Udine

udalerri italiako

Udine (italieraz ˈuːdine ahoskatua; friulieraz: Udin; eslovenieraz: Videm; latinez: Utinum) Italiako ipar-ekialdean dagoen hiria da, Friuli-Venezia-Juliako eskualdearen erdialdean kokaturik, Alpeak eta Itsaso Adriatikoaren artean. Izen bereko probintziaren hiriburua da.

Udine
Udine
Italiako udalerria
Piazza san giacomo.jpg
Udine flag.svg Coat of Arms of Udine.svg
Administrazioa
Estatu burujabe Italia
Eskualdea Friuli-Venezia-Julia
Q101065901ente di decentramento regionale di Udine
Izen ofizialaUdine
Jatorrizko izenaUdine
Posta kodea33100
ISTAT kodea030129
Geografia
Koordenatuak46°04′N 13°14′E / 46.07°N 13.23°E / 46.07; 13.2346°04′N 13°14′E / 46.07°N 13.23°E / 46.07; 13.23
Map of comune of Udine (province of Udine, region Friuli-Venezia Giulia, Italy).svg
Azalera57.17 km²
Altuera113 m
MugakideakCampoformido, Martignacco, Pasian di Prato, Pavia di Udine, Pradamano, Reana del Rojale, Remanzacco, Pagnacco, Povoletto eta Tavagnacco
Demografia
Biztanleria99.518 (2018ko urtarrilaren 1a)
Green Arrow Up.svg177 (2017)
Dentsitatea1.740,74 bizt/km²
Informazio gehigarria
Telefono aurrizkia0432
Ordu eremuaUTC+01:00 eta UTC+02:00
Hiri senidetuakEsslingen am Neckar, Vienne, Neath Port Talbot, Norrköping udalerria, Schiedam, Belgrad, Tirana, Maribor, Albacete, Jaunde, Setúbal, Resistencia, Velenje, Bikaner, Piotrków Trybunalski, Klagenfurt, Nyíregyháza, Windsor, Villach (en) Itzuli eta Budapest District III (en) Itzuli
Katastro kodeaL483
Sailkapen sismikoa2 (Ertaina)
MatrikulaUD
comune.udine.it

HistoriaAldatu

Udineren jatorria, Italiako iparraldeko gune nagusietako bat, zalantzazkoa da; bere izenaren lehen aipamena Oton II.a enperadoreak idatzitako 983. urteko dokumentu batean dago. Goi Erdi Aroan eskualdeko gaztelu ugarietako bat baino ez zen izan, 1238an Aquileako Patriarkatuaren egoitza patriarkal bihurtu zen arte. Hurrengo mendearen hasieran Gorizia eta Trevisoren aurkako borroken protagonista izan zen. XV. mendean veneziarrengana igaro zen eta horrela jarraitu zuen XVIII. mendearen amaiera arte, non frantsesek okupatu zuten, gero austriarrek eta, azkenik, 1866an Italiako Erresumara igaro zen.

FriulieraAldatu

Friulieraren aldaera bat erabiltzen dute hirian eta probintzian (furlan centrâl).

DemografiaAldatu

ISTATen datuak

KlimaAldatu

      Datu klimatikoak (Udine (1971–2000, muturrekoak 1969–egun))      
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Erregistraturiko tenperatura maximoa (°C) 18.6 23.2 25.6 29.5 33.2 36.2 38.2 37.0 34.4 29.8 25.3 17.4 38.2
Batez besteko tenperatura maximoa (°C) 7.7 9.8 13.5 17.1 22.3 25.6 28.2 28.4 24.1 18.6 12.6 8.5 18.0
Batez besteko tenperatura (ºC) 3.7 5.0 8.4 12.0 17.1 20.3 22.7 22.6 18.7 13.7 8.2 4.5 13.1
Batez besteko tenperatura minimoa (°C) -0.4 0.3 3.4 7.0 11.8 15.0 17.1 16.9 13.3 8.8 3.7 0.5 8.1
Erregistraturiko tenperatura minimoa (°C) -14.6 -11.6 -10.0 -4.8 1.4 5.6 8.2 6.6 3.0 -3.2 -8.4 -18.6 -18.6
Pilatutako prezipitazioa (mm) 74.9 61.6 86.2 119.0 118.2 137.9 81.2 79.1 124.3 134.5 108.1 85.9 1210.9
Prezipitazio egunak (≥ 1.0 mm) 6.2 5.2 7.6 9.8 10.8 10.5 7.8 7.2 7.3 8.3 7.2 6.7 94.6
Iturria: Servizio Meteorologico[1][2]

KirolakAldatu

Herri eta hiri senidetuakAldatu

ErreferentziakAldatu

  1. (Italieraz) Servizio Meteorologico dell'Aeronautica Militare. Udine Rivolto: Record mensili dal 1969. .
  2. (Italieraz) Servizio Meteorologico. Udine/Rivolto (UD). in: Atlante climatico..

Kanpo estekakAldatu