Jupiter (mitologia)

Antiznako erromatarren jainko nagusia

Jupiter[1] (latinez: Iuppiter) erromatarren jainko gorena da, Saturnoren eta Rearen semea. Erromatarrentzat eta Italiako beste herrientzat eguargiaren eta zeruaren jainkoa zen. Gero, greziarren Zeus jainkoarekin elkartu zuten, eta haren genealogia eta gertaerak erantsi zizkioten.

Jupiter (mitologia)
Antzinako Erromako erlijioa
0 Jupiter - Louvre MR 254 - Louvre-Lens (2).JPG
Ezaugarriak
Jatorrizko izenaIuppiter
Sexuagizonezkoa
Ikonografiatximista, arranoa eta hasta (en) Itzuli
BaliokideakZeus, Perun (en) Itzuli, Thor eta Jupiter (en) Itzuli
Familia
AitaSaturno
Ezkontidea(k)Junon
Bikotekidea(k)Latona (en) Itzuli eta Juturna
Seme-alabakVulkano, Diana, Herkules, Bako, Iuventas (en) Itzuli, Marte, Belona, Minerva, Apollo in Roman mythology (en) Itzuli, Iarbas (en) Itzuli, Merkurio eta Proserpina
Anai-arrebakJunon, Vesta, Pluton, Neptuno eta Zeres

Jupiter Optimus Maximus deitzen zioten, Erromako Estatuaren patroia zelako: legea eta ordena sozialaz arduratzen zen. Etimologikoki, Jupiter Jove eta pater («aita», latinez) hitzetatik dator.

Zetro bat eskuan duela irudikatzen da; batzuetan, hala ere, lau zaldi zurik daramaten zalgurdi batean ageri da. Zeruaren jainkoa zenez, tximistaren eta trumoiaren jabe zela uste zuten antzinako erromatarrek eta Kapitolio tenplua eraiki zuten haren ohoretan.

ArteaAldatu

Artean oso sarritan agertzen da Jupiterren irudia, bai eskulturan bai margolanetan. Aipagarriak dira eskulturan: Vatikanoko Iupiter Verospi, Napoliko eta Louvre museoko eskulturak, Kapitolioko museoko irudia (Jupiter zutik, tximista eskuan duela), edota Juan Boloniaren Iupiter Pluvius ospetsua. Pinturan aipatzekoak dira: Rafaelen Jupiter eta Antiope (Vatikanoan) Tizianorena (Louvre museoan), Bronzinorena (Munichen), eta abar.

ErreferentziakAldatu

Kanpo estekakAldatu