Jon Etxabe

euskal idazlea

Jon Etxabe Garitazelaia (Altzola, 1933ko ekainaren 20a) gipuzkoar ETAkide ohia, apaiz ohia eta politikari ohia da.

Jon Etxabe
Bizitza
JaiotzaAltzola (Elgoibar)1933ko ekainaren 20a (88 urte)
Herrialdea Gipuzkoa, Euskal Herria
Hezkuntza
Hizkuntzakeuskara
gaztelania
Jarduerak
Jarduerakapaiza, politikaria eta idazlea
KidetzaEuskadi Ta Askatasuna

Literaturaren Zubitegia: 857

BizitzaAldatu

Aita gipuzkeraz eta bizkaieraz entzuten zuen, biak nahasiak erabili ohi zituen. Mendaro, Altzola eta Elgoibarreko muga-euskara. Altzolako euskara holakoa baitzen. Ama Zaldibarko euskaltzalea zen. Hamahiru urterekin seminariora joan zen eta Saturraran, Gasteiz eta Donostiako apaiztegiak ezagutu zituen. 1958ako ekainean, 25 urterekin Eskoriatzara joan zen apaiz moduan.

Beranduago ETAkide batzuei laguntzen hasi zen (Jokin Gorostidi, Xabier Larena, Unai Dorronsoro eta Teo Uriarte besteak beste) leku batetik bestera eramaten Seat 600 batean. 1968an Txabi Etxebarrieta hil eta gutxira ETAn sartu zen.[1]

ETArekin harreman zuelakoan 1969an Mogrovejon atxilotu zuten. Mogrovejoko atxiloketa Andoni Arrizabalagaren atxiloketa eta gutxira gertatu zen. Andonik uste zuen Kantabriako ezkutalekuan ez zegoela inor, honegatik sufritu zituen torturapean Mogrovejoko ezkutalekuaren berri eman zien poliziei. Honen ondorioz poliziek atxiloketak burutu zituzten; Jonekin batera Ione Dorronsoro, Enrike Gesalaga eta Teo Uriarte atxilotu eta torturatu zituzten.[2]

Burgosko prozesuan 50 urteko kartzela zigorra jaso zuen. 7 urte Zamorako apaizen gartzelan egon zen eta beste bat Lleidan.[3]

Kartzela eta geroAldatu

Maria Luisa Ruiz aspaldiko laguna zen eta, hau zortzi urtez erbesteratuta egon ondoren, bisitan joan zitzaion Lleidara. Orduan egin ziren bikote eta elkarrekin Etxarri Aranazen bizi izan dira urte askotan. Ez ziren ezkondu eta ez zuten seme-alabarik izan. Jonen iritzian arrazoiak hauek ziren izan ziren.

« Batetik, nahiko nagusiak ginen, eta arriskutsua zen, baina, bestetik, horrek adina pisu zeukan zerak, geure buruan orduan zegoela iraultza, sozialismoa... Bera EMKn zebilen, ni LKIn; ni troskista, bera maoista, eta ez zegoen denborarik seme-alabentzat... Gu militante-militante izan ginen.

Nire borroka presoena izan da. Lehenengo Senideak-en, gero Etxerat-en...

»

—Jon Etxabe, 2014[4]


Ideologikoki ezker abertzalearen inguruko erakundeekin izan du lotura eta euskal presoen aldeko mugimenduetan nabarmendu da gehien bat.

Eskola Publikoan euskarako irakaslea izan zen ogibidez. Argentinako Justiziak frankismoaren aurka aurkeztutako kereilan parte hartu zuen, Zamorako espetxe probintzialean preso egon ziren apaiz euskaldunekin batera,[5]. pairatutako torturengatik eta bideokonferentziaz adierazpenak egin zituen Servini epailearen aurrean.[6]

LanakAldatu

  • Castilloren souvenirrekin j(s)olasean (2011); 2010 urteko Iparragirre Sariaren irabazlea poesia modalitatean
  • Zamorako landan (2014)

Lankidetzan:

  • Gregorio Atxa-Orbea, "Orbe" Bertsolaria. [Eibar]: Ego Ibarra, 1992.

ErreferentziakAldatu

Kanpo estekakAldatu