Altzümarta Lüküze-Altzümarta udalerriko herriska bat da, Nafarroa Behereko Amikuze eskualdean. Herri honek 1842 arte aparteko udalerria osatu zuen.

Altzümarta
Nafarroa Beherea, Euskal Herria
Kokapena
Herrialdea  Euskal Herria
Probintzia  Nafarroa Beherea
Herria Lüküze-Altzümarta
Koordenatuak 43° 22′ 05″ N, 1° 04′ 46″ W / 43.36805556°N,1.07944444°W / 43.36805556; -1.07944444Koordenatuak: 43° 22′ 05″ N, 1° 04′ 46″ W / 43.36805556°N,1.07944444°W / 43.36805556; -1.07944444
Altzümarta hemen kokatua: Euskal Herria
Altzümarta
Altzümarta
Altzümarta hemen kokatua: Nafarroa Beherea
Altzümarta
Altzümarta

Herritarrei "altzümartar" deitzen zaie. Donibane Garazi herrialdeburura 38 km daude.

IzenazAldatu

Dokumentazio historikoan lekuizen hau forma desberdinetan agertzen da: Sanctus Martinus de Alzumberraute (1160an), Alçumbarrauta (1268an), Alçunbarraute (1350 eta 1412an), Alsumberraute (1472an Okzitaniako Bastidaxarreko notarioen idazkietan), Alçumbarrate (1513an Iruñeko dokumentazioan) eta Azumbarraute (1621ean Martin Bizkaikoak aipatua).[1] Eboluzio honetatik eratorri da, okzitanierazko dokumentazio historikoa tarteko, frantsesezko forma itxuraz hain desberdina, Sumberraute.

Eskualde honetan hainbat kasutan gertatzen den bezala, etxe noble edo jauregi batek zeukanetik eman zitzaion izena herriskari.

GeografiaAldatu

KokapenaAldatu

Amiküze eskualdea historikoki zatituta zegoen hiru eremuetatik Barhoa izenekoan kokatuta dago. Herriaren mugak hauexek dira: iparraldean Martxuetako lurrak; mendebaldean Behauze zati batean Kaxantegiko errekak banatuta; hegoaldean Lüküze udalburua, hego-ekialdean Garrüze eta ekialdean Amendüze eta Gabadiren arteko lur-eremua.

Aipatu herri guztiak amikuztarrak dira.

OrografiaAldatu

Herria bera 100 bat metrotan dago; jauregiaren ondoan 129 mko muino bat dago baina bestela ez dago tontor aipagarririk.

DemografiaAldatu

1695eko erroldak 41 etxe zituela adierazten zuen.

ErrepideakAldatu

Departamendu mailako D 14 errepideak herriska Donapaleu eskualde eta kantonamenduburu eta Bidaxune nahiz Baionarekin lotzen du. Herriskatik hegoaldean D 123 abiatzen da ekialderantz, Behauze eta hortik Hazparne aldera joan ahal izateko; errepide honetatik ateratzen da Lüküzera doan tokiko bidea. Ipar-ekialderantz, ordea, D 646a Labetze eta Bearnorantz doa.

HistoriaAldatu

Udalerri-aldaketakAldatu

Udalerri modernoak baino lehen eta ondoren, erlijio aldetik Labetzerekin parrokia bakarra osatzen zuen.

1842 arte herri honek udalerri propioa izan zuen. Urte horretan Lüküzerekin fusionatu zen; harrezkero Lüküze-Altzümartaren barruan dago.

Eraikin eta monumentu historikoakAldatu

Kultura eta hezkuntzaAldatu

  • Herriska bat baino ez da izan historia osoan zehar: 1833ko inkesta batean dagoeneko eskolarik gabea zen.

EkonomiaAldatu

Nekazaritza eta abeltzaintza izan dira herritar gehienen lanbideak.

Ikus, gaineraAldatu

ErreferentziakAldatu

Kanpo estekakAldatu


  Artikulu hau Nafarroa Behereko geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.
Euskarazko Wikipedian bada atari bat, gai hau duena:
Euskal Wikiatlasa