Testosterona

konposatu kimiko

Testosterona testikuluek sortzen duten hormona sexuala da. Androgenoa izan arren (hots, gizonezkoen hormona) kopuru txikian dago emakumezkoengan ere.

Testosterona
Testosteron.svg
Formula kimikoaC19H28O2
SMILES kanonikoa2D eredua
SMILES isomerikoa
C[C@]12CC[C@H]3[C@@H](CCC4=CC(=O)CC[C@]34C)[C@@H]1CC[C@@H]2O
InChl3D eredua
Osatutakarbono
AurkitzaileaJános Freud (en) Itzuli eta Ernst Laqueur (en) Itzuli
Motaandrogeno eta androstanes (en) Itzuli
Ezaugarriak
Fusio-puntua155 °C
Masa molekularra288,209 Da
Erabilera
Konposatu aktiboaIntrinsa (en) Itzuli, Livensa (en) Itzuli, Axiron (en) Itzuli, Aveed (en) Itzuli, Fortesta (en) Itzuli, Depo-testosterone (en) Itzuli, Striant (en) Itzuli, Androgel (en) Itzuli, Natesto (en) Itzuli, Testopel (en) Itzuli, Androderm (en) Itzuli, Testim (en) Itzuli eta Vogelxo (en) Itzuli
Tratatzen duhypogonadism, male (en) Itzuli, hypogonadotropic hypogonadism 7 with or without anosmia (en) Itzuli, testicular disease (en) Itzuli, Klinefelter sindromea, hipogonadismo eta hipogonadismo
Rolaandrogeno
Identifikatzaileak
InChlKeyMUMGGOZAMZWBJJ-DYKIIFRCSA-N
CAS zenbakia58-22-0
ChemSpider5791
PubChem6013
Reaxys3653705 eta 1915399
Gmelin17347
ChEBI538843
ChEMBLCHEMBL386630
ZVG492352
EC zenbakia200-370-5
ECHA100.000.336
MeSHD013739
RxNorm10379
Human Metabolome DatabaseHMDB0000234
KNApSAcKC00003675
UNII3XMK78S47O
NDF-RTN0000145872
KEGGD00075
PDB LigandTES

Egitura eta biosintesiaAldatu

Testosterona hormona esteroidea da, hots, talde ziklopentanoperhidrofenantreno du egitura nagusitzat (17+2 C). Liposolugarria da eta kolesteroletik abiatuta sintetizatzen da. Hipofisiaren hormona gonadotropetako batek (LH hormonak) parte hartzen du testosteronaren ekoizpenean, hipotalamo-hipofisi-barrabilen ardatzaren garrantzia agerian utziz.

Organo sexualek (testikuluek eta obarioak) gametoak (espermatozoideak eta obulua) ez ezik, baita hormona sexualak ere ekoizten dituzte, guruin endokrinoen moduan jarduten baitute. Testosterona, hain zuzen, testikuluetan dauden Leydig zeluletan sortu eta hortik odolera igarotzen da. Kopuru txikiagoan giltzurrungaineko azalak eta obarioek testosterona ere ekoizten dute.

Garrantzi biologikoaAldatu

Testosteronak espermatogenesia (espermatozoideen ekoizpena, alegia) eta organo genitalen garapena kontrolatzen du. Horretaz gain, gaztaroan bigarren mailako karaktere sexualak agertarazten ditu (ilea, ahots-aldaketak, gihar-masaren handitzea, etab.). Sexu-sena edo libidoa pizten du eta metabolismoan ere eragina nabarmena du (proteinen sintesia eta gantzen katabolismoa areagotzen du, besteak beste).

Gizaki edo animalien zikiratzeak testosterona maila jaisten du odolean (giltzurrungaineko azalak sintetizatzen duen apurra besterik ez baitago). Ondorioz, bigarren mailako karaktere sexualak feminizatu, sexu-sena itzali, indarra eta kemena apaldu eta gizentasuna agertzen da (gantzak eta koipeak pilatzen baitira, haien katabolismoa gutxituta dagoelako).

Kanpo estekakAldatu