntzak txinera
Wu txinera
Jarduerak
Jarduerak politikaria eta gudaria
Jasotako sariak
Zerbitzu militarra
Adar militarra Japoniako Armada Inperiala
Gradua Máximo general (en) Itzuli
Parte hartutako gatazkak Bigarren Txina-Japonia Gerra
Txinako Gerra Zibila
Sinesmenak eta ideologia
Erlijioa kristautasuna
Metodismoa
Alderdi politikoa Kuomintang
Chiang Kaishek signature.svg

BizitzaAldatu

Funtzionario baten semea zen. 1906an Akademia Militarrean sartu zen eta urtebete geroago Sun Yat-Sen ezagutu zuen Tokion. 1911n mantxuen dinastia egotzi zuen iraultzan parte hartu zuen. 1923an estatu nagusiko buru izan zen Sun Yat-Senek Kantonen eratu zuen gobernuan. Sun Yat-senen heriotzaren ostean (1925), Kuomintang alderdiaren buru bihurtu zen. Komunisten aurka gogor ekin zion, 1927an Shanghaiko hilketarekin amaituz. Herrialdea batzeko asmoz, gerra-jauntxoen aurkako borrokaren liderra ere izan zen. Garaipena lortuta, Txinako Errepublikako gobernuburu bihurtu zen 1928an. Errepublikako lehendakari hautaturik, 1931n diktadura militarra ezarri zuen. Berriro komunistei eraso zien, hauek 1934an Ibilbide Luzea deitua egitera behartuz.

1937an japoniarrak Txinaz jabetzeko mehatxuak komunistekin fronte nazionala osatzera behartu zuen. Japoniarren okupazioaren denboran bere errejimenak eskuin muturrerantz jo zuen.

Gerra amaitu ondoren, 1946ko udaberrian eraso orokorra jo zuen komunisten aurka. 1949ko abuztuan, komunistak lurralde osoaz jabeturik, boterea galdu eta Taiwan-era alde egin behar izan zuen.

Uharte hartan Txina Nazionalista izeneko errepublika eratu zuen Estatu Batuen laguntza militar eta ekonomikoarekin. Hil artean lehendakari hautatua izan zen 1950, 1954, 1960, 1966 eta 1972. urtean. Hor, hil arte (1975) jarraitu zuen Txinako Errepublikako presidentearen titulua eramaten.

ErreferentziakAldatu

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Chiang Kai-shek