Gobi[1] (mongolieraz: Говь, txineraz: 戈壁; pinyinez: gē bì) Txinako iparraldea eta Mongoliako hegoalde artean dagoen basamortua da. Munduko basamorturik nagusienetakoa da. Iparraldean Altai mendiak eta Mongoliako estepak, hego-mendebaldean goi-ordoki tibetarra eta iparraldeko Txinako ordokia hego-ekialdean ditu. Gobi mongolieraz "basamortua" esan nahi du.

Gobi
Говь
Desert - Inner Mongolia edit.jpg
Gobi basamortua Barne Mongolian.
Gobi is located in Txina
Gobi
Gobi
Gobi (Txina)
Eskualdea  Mongolia
 Txina
Koordenatuak 42° 30′ N, 103° 00′ E / 42.5°N,103°E / 42.5; 103Koordenatuak: 42° 30′ N, 103° 00′ E / 42.5°N,103°E / 42.5; 103
Eremua 1.295.000 km²
Luzera 1.500 km.
Zabalera 800 km.
Punturik garaiena  (2.400 m.)
Punturik beherena Nemegt arroa (900 m.)
Tenperatura gorena 38 °C
Tenperatura baxuena -43 °C
Prezipitazioa 10-250 mm/ur
Baliabideak Kobre

Historikoki, Gobi Mongoliar inperioaren zati bat izan da eta Zetaren bideak zeharkatu du.

KlimaAldatu

Gobiren klima aldakorra da oso tenperatura aldetik, ez bakarrik urtean zehar baita 24 ordutan ere.

Tenperaturak
Ulaanbaatar (1.150 m.)
Sivantse (1.190 m.)
Urteko batez bestekoa –2,5 °C +2,8 °C
Urtarrilako batez bestekoa –26,5 °C –16,5 °C
Uztailako batez bestekoa 17,5 °C 19,0 °C
Muturrak 38,0 °C eta –43 °C 33,9 °C eta –47 °C

Neguko batez besteko gutxiengo tenperaturak –40 °C dira eta udako batez besteko tenperatura beroenak 45 °C. Prezipitazio gehiena udan jasotzen da.

EkoeskualdeakAldatu

Gobi bost basamortu eta erdibasamortu-ekoeskualdetan banatu daiteke:

1911 baino lehengo esplorazioakAldatu

Hona hemen esploratzaileen zerrenda:

  • Marco Polo (1273-1275)
  • Jean-François Gerbillon (1688-1698)
  • Eberhard Isbrand Ides (1692-1694)
  • Lorenz Lange (1727-1728 eta 1736)
  • Fuss eta Alexander G. von Bunge (1830-1831)
  • Hermann Fritsche (1868-1873)
  • Pavlinov eta Z.L. Matusovski (1870)
  • Ney Elias (1872-1873)
  • Nikolai Przhevalsky (1870-1872 eta 1876-1877)
  • Zosnovsky (1875)
  • Mikhail V. Pevtsov (1878)
  • Grigory N. Potanin (1877 eta 1884-1886)
  • Béla Széchenyi kondea eta Lajos Lóczy (1879-1880)
  • Grum-Grzhimailo anaiak (1889-1890)
  • Pyotr Kuzmich Kozlov (1893-1894 eta 1899-1900)
  • Vsevolod I. Roborovsky (1894)
  • Vladimir A. Obruchev (1894-1896)
  • Karl Josef Futterer eta Dr. Holderer (1896)
  • Charles-Etienne Bonin (1896 eta 1899)
  • Sven Hedin (1897 eta 1900-1901)
  • K. Bogdanovich (1898)
  • Ladyghin (1899-1900) eta Katsnakov (1899-1900)

ArteanAldatu

1977ko, Close Encounters of the Third Kind pelikulan, S.S. Cotopaxi itsasontziak Habanarako bidean zihoazela, galdu egiten da eta Mongoliako Gobin agertu.

2004ko Flight of the Phoenix pelikula Gobin galdutako hegazkinari buruzkoa da.

Ikus, gaineraAldatu

ErreferentziakAldatu

  1. Euskaltzaindia. (2012-06-29). 171. araua: Asiako toponimia. Noiz kontsultatua: 2013-02-10.

Kanpo estekakAldatu