Ingmar Bergman

Ernst Ingmar Bergman[1] (Uppsala, 1918ko uztailaren 14 - Fårö, Gotland, 2007ko uztailaren 30a) Suediako antzerki eta zinemako zuzendari, gidoigile eta ekoizle eta idazle bat izan zen. Bere garaian, inoiz ez zuen publiko handiaren arretarik izan, agian bere lanak suedieraz filmatzen zituelako, Hollywoodeko zirkuitutik kanpoko zeudelako eta akzio gutxikoak zirelako. Baina giza emozioen paisaia beste edozein zuzendarik baino lehen aztertu zuen, eta kritikarien nahiz zinemagileen errespetu osoa lortu zuen.[2]

Ingmar Bergman
Ingmar Bergman (1966).jpg
(1966)
Bizitza
Izen osoaErnst Ingmar Bergman
JaiotzaUppsala1918ko uztailaren 14a
Herrialdea Suedia
Talde etnikoaSuediarra
Lehen hizkuntzasuediera
HeriotzaFårö2007ko uztailaren 30a (89 urte)
Hobiratze lekuaQ91655591 Itzuli
Familia
AitaErik Bergman
AmaKarin Bergman
Ezkontidea(k)Else Fisher  (1943ko martxoaren 25a -  1945)
Ellen Bergman  (1945eko uztailaren 22a -  1950)
Gun Bergman  (1951 -  1959)
Käbi Laretei  (1959 -  1969)
Ingrid von Rosen  (1971ko azaroaren 11 -  1995eko maiatzaren 20a)
Bikotekidea(k)Harriet Andersson
Liv Ullmann
Seme-alabak
Anai-arrebak
Hezkuntza
HeziketaStockholmgo Unibertsitatea
(1937 - : arte, literatura zientzia
Hizkuntzakalemana
suediera
Jarduerak
Jarduerakzinema zuzendaria, antzerki zuzendaria, gidoilaria, antzerkigilea, autorea, aktorea, zinema ekoizlea, autobiografialaria, zinemalaria eta errealizadorea
Lantokia(k)Suedia
Lan nabarmenakDet sjunde inseglet
Persona
Fanny och Alexander
Höstsonaten
Jasotako sariak
Nominazioak
KidetzaArteen eta Zientzien Ameriketako Estatu Batuetako Akademia
Sinesmenak eta ideologia
Erlijioaateismoa

ingmarbergman.se
IMDB: nm0000005 Allocine: 361 Rottentomatoes: celebrity/ingar_bergman Allmovie: p81548 TCM: 14557 IBDB: 27011
Musicbrainz: fba3b9a9-a6bd-43f6-87ac-703ca5ea6de1 Discogs: 910636 Find a Grave: 20693685 Edit the value on Wikidata
Ingmar Bergman Signature.png

Maiz gehienbat Aktoreen Zuzendaria zela esan izan da, antzerkigintzan zuen eskarmentu handiari esker zinemako aktoreak egoki eta begirunez tratatzeko trebezia zuen, honela aktoreek ere berarekin gustura lan egiten zutelako, horren froga onena beraren zuzendaritzapean lan egin zuten aktore askok bere beste film ugaritan errepikatzen zutela da[3]. Haren aktore gustukoenen artean Harriet Andersson, Bibi Andersson, Liv Ullmann, Gunnar Björnstrand, Erland Josephson, Ingrid Thulin eta Max von Sydow zeuden, Ingrid Bergman bera ere zuzendu zuen.

Europa osoko zinemagile garrantzitsuenetakoa izan da, korronte artistiko nagusietatik at egon baitzen beti eta bere nortasunarekin bere estiloa eraiki baitzuen. Bere filmetako gaiak orotarikoak dira baina betiere gizakien barne gatazka eta bizipenekin lotuak: bizitzaren zentzua, heriotza, bakardadea, isolamendua, gizakion barne beldurrak, maitasuna, bikoteen arteko harremanak, desleialtasuna, elkarbizitza, erlijioa eta Jainkoaren eza, amatasuna, abortua, egunerokotasuna edo errutina, zahartzaroa, haurtzaroa, gizartea, eta abar.

Bere filmak orokorrean erritmo lasaia eta solasaldi edo esaldi sakonak izan ohi dituzte, zuzendariak burututako teknika, honela ikusleek entzundakoa barneratu eta hurrengo eszenara igaro aurretik gogoeta laburra egiteko denboratxo bat izan dezaten.

BiografiaAldatu

Artzain luterarra izan zuen aita, eta eragin handia izan zuen Ingmar Bergmanengan, haurtzaro zorrotza izan baitzuen. Izan ere, erlijioa haren zinemaren hizpide nagusia izan zen beti. Horrekin batera, heriotza, gizakien nortasuna, gaztaroaren goraipamena, emakumeak eta euren papera gizartean barnan nahiz baloreak izan ziren haren filmetan agertzen ziren beste auzi batzuk.

Zuzendutako film hautatuakAldatu

SariakAldatu

Jungfrukällan (1961), Scener ur ett äktenskap (1975), Ansikte mot ansikte (1976), Höstsonaten (1978) eta Fanny och Alexander (1984).

ErreferentziakAldatu

  1. (Ingelesez) Rothstein, Mervyn. (2007-07-30). «Ingmar Bergman, Master Filmmaker, Dies at 89 (Published 2007)» The New York Times ISSN 0362-4331. (Noiz kontsultatua: 2021-02-16).
  2. Gallagher, John. (1989). Film directors on directing. New York : Praeger ISBN 978-0-275-93272-5. (Noiz kontsultatua: 2021-02-16).
  3. David Felipe Arranz [and twenty others]. (2018). El universo de Ingmar Bergman. ISBN 978-84-15606-72-7. PMC 1041525992. (Noiz kontsultatua: 2021-02-16).
  4. (Gaztelaniaz) «Saraband: Lo último de Bergman» laFuga (Noiz kontsultatua: 2021-02-16).

Kanpo estekakAldatu