Ireki menu nagusia
Ohar medikoa
Oharra: Wikipediak ez du mediku aholkurik ematen. Tratamendua behar duzula uste baduzu, jo ezazu sendagilearengana.

Prostatako minbizia gizonezko guruin horretan garatzen den tumore mota da, anatomia patologikoaren arabera adenokartzinoma dena.

Prostatako minbizi
Prostatelead.jpg
Deskribapena
Mota male reproductive organ cancerra Itzuli, prostatako gaixotasuna
prostate neoplasma Itzuli
Espezialitatea Onkologia
Azterketa medikoa Kallikrein related peptidase 3 Itzuli, Positroi-igorpenaren bidezko tomografia, ekografia
prostate cancer screening Itzuli
Asoziazio genetikoa MSMB Itzuli, KLK3 Itzuli, EBF2 Itzuli, CEP152 Itzuli, UPF2 Itzuli, DNAH12 Itzuli, BAIAP2L1 Itzuli, RNASE9 Itzuli, ANK2 Itzuli, TSEN2 Itzuli, EVC Itzuli, TNRC6B Itzuli, ANXA13 Itzuli, ABLIM1 Itzuli, TMTC2 Itzuli, TNC Itzuli, ZNF280B Itzuli, ACOXL Itzuli, EPHA10 Itzuli, KIF13A Itzuli, SPATA16 Itzuli, ZBTB38 Itzuli, TERT Itzuli, FGF10 Itzuli, CCHCR1 Itzuli, MLPH Itzuli, BIK Itzuli, FSHR Itzuli, TTC7A Itzuli, PTGFRN Itzuli, LRP1B Itzuli, AOPEP Itzuli, GLI2 Itzuli, CNNM3 Itzuli, FOXP4 Itzuli, HNF1B Itzuli, THADA Itzuli, ITGA6 Itzuli, PDLIM5 Itzuli, SLC22A3 Itzuli, LMTK2 Itzuli, EHBP1 Itzuli, CTBP2 Itzuli, JAZF1 Itzuli, CTDSPL Itzuli, PKHD1 Itzuli, HAPLN1 Itzuli eta RNASEL Itzuli
Tratamendua
Erabil daitezkeen botikak ethinylestradiol Itzuli, finasteride Itzuli, flutamide Itzuli, mitoxantrone Itzuli, chlorotrianisene Itzuli, etoposide Itzuli, nilutamide Itzuli, bicalutamide Itzuli, diethylstilbestrol Itzuli, cisplatin Itzuli, Estradiol, leuprolide Itzuli, Estramustine Itzuli, hydroxyurea Itzuli, aminoglutethimide Itzuli, goserelin acetate Itzuli, doxorubicin hydrochloride Itzuli, cyproterone acetate Itzuli, zoledronic acid Itzuli, radium ra-223 dichloride Itzuli, cabazitaxel Itzuli eta nilutamide Itzuli
Identifikatzaileak
GNS-10-MK C61
GNS-9-MK 185
GNS-10 C6161.
GNS-9 185185
OMIM 176807, 300147, 300704, 601518, 602759, 608656, 608658, 609299, 609558, 610321, 610997, 611100, 611868, 611928, 611955, 611958 eta 611959
DiseasesDB 10780
MedlinePlus 000380
eMedicine 000380
Disease Ontology ID DOID:10283

50 urtetik gorako pertsonengan agertu ohi da, eta gaur egun herrialde garatuetan gizonezkoengan ikusten diren minbizi mota ohikoenen artean dugu, EAEn adibidez sarrien antzemandako hirugarrena da.

Gaixotasun hau lehenengo aldiz 1853an deskribatu zuten, eta prostatako lehendabiziko ebakuntza 1904an egin zuten AEBetan.

EragileakAldatu

Zehazki minbizi mota honen eragileak zeintzuk diren oraindik argi ez dagoen arren, faktore batzuk identifikatuta daude. Adina lehenengoa da, lehen esan bezala 50 urtetik gora agertzen da normalean eta diagnostikoaren momentuan batez besteko adina 70 urtekoa izaten da.

Beste eragile batzuk geneak, elikadura, bizimodua eta sendagai batzuk dira.

Zeinu eta sintomakAldatu

Hasierako fasean askotan sintomarik ematen ez badu ere, ondoko hauek agertu daitezke: gernu egite sarria (batik bat gauez), gernuaren jario tinkoa hasteko edo mantentzeko zailtasunak, hematuria eta disuria. Halaber, funtzio sexualaren asaldurak ekar ditzake, ugaltze-aparatuarekin lotuta dagoenez.

Minbizi aurreratua gorputzeko beste atal batzuetara zabal daiteke eta bertan lotutako sintomak eragitea, ohikoena hezurretako mina, normalean ornoetan, pelbisean eta saihetsetan. Halaber bizkarrezur-muina estutuz gero hanketako ahulezia eta mina eta gernu eta eginkari inkontinentzia sortu ditzake.

DiagnosiaAldatu

Arestian aipatutako sintomez gain, eta bereziki hauek agertzen ez direnean, miaketa fisikoak oso paper garrantzitsua dauka prostatako minbiziaren diagnosian. Zehazki ondeste-haztapen edo ukipen delakoa teknika zaharra bezain erabilgarria da, eta prostataren tamaina eta lesio susmagarriak antzemateko oso lagungarria da. Teknika erraza da, ipurtzuloaren bidez medikuak hatz erakuslea sartzea eta prostata ukitzea besterik ez baita, baina gaixoarentzat sarritan deserosoa eta batzuetan mingarria da.

Bestela, odolean PSA (Prostate Specific Antigen) izeneko markatzailearen neurketa oso zabaldu eta erabilgarria da, eta susmo txarrak handiak izanez gero biopsia egitea proba diagnostiko nagusia izango da. Azken honen albo-ondorioak hematuria eta gernu-infekzioak izan daitezke, baina kasu ia guztietan diagnostiko zehatza eman ahal izaten du.

Azkenik, OTA edo eskanerra eta hezurretako gammagrafia teknikarik ohikoenak dira metastasiak diagnostikatzeko.

PrognosiaAldatu

 
Heriotza-tasak munduan zehar, kolore gorri ilunagoak altuenak izanda.

Gizonaren adina, osasun egoera orokorra, metastasien presentzia edo gabezia, tumorearen ezaugarri mikroskopikoak (Gleasonen eskalaren arabera 10 estadio edo maila daude larritasunari dagokionez) eta hasierako tratamenduari erantzuna eragile pronostiko garrantzitsuak dira.

Tumore ohikoa da eta beraz hilkortasun-tasa orokorra altua da, baina fase aurreratuetan egon ezean biziraupen-tasa nahikoa garaiak izan daitezke. Bestela, bizi kalitatea oro har ona izaten dira tratatutako pazienteengan, beste tumore gaiztoago batzuekin konparatuz gero, baina gernu-inkontinentzia eta disfuntzio sexualak ez dira arraroak izaten.

TratamenduaAldatu

Kirurgia (prostatektomia osoa edo partziala) tratamendu nagusia da, batzuetan inguruko gongoil linfatikoak ere kentzea eskatzen duena, tumorearen agresibitatearen arabera. Erradioterapia ere oso erabilgarria izan daiteke, eta beste aukera batzuen artean hormona-terapia, kimioterapia eta kriokirurgia ditugu.

Kanpo loturakAldatu