Lantegi

Tailer» orritik birbideratua)

LantegiaHego Euskal Herrian tailerra (espainieratik) eta Ipar Euskal Herrian atelierra (frantsesetik) ere deitua— lan egiteko tokia da, orokorrean fabrika baino txikiagoa.[1] Bi mota nagusitan sailkatzen dira: eskulangintza motakoak (artisau lantegia) edo fabrikaziozkoak. Gainera, hedaduraz, toki finkoa izendatzeko ez ezik, lantegi hitza erabiltzen da gai jakin bat lantzen duen liburua izendatzeko (adibidez: Joskera lantegi, Juan Garziarena) edota gain jakin bat lantzen duten eskolak izendatzeko (adibidez: Tolosako Udalaren antzerki lantegia[2]).

Lantegia.

Eboluzio historikoaAldatu

Historikoki, eskulangintzako lanbideetakoak ziren lantegiak. Tipologikoki, modu anitzetan garatu dira, jatorrizko gremio lantegitik hasi eta lantegi intelektual modernoetara.

 
Goi mailako joskintza lantegia, Parisen

Antzinako zeramikatik hasi eta Erdi Aroko korporazio sindikaletaraino, lantegia, lan eta ekoizpen espazio gisa, era guztietako lantegiak sortzera iritsi da (joskintzakoak, gozogintzakoak, zeramikakoak, ingeniaritzakoak...). XXI. mendeko lantegi askok, irakasleikasle eta laguntzaile egitura gordetzen dute. Egitura horrek Arte Ederretako eta Arte Aplikatuetako eskoletan eta lantegietan izan zuen bilakaera. Horrela sortu zen Arts and Crafts kontzeptua,  Willian Morrisek «diseinu lantegi» deiturikoa. Kontzeptu hori modernismoanart decó-an eta bauhausen zegoen oinarrituta.

Gremio lantegiaAldatu

Mendebaldeko EuropanErdi Aroan eta Antzinako Erregimenean antolatutako ekonomia eta lan antolaketan, lantegia gremioetan antolatzen zen. Lantegi bakoitza maisu baten jabetzakoa zen, eta ofizialak eta ikastunak eduki zitzakeen.

Arte lantegiaAldatu

 
Courbet margolariaren lantegia.

Historia modernoan eta ikonografian, artista plastikoaren (margolari, eskultore...) lantegia bottega errenazentistaren oinordeko gisa agertzen da atelier delakoarekin betikotua. Atelierra, jatorriz, margolanei lotutako frantsesezko terminoa zen, gerora pintura lantegiak izendatzeko erabili dena. Lan egiteko espazioaz gain, lantegia beste hainbat gauza ere bada; esate baterako, maisu batek fundatutako eskola artistikoa. Horrez gain, lan baten egile zehatza nor den ez dakigunean ere, lantegiko obra gisa hartzen da lan hori.

Fabrikako lantegiakAldatu

Fabrika baten barruan, lantegia zenbait lan gauzatzeko beharrezkoak diren makinak eta tresnak dauden lekua da, hala nola arotz lanetako lantegia, soldadura lantegia, metalurgia lantegia... 

 
Automobilak konpontzeko lantegia.

Lantegi mekanikoak, berriz, makineria konpontzen diharduten enpresa txiki edo ertainak izaten dira. Adibidez: ibilgailuak konpontzen dituzten lantegiak, etxetresna elektrikoak konpontzekoak, eta abar.

Beste lantegi mota batzukAldatu

 
Laborategi zientifikoa

ErreferentziakAldatu

  1. Euskaltzaindia: Hiztegi Batua.
  2. Eneko OLASAGASTI: «Tolosako Udal Antzerki Lantegia martxan», Argia, 1122. zenbakia, 1986-10-26

Ikus, gaineraAldatu

BibliografiaAldatu

  • (Ingelesez) Chilvers, Ian (1998). A Dictionary of Twentieth-century Art. Oxford University Press. ISBN: 0192116452.

Kanpo estekakAldatu