Ireki menu nagusia

Tripoli[1][2] (arabieraz: ‫طرابلس‬‎Ṭarābulus) Libiako hiriburua da, herrialdearen ipar-mendebaldean, Mediterraneo Itsasoaren ertzean. Gaur egun herrialde hartako hiri garrantzitsuena da, eta Tripolin dute egoitza Libiako Gobernu Zentralak eta Administrazioak.

Tripoli
طرابلس
 Libia
Marcus Aurelius Arch Tripoli Libya.jpg
Coats of arms of Municipality of Central Tripoli.png
Administrazioa
Herrialdea Libia
Izen ofiziala طرابلس
Jatorrizko izena طرابلس
Geografia
Koordenatuak 32° 52′ 31″ N, 13° 11′ 15″ E / 32.87519°N,13.18746°E / 32.87519; 13.18746Koordenatuak: 32° 52′ 31″ N, 13° 11′ 15″ E / 32.87519°N,13.18746°E / 32.87519; 13.18746
Tripoli hemen kokatua: Libia
Tripoli
Tripoli
Tripoli (Libia)
Azalera 400 km²
Altuera 81 m eta 21 m
Demografia
Biztanleria 1.126.000 bizt. (2014)
Dentsitatea 2.815 bizt/km²
Informazio gehigarria
Sorrera K. a. VII. mendea[[Kategoria:Adierazpen errorea: Ustekabeko < eragilea sortutako lekuak]]
Telefono aurrizkia 21
Ordu eremua UTC+02:00
Hiri senidetuak Aljer, Bogota, Beirut, Belo Horizonte, Dubai, Taxkent eta Madril
Hizkuntza ofiziala arabiera
www.tripoli.info
Artikulu hau Libiako hiriburuari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Tripoli (argipena)».

2.000.000 biztanle inguru ditu, eta Afrikako bizi mailarik gorenetakoa ere bai.

Libiako kostaldeko oasi handiena da, eta nekazaritza produktuen (barazkiak, laboreak, fruitu arbolak, tabakoa) merkataritzagune garrantzitsuena (portua, errepidea, burdinbidea, aireportua). Arrantzak eta industriak ere (tabakogintza, petrolio findegiak, janari industria) garrantzi handia du hiriko ekonomian. Unibertsitatea eta nazioarteko aireportua ere baditu.

KlimaAldatu

Datu klimatikoak (Tripoli)
Hila Urt Ots Mar Api Mai Eka Uzt Abu Ira Urr Aza Abe Urtekoa
Batez besteko tenperatura maximoa (°C) 17.9 19.1 20.7 23.7 27.1 30.4 31.7 32.6 31.0 27.7 23.3 19.3 25.4
Batez besteko tenperatura minimoa (°C) 8.9 9.5 11.2 13.7 16.7 20.1 21.7 22.7 21.4 18.0 13.4 9.9 15.6
Euria (mm) 62.1 32.2 29.6 14.3 4.6 1.3 0.7 0.1 16.7 46.6 58.2 67.5 333.9
Euri egunak (≥ 0.1 mm) 9.4 6.4 5.8 3.3 1.5 0.6 0.2 0.0 2.3 6.8 6.9 9.1 52.3
Iturria: World Meteorological Organization[3]

OndareaAldatu

Monumentuei dagokienez. aipagarriak dira K.a. 163. urteko Marko Aurelioren marmolezko atea, XVI. mendeko gaztelua, 1736. urteko Karamanli meskita, 1883ko Gurgi meskita eta Erregearen jauregi modernoa.

HistoriaAldatu

Oea izena zuen antzina eta feniziar kolonia izan zen. Kartagotarren mendean egon zen. Hirugarren Gerra Punikoaren ostean, Erromatar Inperioak bereganatu zuen, eta Afrikako hiribururik garrantzitsuena izan zen eurentzat. Ondorem, bandaloek konkistatu zuten. Bizantziarrak nagusitu ziren gero, eta hiria gotortu zuten. 643. urtean musulmanek inbaditu zuten. Hafsitar dinastiaren garaian hiri oparoa izan zen eta 1510-1530 urteetan espainiarren mende egon zen. 1530-1551 urteetan Maltako Zaldunek konkistatu zuten eta 1551. urtean turkiarrek. Harrezkero baja batek gobernatutako berberiar erresuma bateko hiriburu eta piraten babesleku bihurtu zen. 1911. urtean italiarrek okupatu zuten, eta hiriko ekonomiak gorakada nabarmena izan zuen itsas bazterrean eraikitako portu berriari esker. 1941-1943 urteetako Libiako kanpainaren garaian Ardatzaren base izan zen, eta 1943-1951 urteetan britainiarren mende egon zen. 1992. urtean, Libiak Pan Am eta UTA konpainiako hegazkinen kontrako atentatua egin zutenei laguntza eman zielako aitzakipean, Estatu Batuetako hegazkinek bonbardatu zuten hiria eta, besteak beste, Muammar al Kadafi lehendakariaren alaba-orde bat hil zuten.

Herri eta hiri senidetuakAldatu

Tripoli ondorengo herri eta hiriekin senidetuta dago:

ErreferentziakAldatu


Kanpo estekakAldatu