Ireki menu nagusia

Søren Kierkegaard (Kopenhagen, 1813ko maiatzaren 5a - 1855eko azaroaren 11a) psikologo, filosofo eta idazlea izan zen. XIX. mendeko filosofo existentzialista nagusia da.

Søren Kierkegaard
Søren Kierkegaard (1813-1855) - (cropped).jpg
Bizitza
Izen osoa Søren Aabye Kierkegaard
Jaiotza Kopenhage1813ko maiatzaren  5a
Herrialdea  Danimarka
Bizilekua Kopenhage
Berlin
Talde etnikoa Danimarkarra
Lehen hizkuntza Daniera
Heriotza Kopenhage1855eko azaroaren  11 (42 urte)
Hobiratze lekua Assistens Cemetery Itzuli
Heriotza modua : tuberkulosia
Familia
Aita Michael Pedersen Kierkegaard
Anai-arrebak
Hezkuntza
Heziketa Kopenhageko Unibertsitatea Ph.D. : Teologia
Østre Borgerdyd school Itzuli
Hezkuntza-maila Ph.D.a
Hizkuntzak Daniera
latina
alemana
Irakaslea(k) Poul Martin Møller Itzuli
Frederik Christian Sibbern Itzuli
Hans Lassen Martensen Itzuli
Jarduerak
Jarduerak filosofoa, teologoa, poeta, idazlea, eleberrigilea eta literatura-kritikaria
Lan nabarmenak Either/Or Itzuli
Fear and Trembling Itzuli
The Concept of Anxiety Itzuli
The Book on Adler Itzuli
Christian Discourses Itzuli
Works of Love Itzuli
The Sickness Unto Death Itzuli
On the Concept of Irony with Continual Reference to Socrates Itzuli
Stages on Life's Way Itzuli
Concluding Unscientific Postscript to Philosophical Fragments Itzuli
Influentziak Aristoteles, Agustin Hiponakoa, Johann Georg Hamann, Immanuel Kant, Gotthold Ephraim Lessing, Martin Luther, Friedrich Schelling eta Georg Wilhelm Friedrich Hegel
Eragin zuen Karl Barth, Martin Buber, Jacques Derrida, Martin Heidegger, Henrik Ibsen, Emmanuel Lévinas, Gabriel Marcel, Carl Schmitt, Paul Tillich, Ludwig Wittgenstein, Ingmar Bergman
Mugimendua Fideismoa
existentzialismoa
Christian existentialisma Itzuli
Izengoitia(k) Victor Eremita, A, Judge William, Johannes de silentio, Constantine Constantius, Young Man, Vigilius Haufniensis, Nicolaus Notabene, Hilarius Bookbinder, Johannes Climacus, Inter et Inter, H.H., Anti-Climacus eta B
Genero artistikoa Panfletoa
eleberria
Hitzaldia
egunkaria
saiakera
Sinesmenak eta ideologia
Erlijioa Luteranismoa
IMDb nm0452567
Kierkegaard sig.png

Eduki-taula

BizitzaAldatu

Erlijio-giroan hazi zen. 1841ean doktoretza-tesia egin zuen Ironiaren kontzeptua gaiaz, Kopenhageko Teologia Fakultatean. Regina Olsenekin izan zuen amodio galduak, eta eliza luteranoarekin izan zituen eztabaidek eragin handia izan zuten haren bizitzan. Hegelen filosofia objektiboaren kontra borroka egin zuen.

Izan ere, Kierkegaardentzat egia subjektiboa da, eta hiru alderdi ditu: estetikoa, etikoa eta erlijiozkoa, eta hiru horien artean aukeratu beharra dago. Fedea Jainkoarekiko harreman pertsonala da, eta harreman horretatik sortzen da estutasuna.

Eragina Euskal HerrianAldatu

Kierkegaard-en eragina Unamunok jaso zuen batez ere. Aipatzekoa da, era berean, gerra ondoan eta tradizioaren aurka Euskal Herriaren ideia berria ekarri zuen Txillardegik jaso zuen eragina ere. Kierkegaarden eragina Txillardegirengan, batetik zuzenekoa da eta bestetik Unamuno eta Sartre bezalako existentzialista frantsesen bitartezkoa. Txillardegiren Leturiaren egunkari ezkutua (1957) nobela existentzia molde ezberdinen artean, Kierkegaardek azaldutakoen artean, aukeratu beharrak zuzentzen du.

LanakAldatu

Kierkegaardenak dira, besteak beste: Bata ala bestea (1843), Ikara eta dardara (1843), Estutasunaren kontzeptua (1844), Filosofia-zatiak (1844), Maitasunaren obrak (1847), Eritasun hilkorra (1848), Kristautasun-ariketa (1850). Kierkegaard ezagutzeko, garrantzi handikoak dira haren Egunerokoak.

Kierkegaarden eragina lehenago ikusi zen literaturan filosofian baino, eta batez ere XIX. mendearen hondar-urteetan Eskandinaviako literaturan (Henrik Ibsen eta August Strindberg) eta alemanezkoan XX. mendean (Franz Kafka eta Thomas Mann).

ErreferentziakAldatu

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Søren Kierkegaard  

BibliografiaAldatu

Ikus, gaineraAldatu


  Artikulu hau Danimarkako biografia baten zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.