John Muir (Dunbar, Ekialdeko Lothian, 1838ko apirilaren 21aLos Angeles, Kalifornia, 1914ko abenduaren 24a) jaiotzez eskoziarra zen naturzale eta idazle amerikarra zen. Estatu Batuetako eremu basatien babesaren alde lan egiten aintzidaria izan zen, bereziki Sierra Nevada (AEB) inguruetan. Amerindiarrekin edukitako aldeo jarrera ere aipatzekoa da.

John Muir
John Muir 1912.jpg
Bizitza
Jaiotza Dunbar1838ko apirilaren 21a
Herrialdea  Eskozia
 Britainia Handia eta Irlandako Erresuma Batua
 Ameriketako Estatu Batuak  (1903 -
Bizilekua Yosemite Valley (en) Itzuli
Martinez (Kalifornia)
Portage (en) Itzuli
Heriotza Los Angeles1914ko abenduaren 24a (76 urte)
Heriotza modua berezko heriotza: pneumonia
Familia
Ama Ann Gilrye
Ezkontidea(k) Louisa Wanda Strentzel (en) Itzuli  (1880ko apirilaren 14a -  1905)
Seme-alabak
Hezkuntza
Heziketa Wisconsingo Unibertsitatea Madisonen
University of Wisconsin System (en) Itzuli
Hizkuntzak ingelesa
Jarduerak
Jarduerak botanikaria, geologoa, esploratzailea, ingeniaria, asmatzailea, saiakeragilea, idazlea, autobiografialaria, preservationist (en) Itzuli, mendigoizalea, glaziologoa, ekologoa, filosofoa, naturalista eta conservationist (en) Itzuli
Lantokia(k) Meaford (en) Itzuli eta Indianapolis
Enplegatzailea(k) James Mason Hutchings (en) Itzuli
Lan nabarmenak A Thousand-Mile Walk to the Gulf (en) Itzuli
My First Summer in the Sierra (en) Itzuli
Our National Parks
Jasotako sariak
Kidetza American Association for the Advancement of Science (en) Itzuli
Sierra Club (en) Itzuli
Ameriketako Estatu Batuetako Arte eta Letren Akademia
Mugimendua Ekologismoa
Sinesmenak eta ideologia
Erlijioa kristautasuna
John muir signature.svg

Idazle nekagaitza zen eta berak idatzitako naturari buruzko artikulu, saiakera eta liburu zerrenda oparoa du, miloika irakurle dituena.

Wisconsingo unibertsitatean ikasi zuen. Ezkonduta zegoen eta bi alaba eduki zituen. Neumoniak jota hil zen. Bere filosofia oso lotuta zegoen naturalismo eta kristautasunarekin.

Esploratzaile eta naturalista lanakAldatu

Yosemite izan zen bere lehenengo eremu esploratua, 1868tik aurrera, eta bertan egin zituen ikerketa geologikoak eta botanikoak. Berari esker, parke nazional bihurtzeko bidean ipini zuen zonaldea. Izan ere, bere ahaleginak direla-eta gaur egun "Parke Nazionalen Aita"-tzat hartzen dute AEBetan.

1892an "Sierra Club" sortzen lagundu zuen, mendizale eta naturzaleentzat egina eta basoak mantentzeko helburuarekin, besteak beste.

Halaber, Alaskara lau bidaia egin zituen.

BibliografiaAldatu

  • John Muir - Spiritual Writings
  • Studies in the Sierra (1874)
  • Picturesque California (18881890)
  • The Mountains of California (1894).
  • Our National Parks (1901).
  • Stickeen: The Story of a Dog (1909).
  • My First Summer in the Sierra (1911).
  • Edward Henry Harriman (1911).
  • The Yosemite (1912).
  • The Story of My Boyhood and Youth (1913).

Kanpo loturakAldatu

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: John Muir