Bergamo

udalerri italiako

Bergamo[1] (italieraz ˈbɛrɡamo ahoskatua; lombardieraz Bèrghem edo Bergum) Milandik 40 km iparraldera dagoen hiri italiarra da, Bergamoko Alpeen (Alpi Orobie, 2.500-3.000 m) ondoan, Comoko aintziratik 70 km-tara eta Suitzako mugatik 100etara.

Bergamo
Bergamo
Italiako udalerria
Bergamo collage.png
Flag of Bergamo.svg Bergamo-Stemma.svg
Administrazioa
Estatu burujabe Italia
Eskualdea Lombardia
ProbintziaBergamoko probintzia
Alkatea Giorgio Gori (en) Itzuli
Izen ofiziala Bergamo
Jatorrizko izena Bergamo
Posta kodea 24121, 24122, 24123, 24124, 24125, 24126, 24127, 24128 eta 24129
ISTAT kodea 016024
Geografia
Koordenatuak 45° 41′ 42″ N, 9° 40′ 12″ E / 45.695°N,9.67°E / 45.695; 9.67Koordenatuak: 45° 41′ 42″ N, 9° 40′ 12″ E / 45.695°N,9.67°E / 45.695; 9.67
Bergame OSM 01.png
Azalera 39 km²
Altuera 249 m
Mugakideak Azzano San Paolo, Curno, Gorle, Lallio, Mozzo, Orio al Serio, Paladina, Ponteranica, Seriate, Sorisole, Stezzano, Torre Boldone, Treviolo eta Valbrembo
Demografia
Biztanleria 119.806 (2016ko ekainaren 30a)
Red Arrow Down.svg-481 (2018ko urtarrilaren 1a)/(2017ko urtarrilaren 1a)
Dentsitatea 3.071,95 bizt/km²
Informazio gehigarria
Telefono aurrizkia 035
Ordu eremua UTC+01:00 eta UTC+02:00
Hiri senidetuak Mulhouse, Greenville, Pueblo (Colorado), Tver, Olkusz (en) Itzuli, Bengbu, Buenos Aires, Cochabamba, Mendoza eta La Rioja
Katastro kodea A794
Sailkapen sismikoa 3 (Txikia)
Matrikula BG
comune.bergamo.it

Hiriak gutxi gorabehera 120.000 biztanle ditu gaur egun, Lonbardiako laugarren udalerririk populatuena izanda. Bertan Orio al Serio aireportua dago. Goiko aldean gelditzen diren veneziar defentsa sistema arkitektonikoak Gizateriaren ondare izendatu zituzten 2017an.

MugakideakAldatu

Bergamok honako udalerri hauekin egiten du muga:

HistoriaAldatu

Hiri erromatarra izana, Lombardiako dukerri bateko hiriburua izan zen XII. mendean. Veneziaren mendean egon zen 1428tik 1797 arte.

1806an, Siero probintziako hiriburu bihurtu zen. 1815ean Austriaren mende geratu zen. Piemonteko hiria da 1859tik aurrera (Villafrancako Bakea), eta 2 urte geroago Italiako Erresumara batu zen.

2020an COVID-19ko pandemiak gogor jo zuen Bergamo, hildako ugari utziz eta osasun sistema gaindituz.

OndareaAldatu

  • XV. mendeko katedrala.
  • Colleoni kapera.
  • Palazzo della Ragione.
  • Contarini iturria.
  • Palazzo Nuovo.
  • Piazza Vittorio Veneto.

EkonomiaAldatu

Ehun langintzagune garrantzitsua da aspaldidanik eta altzairugintza eta mekanika industriak garrantzizkoak dira egun. Famatua da bertako bergamota lurringintzan erabiltzen den laranja mota.

DemografiaAldatu

KlimaAldatu

      Datu klimatikoak (Bergamo (1971–2000, muturrekoak 1946–egun))      
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Erregistraturiko tenperatura maximoa (°C) 21.9 22.7 27.1 31.9 35.5 36.3 39.0 37.9 32.4 29.0 23.0 19.0 39.0
Batez besteko tenperatura maximoa (°C) 6.6 8.6 13.0 16.4 21.4 25.3 28.3 27.8 23.4 17.6 11.1 7.2 17.2
Batez besteko tenperatura (ºC) 2.7 4.4 8.2 11.4 16.2 19.9 22.8 22.6 18.6 13.3 7.3 3.4 12.6
Batez besteko tenperatura minimoa (°C) -1.1 0.1 3.3 6.3 11.0 14.5 17.3 17.3 13.8 9.0 3.4 -0.3 7.9
Erregistraturiko tenperatura minimoa (°C) -15.0 -20.1 -7.7 -3.6 1.7 4.2 8.9 8.4 5.1 -1.7 -7.0 -12.4 -20.1
Pilatutako prezipitazioa (mm) 66.1 54.0 71.5 87.4 122.5 121.2 91.9 100.3 114.3 121.5 87.5 64.4 1102.6
Prezipitazio egunak (≥ 1.0 mm) 7.1 5.3 7.0 9.3 11.1 9.1 6.3 7.2 6.5 8.3 7.1 6.6 90.9
Hezetasuna (%) 75 75 68 71 69 67 67 68 71 75 78 79 72
Iturria: Servizio Meteorologico (hezetasuna 1961–1990)[2][3][4]
 
Hiriaren ikuspegia.

Hiri senidetuakAldatu

Bergamo ondorengo hiriekin senidetuta dago.[5]

ErreferentziakAldatu

Kanpo estekakAldatu