Ireki menu nagusia

Lavoslav (Leopold) Ružička (Vukovar, Kroazia, 1887ko irailaren 13a - Zürich, Suitza, 1976ko irailaren 26a) 1939an Kimikako Nobel Saria irabazi zuen kimikari kroaziarra izan zen.

Leopold Ružička
Leopold Ruzicka ETH-Bib Portr 00239.jpg
Bizitza
Jaiotza Vukovar1887ko irailaren  13a
Herrialdea  Kroazia
 Suitza
 Austria-Hungariako Inperioa
Talde etnikoa Kroaziarra
Heriotza Mammern1976ko irailaren  26a (89 urte)
Hobiratze lekua Fluntern hilerria
Hezkuntza
Heziketa Karlsruhe Institute of Technology Itzuli
Tesi zuzendaria Hermann Staudinger
Doktorego ikaslea(k) Albert Eschenmoser Itzuli
Arie Jan Haagen-Smit Itzuli
George Büchi Itzuli
Moses Wolf Goldberg Itzuli
Hizkuntzak Kroaziera
Jarduerak
Jarduerak kimikaria eta unibertsitateko irakaslea
Lantokia(k) Utrecht eta Zürich
Enplegatzailea(k) ETH Zurich Itzuli  (1918 -  1957)
Utrechteko Unibertsitatea  (1926-11-10 -  1929-09-25)
Jasotako sariak
Nominazioak
Kidetza Royal Society
Alemaniako Natur Zientzien Leopoldina Akademia
Serbian Academy of Sciences and Arts Itzuli
Zientzien Bavariar Akademia
Sobietar Batasuneko Zientzien Akademia
Poloniako Zientzien Akademia
Croatian Academy of Sciences and Arts Itzuli
Zientzien Pontifize-Akademia
Arteen eta Zientzien Herbehereetako Errege Akademia
Arteen eta Zientzien Ameriketako Estatu Batuetako Akademia
Zientzien Errusiar Akademia

BiografiaAldatu

Vukovarren jaio eta Osijeken egin zituen bere lehen ikasketak. Apaiz izateko bidea utzi eta kimika ikasteari ekin zion, ziurrenik Osijeken zabaldu berria zen azukre findegi lantegian lan egiteko asmoaz. Ondoren Karlsruhen eta azkenik Basileako Unibertsitatean bukatu zituen kimika ikasketak. Zürichko Teknologia Institutufederalean irakasle aritu zen.

Ikerketa zientifikoakAldatu

Lurrin industria aztertu zuen eta bertan hasi zen terpenoak ikertzen. 1934 eta 1935 artean androsterona eta testosterona hormonak esterol neutro batetik sor zitezkeela frogatu zuen. Aurkikuntza honek hormonen ekoizpen sintetikoa ahalbidetu zuen.

1939an Kimikako Nobel Saria irabazi zuen Adolf Butenandt alemaniar biokimikoarekin batera.

Kanpo loturakAldatu

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Leopold Ružička