Bergamo

udalerri italiako

Bergamo[1] (italieraz ˈbɛrɡamo ahoskatua; lombardieraz Bèrghem edo Bergum) Milandik 40 km iparraldera dagoen hiri italiarra da, Bergamoko Alpeen (Alpi Orobie, 2.500-3.000 m) ondoan, Comoko aintziratik 70 km-tara eta Suitzako mugatik 100etara.

Bergamo
Bergamo
Italiako udalerri
Bergamo collage.png
Flag of Bergamo.svg Bergamo-Stemma.svg
Administrazioa
Herrialdea Italia
Eskualdea Lombardia
ProbintziaBergamoko probintzia
Alkatea Giorgio Gori Itzuli
Izen ofiziala Bergamo
Jatorrizko izena Bergamo
Posta kodea 24121, 24122, 24123, 24124, 24125, 24126, 24127, 24128 eta 24129
ISTAT kodea 016024
Geografia
Koordenatuak 45° 41′ 42″ N, 9° 40′ 12″ E / 45.695°N,9.67°E / 45.695; 9.67Koordenatuak: 45° 41′ 42″ N, 9° 40′ 12″ E / 45.695°N,9.67°E / 45.695; 9.67
Map of comune of Bergamo (province of Bergamo, region Lombardy, Italy).svg
Azalera 39 km²
Altuera 249 m
Mugakideak Azzano San Paolo, Curno, Gorle, Lallio, Mozzo, Orio al Serio, Paladina, Ponteranica, Seriate, Sorisole, Stezzano, Torre Boldone, Treviolo eta Valbrembo
Demografia
Biztanleria 119.806 bizt. (2016ko ekainaren 30a)
Dentsitatea 3.071,95 bizt/km²
Informazio gehigarria
Telefono aurrizkia 035
Ordu eremua UTC+01:00 eta UTC+02:00
Hiri senidetuak Mulhouse, Greenville, Pueblo (Colorado), Tver, Olkusz Itzuli, Bengbu, Buenos Aires, Cochabamba, Mendoza eta La Rioja
Katastro kodea A794
Sailkapen sismikoa 3 (Txikia)
Matrikula BG
www.comune.bergamo.it

Hiriak gutxi gorabehera 120.000 biztanle ditu gaur egun, Lonbardiako laugarren udalerririk populatuena izanda. Bertan Orio al Serio aireportua dago. Goiko aldean gelditzen diren veneziar defentsa sistema arkitektonikoak Gizateriaren ondare izendatu zituzten 2017an.

MugakideakAldatu

Bergamok honako udalerri hauekin egiten du muga:

HistoriaAldatu

Hiri erromatarra izana, Lombardiako dukerri bateko hiriburua izan zen XII. mendean. Veneziaren mendean egon zen 1428tik 1797 arte.

1806an, Siero probintziako hiriburu bihurtu zen. 1815ean Austriaren mende geratu zen. Piemonteko hiria da 1859tik aurrera (Villafrancako Bakea), eta 2 urte geroago Italiako Erresumara batu zen.

2020an COVID-19ko pandemiak gogor jo zuen Bergamo, hildako ugari utziz eta osasun sistema gaindituz.

OndareaAldatu

  • XV. mendeko katedrala.
  • Colleoni kapera.
  • Palazzo della Ragione.
  • Contarini iturria.
  • Palazzo Nuovo.
  • Piazza Vittorio Veneto.

EkonomiaAldatu

Ehun langintzagune garrantzitsua da aspaldidanik eta altzairugintza eta mekanika industriak garrantzizkoak dira egun. Famatua da bertako bergamota lurringintzan erabiltzen den laranja mota.

DemografiaAldatu

 

KlimaAldatu

Datu klimatikoak (Bergamo (1971–2000, muturrekoak 1946–egun))
Hila Urt Ots Mar Api Mai Eka Uzt Abu Ira Urr Aza Abe Urtekoa
Erregistraturiko tenperatura maximoa (°C) 21.9 22.7 27.1 31.9 35.5 36.3 39.0 37.9 32.4 29.0 23.0 19.0 39.0
Batez besteko tenperatura maximoa (°C) 6.6 8.6 13.0 16.4 21.4 25.3 28.3 27.8 23.4 17.6 11.1 7.2 17.2
Batez besteko tenperatura (ºC) 2.7 4.4 8.2 11.4 16.2 19.9 22.8 22.6 18.6 13.3 7.3 3.4 12.6
Batez besteko tenperatura minimoa (°C) -1.1 0.1 3.3 6.3 11.0 14.5 17.3 17.3 13.8 9.0 3.4 -0.3 7.9
Erregistraturiko tenperatura minimoa (°C) -15.0 -20.1 -7.7 -3.6 1.7 4.2 8.9 8.4 5.1 -1.7 -7.0 -12.4 -20.1
Pilatutako prezipitazioa (mm) 66.1 54.0 71.5 87.4 122.5 121.2 91.9 100.3 114.3 121.5 87.5 64.4 1102.6
Prezipitazio egunak (≥ 1.0 mm) 7.1 5.3 7.0 9.3 11.1 9.1 6.3 7.2 6.5 8.3 7.1 6.6 90.9
Hezetasuna (%) 75 75 68 71 69 67 67 68 71 75 78 79 72
Iturria: Servizio Meteorologico (hezetasuna 1961–1990)[2][3][4]
 
Hiriaren ikuspegia.

Hiri senidetuakAldatu

Bergamo ondorengo hiriekin senidetuta dago.[5]

ErreferentziakAldatu

Kanpo estekakAldatu